Τι είναι η Παράλληλη Στήριξη, ποιος είναι ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ειδικής Αγωγής, πώς συνεργάζεται με τον εκπαιδευτικό της τάξης και ποιος είναι ο βασικός στόχος της υποστήριξης του μαθητή
Η Παράλληλη Στήριξη αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς υποστήριξης μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στη γενική εκπαίδευση. Ο εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής που αναλαμβάνει την παράλληλη στήριξη δεν αποτελεί «προσωπικό δάσκαλο» ενός μαθητή, αλλά μέλος της εκπαιδευτικής διαδικασίας και της σχολικής κοινότητας.
Βασικός στόχος της Παράλληλης Στήριξης είναι η ουσιαστική συμμετοχή του μαθητή στην εκπαιδευτική διαδικασία και, στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό, η σταδιακή ανάπτυξη της αυτονομίας του.
Πότε σταματούν οι αυξημένες κρατήσεις των νεοδιόριστων – Τι ισχύει για το ΜΤΠΥ
Από τα άδεια χωριά στα άδεια σχολεία: Το δημογραφικό αλλάζει την Ελλάδα
Ο εκπαιδευτικός Παράλληλης Στήριξης μέσα στην τάξη
Ο εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής τοποθετείται στην τάξη όπου φοιτά ο μαθητής ή οι μαθητές που υποστηρίζει και συνεργάζεται με τον εκπαιδευτικό της τάξης.
Η υποστήριξη μπορεί να αφορά, μεταξύ άλλων, την πρόσβαση του μαθητή στο εκπαιδευτικό υλικό και τη συμμετοχή του στις καθημερινές δραστηριότητες του σχολείου.
Ενδεικτικά, ο εκπαιδευτικός μπορεί να βοηθά τον μαθητή:
- να οργανώσει τα βιβλία και το εκπαιδευτικό υλικό του,
- να εντοπίσει τη σελίδα ή την άσκηση που απαιτείται,
- να κατανοήσει την εκφώνηση μιας δραστηριότητας,
- να ακολουθήσει τις οδηγίες του μαθήματος,
- να οργανώσει τον τρόπο με τον οποίο θα ολοκληρώσει μια εργασία,
- να συμμετέχει στις δραστηριότητες της τάξης.
Όταν χρειάζεται, η εκπαιδευτική εργασία μπορεί να διαφοροποιείται, με στόχο να ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες του μαθητή.
Από τα άδεια χωριά στα άδεια σχολεία: Το δημογραφικό αλλάζει την Ελλάδα
Δεν είναι «σκιά» του μαθητή
Ένα από τα βασικά ζητήματα που συχνά δημιουργούν λανθασμένες αντιλήψεις είναι ο ρόλος του εκπαιδευτικού Παράλληλης Στήριξης.
Ο εκπαιδευτικός δεν έχει ως αποκλειστικό ρόλο να κάθεται δίπλα στον μαθητή καθ’ όλη τη διάρκεια του μαθήματος.
Η Παράλληλη Στήριξη εντάσσεται σε μια λογική συνεκπαίδευσης και συνεργατικής διδασκαλίας. Ο εκπαιδευτικός συνεργάζεται με τον εκπαιδευτικό της τάξης και συμμετέχει στη συνολική εκπαιδευτική διαδικασία.
Ανάλογα με τις ανάγκες της τάξης και του μαθητή, μπορεί να αναλαμβάνει παράλληλες εκπαιδευτικές δραστηριότητες, να υποστηρίζει και άλλους μαθητές που χρειάζονται βοήθεια και να συμβάλλει στον σχεδιασμό διαφοροποιημένων δραστηριοτήτων.
Στόχος δεν είναι να δημιουργηθεί μια ξεχωριστή «τάξη μέσα στην τάξη», αλλά να διευκολυνθεί η συμμετοχή του μαθητή στο κοινό εκπαιδευτικό περιβάλλον.
Συνεργασία με τον εκπαιδευτικό της τάξης
Η συνεργασία μεταξύ του εκπαιδευτικού της τάξης και του εκπαιδευτικού Παράλληλης Στήριξης είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Ο σχεδιασμός της εκπαιδευτικής παρέμβασης μπορεί να περιλαμβάνει προσαρμογές και διαφοροποιήσεις του εκπαιδευτικού υλικού, ανάλογα με τις ανάγκες του μαθητή.
Παράλληλα, οι δύο εκπαιδευτικοί μπορούν να οργανώνουν δραστηριότητες που προάγουν τη συμμετοχή, τη συνεργασία και την κοινωνικοποίηση του μαθητή.
Η παρουσία του εκπαιδευτικού Παράλληλης Στήριξης δεν θα πρέπει να οδηγεί σε απομόνωση του μαθητή από τους συμμαθητές του. Αντίθετα, η υποστήριξη πρέπει να λειτουργεί προς την κατεύθυνση της ένταξης και της ενεργού συμμετοχής του στη σχολική ζωή.
Υποστήριξη και στα διαλείμματα και στις σχολικές δραστηριότητες
Η εκπαιδευτική υποστήριξη δεν περιορίζεται αποκλειστικά στη διδακτική ώρα.
Η σχολική ζωή περιλαμβάνει το διάλειμμα, τις εκδρομές, τις επισκέψεις, τις δραστηριότητες και γενικότερα όλες τις στιγμές στις οποίες ο μαθητής αλληλεπιδρά με τους συμμαθητές του.
Στο πλαίσιο του ρόλου του, ο εκπαιδευτικός μπορεί να συμβάλλει στη δημιουργία κατάλληλων συνθηκών ώστε ο μαθητής να συμμετέχει στις δραστηριότητες και να αναπτύσσει τις κοινωνικές του δεξιότητες.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η ενθάρρυνση της αλληλεπίδρασης με τους συμμαθητές και η αποφυγή πρακτικών που ενισχύουν την απομόνωση.
Επικοινωνία και συνεργασία με την οικογένεια
Η συνεργασία σχολείου και οικογένειας αποτελεί σημαντικό μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Η ενημέρωση των γονέων θα πρέπει να γίνεται στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων κάθε εκπαιδευτικού και με σεβασμό στον ρόλο όλων των εμπλεκομένων.
Οι παρατηρήσεις σχετικά με την πορεία του μαθητή, τις δυσκολίες αλλά και τις θετικές εξελίξεις μπορούν να συμβάλλουν στην καλύτερη κατανόηση των αναγκών του και στον αποτελεσματικότερο σχεδιασμό της εκπαιδευτικής υποστήριξης.
Στόχος η σταδιακή αυτονομία του μαθητή
Η Παράλληλη Στήριξη δεν θα πρέπει να δημιουργεί σχέση εξάρτησης του μαθητή από τον εκπαιδευτικό.
Ο απώτερος στόχος είναι η σταδιακή ανάπτυξη της αυτονομίας του μαθητή και η δυνατότητα να συμμετέχει όσο το δυνατόν πιο ενεργά και ανεξάρτητα στη σχολική ζωή.
Για τον λόγο αυτό, η υποστήριξη θα πρέπει να προσαρμόζεται στις πραγματικές ανάγκες του μαθητή και να εξελίσσεται ανάλογα με την πρόοδό του.
Ο εκπαιδευτικός δεν κάνει διαρκώς για τον μαθητή όσα μπορεί σταδιακά να μάθει να κάνει μόνος του. Αντίθετα, τον καθοδηγεί, τον ενθαρρύνει και δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε να αποκτήσει μεγαλύτερη ανεξαρτησία.
Η Παράλληλη Στήριξη αφορά ολόκληρη τη σχολική ζωή
Η αποτελεσματικότητα της Παράλληλης Στήριξης δεν εξαρτάται μόνο από τη σχέση του εκπαιδευτικού με τον μαθητή.
Απαιτείται συνεργασία με τον εκπαιδευτικό της τάξης, τη διεύθυνση της σχολικής μονάδας, την οικογένεια και, όπου απαιτείται, τους αρμόδιους φορείς και τις υποστηρικτικές δομές.
Παράλληλα, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει το ίδιο το σχολικό περιβάλλον. Η αποδοχή της διαφορετικότητας, η καλλιέργεια κλίματος συνεργασίας και η συμμετοχή όλων των μαθητών αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για ένα πραγματικά συμπεριληπτικό σχολείο.
Η Παράλληλη Στήριξη δεν είναι απλώς η παρουσία ενός δεύτερου εκπαιδευτικού δίπλα σε έναν μαθητή.
Είναι μια εκπαιδευτική διαδικασία υποστήριξης, συνεργασίας και συμπερίληψης, με στόχο ο μαθητής να συμμετέχει ουσιαστικά στη σχολική ζωή και να αναπτύσσει σταδιακά τις δυνατότητές του.
Ο εκπαιδευτικός Παράλληλης Στήριξης αποτελεί σημαντικό μέλος της εκπαιδευτικής ομάδας. Ο ρόλος του απαιτεί συνεργασία, παιδαγωγικό σχεδιασμό, διαφοροποίηση της διδασκαλίας και συνεχή προσαρμογή στις ανάγκες του μαθητή.
Στόχος δεν είναι να βρίσκεται ο εκπαιδευτικός διαρκώς δίπλα στον μαθητή. Στόχος είναι να δημιουργηθούν οι συνθήκες ώστε ο μαθητής να μπορεί, όσο το δυνατόν περισσότερο, να στέκεται σταδιακά μόνος του μέσα στην τάξη και στο σχολείο.
Δρ. Δημήτρης Ζησιμόπουλος
ΣΕΕ Ειδικής Αγωγής & Ενταξιακής Εκπαίδευσης
ΠΕ.Κ.Ε.Σ. Δυτικής Ελλάδας

