Την τροποποίηση της νέας Υπουργικής Απόφασης για τις εκπαιδευτικές δράσεις και τις σχολικές μετακινήσεις ζητά η Πανελλήνια Επιστημονική Ένωση Διευθυντών/ντριών Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, επισημαίνοντας ότι το ισχύον πλαίσιο δημιουργεί σημαντικές γραφειοκρατικές δυσκολίες και καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη, ακόμη και αδύνατη, την πραγματοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων με μεταφορικό μέσο.
Με επιστολή της προς την υπουργό Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, και τον γενικό γραμματέα του Υπουργείου Παιδείας, η Ένωση καταθέτει συγκεκριμένες προτάσεις για την απλούστευση των διαδικασιών, τη μείωση του διοικητικού φόρτου των σχολικών μονάδων και την αποτελεσματικότερη οργάνωση των μαθητικών μετακινήσεων.
Στο επίκεντρο της παρέμβασης βρίσκεται η νέα Υπουργική Απόφαση Φ.12/109328/Δ1/19-08-2026 (ΦΕΚ 5344Β/31-08-2026), για την οποία η Ένωση εκτιμά ότι, παρά τις προβλέψεις για την ασφάλεια και τη νομιμότητα των μετακινήσεων, δημιουργεί επαναλαμβανόμενες και δυσανάλογες διοικητικές υποχρεώσεις για τους διευθυντές και τους εκπαιδευτικούς.
Σύλλογος Διδασκόντων: Πότε συνεδριάζει, ποιοι συμμετέχουν και πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις
Νέοι κανόνες για τις σχολικές εκδρομές: Τι αλλάζει για μαθητές, εκπαιδευτικούς και Ειδικά Σχολεία
Σχολικές εκδρομές: Αλλαγές στον έλεγχο των χώρων εκπαιδευτικών δράσεων
Μία από τις βασικές προτάσεις αφορά την τροποποίηση της παραγράφου 7 του άρθρου 13 της νέας Υπουργικής Απόφασης, η οποία σχετίζεται με την επιλογή οργανωμένων χώρων για την πραγματοποίηση εκπαιδευτικών δράσεων.
Η Ένωση ζητά να αποσαφηνιστεί ότι η ευθύνη των σχολικών μονάδων αφορά την επιλογή κατάλληλου και ασφαλούς χώρου για την ηλικία, τον αριθμό και τις ανάγκες των μαθητών, καθώς και την παιδαγωγική οργάνωση της δράσης.
Παράλληλα, προτείνει η ευθύνη για τη νόμιμη και ασφαλή λειτουργία των εγκαταστάσεων, καθώς και για την ύπαρξη των απαιτούμενων αδειών και πιστοποιήσεων, να παραμένει στον φορέα λειτουργίας ή στον πάροχο των υπηρεσιών.
Όπως επισημαίνεται, οι εκπαιδευτικοί δεν διαθέτουν κατ’ ανάγκη την απαιτούμενη τεχνική ή νομική εξειδίκευση για να ελέγχουν την εγκυρότητα και την πληρότητα αδειών, πιστοποιητικών και άλλων διοικητικών εγγράφων. Η Ένωση θεωρεί ότι τέτοιου είδους έλεγχοι δεν θα πρέπει να μεταφέρονται στις σχολικές μονάδες, αλλά να πραγματοποιούνται από τους αρμόδιους φορείς.
Ενιαία διαδικασία επιλογής μεταφορικού φορέα για τις ημερήσιες εκδρομές
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην απλούστευση της διαδικασίας ανάθεσης των μετακινήσεων χωρίς διανυκτέρευση, για τις οποίες απαιτείται μισθωμένο μεταφορικό μέσο.
Η Ένωση προτείνει να δίνεται στις σχολικές μονάδες η δυνατότητα να επιλέγουν μεταφορικό φορέα στην αρχή κάθε σχολικού έτους, μέσω ενιαίας διαδικασίας που θα καλύπτει το σύνολο των ημερήσιων εκπαιδευτικών μετακινήσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, θα επιδιώκεται η λήψη τουλάχιστον τριών συγκρίσιμων οικονομικών προσφορών από μεταφορικούς φορείς που πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις. Η επιλογή θα γίνεται με αιτιολογημένη απόφαση, λαμβάνοντας υπόψη τη σχέση ποιότητας-τιμής, την αξιοπιστία, τη διαθεσιμότητα και την ασφάλεια των υπηρεσιών.
Εφόσον έχει ολοκληρωθεί η αρχική διαδικασία, δεν θα απαιτείται νέα πρόσκληση ενδιαφέροντος και συλλογή προσφορών για κάθε επιμέρους ημερήσια μετακίνηση που καλύπτεται από αυτή.
Πριν από κάθε εκδρομή θα επιβεβαιώνονται η διαθεσιμότητα του μεταφορικού φορέα, το κόστος, η καταλληλότητα του οχήματος και οι βασικές προϋποθέσεις ασφαλούς και νόμιμης μεταφοράς.
Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα αλλαγής μεταφορικού φορέα κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, εφόσον προκύψουν ζητήματα ασφάλειας, ποιότητας, διαθεσιμότητας ή άλλος τεκμηριωμένος λόγος.
Τροχονόμος στις σχολικές εκδρομές: Αλλαγές για μετακινήσεις έως 35 χιλιόμετρα
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που θέτει η Ένωση αφορά τον επιτόπιο τροχονομικό έλεγχο των σχολικών λεωφορείων πριν από την αναχώρηση των μαθητών.
Συγκεκριμένα, προτείνεται για τις ημερήσιες μαθητικές οδικές μετακινήσεις χωρίς διανυκτέρευση, όταν η απόσταση από τη σχολική μονάδα έως τον προορισμό δεν υπερβαίνει τα 35 χιλιόμετρα, να μην απαιτείται επιτόπιος τροχονομικός έλεγχος στον χώρο αναχώρησης.
Αντί αυτού, η Ένωση εισηγείται ο έλεγχος να πραγματοποιείται διοικητικά, πριν από την ημερομηνία της μετακίνησης, μέσω της έγκαιρης ηλεκτρονικής αποστολής των προβλεπόμενων στοιχείων και δικαιολογητικών του λεωφορείου και του οδηγού στην αρμόδια υπηρεσία της Τροχαίας.
Η διαδικασία αυτή προτείνεται να ακολουθεί το πρότυπο της εγκυκλίου Φ1/19577/ΓΔ4/23-02-2024 του Υπουργείου Παιδείας.
Για μετακινήσεις σε προορισμούς που απέχουν περισσότερο από 35 χιλιόμετρα, καθώς και για τις περιπτώσεις στις οποίες ο επιτόπιος έλεγχος κρίνεται αναγκαίος από το ισχύον πλαίσιο, προτείνεται να διατηρηθεί η υφιστάμενη διαδικασία.
Καθυστερήσεις έως και δύο ώρες – Ακυρώνονται εκπαιδευτικές επισκέψεις
Σύμφωνα με την Ένωση, η υποχρέωση επιτόπιου τροχονομικού ελέγχου σε όλες τις ημερήσιες σχολικές μετακινήσεις, ανεξαρτήτως απόστασης, δημιουργεί σοβαρές δυσκολίες, ιδιαίτερα όταν πολλές σχολικές μονάδες προγραμματίζουν εκδρομές την ίδια ημέρα.
Όπως αναφέρεται στην επιστολή, η ταυτόχρονη ανάγκη ελέγχου μεγάλου αριθμού λεωφορείων, κυρίως κατά τις πρωινές ώρες, επιβαρύνει τις δυνατότητες των υπηρεσιών της Τροχαίας και μπορεί να προκαλέσει σημαντικές καθυστερήσεις.
Η Ένωση επισημαίνει ότι έχουν καταγραφεί περιπτώσεις κατά τις οποίες οι αναχωρήσεις σχολικών λεωφορείων καθυστέρησαν ακόμη και δύο ώρες, με αποτέλεσμα να τίθεται σε κίνδυνο η πραγματοποίηση προγραμματισμένων εκπαιδευτικών επισκέψεων, ενώ έχουν σημειωθεί και ακυρώσεις.
Υπενθυμίζει, μάλιστα, ότι αντίστοιχα προβλήματα είχαν αντιμετωπιστεί με την εγκύκλιο του 2024, η οποία προέβλεπε ειδικότερη διαδικασία για τις ημερήσιες μετακινήσεις έως 35 χιλιόμετρα στην Περιφέρεια Αττικής.
Για τον λόγο αυτό ζητά να ενσωματωθεί αντίστοιχη πρόβλεψη στη νέα Υπουργική Απόφαση, ώστε να διατηρείται ο ουσιαστικός έλεγχος της ασφάλειας και της νομιμότητας των μετακινήσεων, χωρίς να εξαρτάται υποχρεωτικά η αναχώρηση των μαθητών από τη φυσική παρουσία κλιμακίου της Τροχαίας στο σχολείο.
Τι προτείνεται για τις σχολικές εκδρομές με διανυκτέρευση
Διαφορετική αντιμετώπιση προτείνεται για τις εκπαιδευτικές μετακινήσεις με διανυκτέρευση.
Η Ένωση εισηγείται να διατηρηθεί το αυξημένο πλαίσιο ελέγχου, καθώς και η αυτοτελής διαδικασία πρόσκλησης και αξιολόγησης προσφορών για κάθε συγκεκριμένη μετακίνηση.
Η πρόταση αυτή αιτιολογείται από τη μεγαλύτερη διάρκεια των εκδρομών, την ανάγκη επιλογής καταλύματος, το αυξημένο οικονομικό αντικείμενο, τον μεγαλύτερο αριθμό παρεχόμενων υπηρεσιών και την οργανωτική πολυπλοκότητα που συνεπάγονται οι συγκεκριμένες μετακινήσεις.
Μητρώο μεταφορικών φορέων και λιγότερη γραφειοκρατία για τα σχολεία
Στην επιστολή περιλαμβάνονται και πρόσθετες προτάσεις για την απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών που συνοδεύουν τις σχολικές εκδρομές.
Μεταξύ άλλων, η Ένωση ζητά:
- Δημιουργία κεντρικού ή περιφερειακού μητρώου μεταφορικών φορέων και τουριστικών γραφείων, στα οποία θα έχουν ήδη ελεγχθεί τα βασικά εταιρικά δικαιολογητικά, ώστε να μην απαιτείται επαναλαμβανόμενος διοικητικός έλεγχος από τις σχολικές μονάδες.
- Καθιέρωση τυποποιημένων ηλεκτρονικών υποδειγμάτων για αποφάσεις, πρακτικά, ενημερώσεις και συμβάσεις, με δυνατότητα αυτόματης άντλησης βασικών στοιχείων από τα πληροφοριακά συστήματα της εκπαίδευσης.
- Δυνατότητα πραγματοποίησης δεύτερης διδακτικής επίσκεψης μέσα στον ίδιο ημερολογιακό μήνα, εφόσον τεκμηριώνεται πλήρως η εκπαιδευτική της αναγκαιότητα και εγκρίνεται με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων.
- Έκδοση ενιαίων ερμηνευτικών οδηγιών για τις αλλαγές της τελευταίας στιγμής, τις ακυρώσεις, τις μεταβολές στον αριθμό των συμμετεχόντων και τις περιπτώσεις ανωτέρας βίας.
Πρόταση για ένα πιο λειτουργικό πλαίσιο σχολικών μετακινήσεων
Η Πανελλήνια Επιστημονική Ένωση Διευθυντών/ντριών Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης υπογραμμίζει ότι οι προτεινόμενες αλλαγές δεν αποσκοπούν στην κατάργηση των ελέγχων ούτε στη μείωση των απαιτήσεων ασφαλείας για τις μαθητικές μετακινήσεις.
Αντίθετα, επιδιώκεται η σαφέστερη κατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ σχολικών μονάδων, φορέων υποδοχής, μεταφορικών εταιρειών και αρμόδιων δημόσιων αρχών, ώστε κάθε πλευρά να αναλαμβάνει τις ευθύνες που της αναλογούν.
Η Ένωση καλεί την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας να εξετάσει τις προτάσεις της και να προχωρήσει άμεσα σε διάλογο με την εκπαιδευτική κοινότητα, με στόχο την έκδοση νέας Υπουργικής Απόφασης που θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της σχολικής καθημερινότητας.
Όπως τονίζει, ζητούμενο είναι ένα πλαίσιο που θα συνδυάζει την ασφάλεια και τη νομιμότητα με τη λειτουργικότητα, θα περιορίζει την περιττή γραφειοκρατία και θα διευκολύνει την πραγματοποίηση εκπαιδευτικών δράσεων και τη βιωματική μάθηση των μαθητών.
