Φοροελαφρύνσεις, μειώσεις εισφορών και παρεμβάσεις σε μισθούς, ενοίκια και ΕΝΦΙΑ – Το μεγάλο στοίχημα της κυβέρνησης ενόψει του 2027
Η φετινή Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης αναμένεται να αποτελέσει κάτι περισσότερο από μια παρουσίαση νέων οικονομικών μέτρων. Το πακέτο που σχεδιάζει η κυβέρνηση συνδέεται άμεσα με το 2027, μια εκλογική χρονιά, αλλά ταυτόχρονα φαίνεται να έχει ορίζοντα πολύ μεγαλύτερο, καθώς ο σχεδιασμός αναμένεται να φτάσει έως το 2030.
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, το συνολικό κόστος των παρεμβάσεων που σχεδιάζονται για το 2027 υπολογίζεται περίπου στα 2 δισ. ευρώ.
Το πακέτο αναμένεται να αφορά εργαζόμενους, συνταξιούχους, ελεύθερους επαγγελματίες, ιδιοκτήτες ακινήτων και επιχειρήσεις, με παρεμβάσεις στη φορολογία, τις ασφαλιστικές εισφορές, τον ΕΝΦΙΑ, τα ενοίκια και τον κατώτατο μισθό.
Δεν είναι μόνο οι παροχές του 2027
Το σημαντικότερο στοιχείο του σχεδιασμού είναι ότι αρκετές από τις παρεμβάσεις δεν θα περιοριστούν σε μία μόνο χρονιά.
Η κυβέρνηση αναμένεται να παρουσιάσει στη ΔΕΘ έναν πολυετή οδικό χάρτη φορολογικών ελαφρύνσεων και επενδυτικών κινήτρων έως το 2030.
Αυτό σημαίνει ότι μέτρα που θα εφαρμοστούν από την 1η Ιανουαρίου 2027 θα συνεχίσουν να επηρεάζουν τα δημόσια έσοδα και τους επόμενους προϋπολογισμούς.
Έτσι, η φετινή ΔΕΘ αναμένεται να συνδυάσει:
- άμεσες εισοδηματικές ενισχύσεις,
- φορολογικές ελαφρύνσεις,
- μειώσεις ασφαλιστικών εισφορών,
- μέτρα για την αγορά κατοικίας,
- κίνητρα για επενδύσεις,
- και έναν σχεδιασμό με ορίζοντα το 2030.
Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις που βρίσκονται στο τραπέζι αφορά την πλήρη κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις.
Το μέτρο εκτιμάται ότι θα έχει κόστος περίπου 250 εκατ. ευρώ τον χρόνο για τον κρατικό προϋπολογισμό.
Το τέλος επιτηδεύματος έχει ήδη καταργηθεί από το 2025 για τους ελεύθερους επαγγελματίες, ενώ για τις επιχειρήσεις εξακολουθεί να ανέρχεται, ανάλογα με την περίπτωση, σε 800 έως 1.000 ευρώ ετησίως.
Η πλήρης κατάργησή του θα αποτελέσει μία από τις βασικές φορολογικές ελαφρύνσεις για τον επιχειρηματικό κόσμο.
ΔΕΘ – Αυξήσεις, τριετίες και Συλλογικές Συμβάσεις: Ο νέος χάρτης των μισθών
Μείωση εργοδοτικών εισφορών
Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης νέα μείωση των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα.
Το δημοσιονομικό κόστος της συγκεκριμένης παρέμβασης υπολογίζεται περίπου στα 240 εκατ. ευρώ ετησίως.
Μόνο η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και η μείωση των εργοδοτικών εισφορών δημιουργούν, επομένως, μία μόνιμη ετήσια επιβάρυνση περίπου 490 εκατ. ευρώ για τα δημόσια έσοδα.
Και αυτά χωρίς να έχουν υπολογιστεί οι υπόλοιπες φορολογικές παρεμβάσεις που εξετάζονται.
Μείωση της προκαταβολής φόρου για ελεύθερους επαγγελματίες
Σημαντική παρέμβαση εξετάζεται και στην προκαταβολή φόρου.
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες βρίσκεται στο τραπέζι η μείωση του ποσοστού από 55% σε 40%, ενώ αντίστοιχες αλλαγές εξετάζονται και για μικρές επιχειρήσεις, με τα ποσοστά να συνδέονται πιθανώς με τον κύκλο εργασιών.
Πρόκειται για μέτρο που θα μπορούσε να δώσει μεγαλύτερη ρευστότητα σε επαγγελματίες και επιχειρήσεις, καθώς θα μειώσει το ποσό που προκαταβάλλεται στο Δημόσιο.
Ωστόσο, ταυτόχρονα θα περιορίσει τα έσοδα του προϋπολογισμού και συνεπώς θα πρέπει να υπολογιστεί μέσα στον συνολικό δημοσιονομικό σχεδιασμό.
950 ευρώ κατώτατος μισθός και τέλος στον 13ο-14ο μισθό – Το σχέδιο της κυβέρνησης έως το 2027
Παρεμβάσεις σε ΕΝΦΙΑ και φορολογία ενοικίων
Στο μέτωπο των νοικοκυριών, ιδιαίτερο βάρος αναμένεται να δοθεί στη φορολογία των ενοικίων και στον ΕΝΦΙΑ.
Ο ΕΝΦΙΑ εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πηγή εσόδων για το Δημόσιο, παρά τις μειώσεις που έχουν προηγηθεί, και οι νέες παρεμβάσεις θα πρέπει να ισορροπήσουν μεταξύ της ελάφρυνσης των ιδιοκτητών και της διατήρησης των δημοσιονομικών στόχων.
Παράλληλα, εξετάζονται αλλαγές στη φορολόγηση των εισοδημάτων από ακίνητα, με στόχο την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των ιδιοκτητών αλλά και την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος.
Κατώτατος μισθός και εισόδημα
Στο πακέτο των μέτρων αναμένεται να ενταχθούν και παρεμβάσεις που αφορούν τον κατώτατο μισθό, με στόχο τη συνέχιση της αυξητικής πορείας των κατώτατων αποδοχών.
Οι αλλαγές αυτές έχουν διπλό αποτέλεσμα: αυξάνουν το διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων, αλλά παράλληλα επηρεάζουν το συνολικό μισθολογικό και ασφαλιστικό κόστος των επιχειρήσεων.
Το μεγάλο ερώτημα: Πόσος δημοσιονομικός χώρος υπάρχει;
Πίσω από τις εξαγγελίες βρίσκεται η δύσκολη δημοσιονομική εξίσωση.
Η προκαταβολή φόρου αποφέρει σημαντικά έσοδα στον κρατικό προϋπολογισμό, όπως και ο ΕΝΦΙΑ και το σύστημα των τεκμηρίων.
Ενδεικτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται στον σχεδιασμό, η προκαταβολή φόρου αποφέρει περίπου 3,54 δισ. ευρώ από τα νομικά πρόσωπα και περίπου 645 εκατ. ευρώ από τους ελεύθερους επαγγελματίες, ενώ τα έσοδα από τον ΕΝΦΙΑ ανέρχονται περίπου σε 2,27 δισ. ευρώ.
Το σύστημα των τεκμηρίων εκτιμάται ότι συνεισφέρει περίπου 600 εκατ. ευρώ πρόσθετα έσοδα.
Επομένως, κάθε μόνιμη φορολογική ελάφρυνση σημαίνει μικρότερα έσοδα όχι μόνο για το 2027, αλλά και για τα επόμενα χρόνια.
Στο τραπέζι και το «Σπίτι μου 3»
Η στεγαστική πολιτική αναμένεται να αποτελέσει ακόμη έναν βασικό πυλώνα των παρεμβάσεων.
Μετά το «Σπίτι μου 2», εξετάζεται ήδη το επόμενο βήμα, το «Σπίτι μου 3», με στόχο να συνεχιστεί η στήριξη της πρόσβασης στην κατοικία.
Το στεγαστικό κόστος αποτελεί πλέον ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για τα νοικοκυριά, καθώς οι τιμές των ακινήτων και τα ενοίκια έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Η μεγάλη εξίσωση της ΔΕΘ
Το πραγματικό στοίχημα της κυβέρνησης δεν είναι μόνο πόσα χρήματα θα ανακοινώσει στη ΔΕΘ.
Είναι πόσα μπορεί να δώσει τώρα και πόσα μπορεί να δεσμεύσει για τα επόμενα χρόνια, χωρίς να διαταραχθούν οι δημοσιονομικές ισορροπίες.
Το πακέτο των περίπου 2 δισ. ευρώ για το 2027 μπορεί να αποτελέσει τον πυρήνα ενός ευρύτερου σχεδίου που θα ξεδιπλωθεί μέχρι το 2030.
Για τα νοικοκυριά, το κρίσιμο ερώτημα είναι αν οι παρεμβάσεις θα μεταφραστούν σε πραγματική αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος και ουσιαστική ανακούφιση από το κόστος ζωής.
Για την κυβέρνηση, το ζητούμενο είναι να συνδυάσει τις παροχές της εκλογικής χρονιάς με έναν δημοσιονομικά αξιόπιστο σχεδιασμό για την επόμενη τετραετία.
Η φετινή ΔΕΘ, επομένως, αναμένεται να λειτουργήσει ως προεκλογικός οικονομικός χάρτης, αλλά και ως πρώτη εικόνα για το πώς θα διαμορφωθούν φόροι, εισφορές και εισοδήματα μέχρι το 2030.
