Το νομοθετικό πλαίσιο λειτουργίας των Συλλόγων Διδασκόντων – Τι προβλέπει η νομοθεσία
Οι αρμοδιότητες, οι συνεδριάσεις, οι αποφάσεις και τα δικαιώματα των εκπαιδευτικών σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο
Ο Σύλλογος Διδασκόντων αποτελεί βασικό συλλογικό όργανο κάθε σχολικής μονάδας και έχει σημαντικό ρόλο στη λειτουργία, την οργάνωση και την παιδαγωγική ζωή του σχολείου.
Η «Δημοκρατική Συνεργασία Εκπαιδευτικών Π.Ε.» συγκεντρώνει το βασικό νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία των Συλλόγων Διδασκόντων, τις συνεδριάσεις τους, τις αρμοδιότητές τους, αλλά και τα όρια μέσα στα οποία λαμβάνονται οι αποφάσεις.
Ν. 1566/1985 – Άρθρο 11, κεφάλαιο ΣΤ΄
Σύμφωνα με τον Ν. 1566/1985, ο Σύλλογος Διδασκόντων κάθε σχολείου αποτελείται από όλους τους εκπαιδευτικούς που διδάσκουν στη σχολική μονάδα, ανεξάρτητα από τη σχέση εργασίας τους.
Πρόεδρος του Συλλόγου είναι ο Διευθυντής του σχολείου.
Ο Σύλλογος συνεδριάζει τακτικά τουλάχιστον μία φορά πριν από την έναρξη των μαθημάτων και μία φορά στο τέλος κάθε τριμήνου, ενώ μπορεί να πραγματοποιεί και έκτακτες συνεδριάσεις.
Έκτακτη συνεδρίαση μπορεί να ζητηθεί και εγγράφως από τουλάχιστον το ένα τρίτο των μελών του Συλλόγου, για συγκεκριμένα θέματα.
Οι συνεδριάσεις πραγματοποιούνται μέσα στο εργασιακό ωράριο και σε καμία περίπτωση κατά τις ώρες διδασκαλίας.
Ο Σύλλογος Διδασκόντων έχει την ευθύνη για σημαντικές πλευρές της λειτουργίας του σχολείου, μεταξύ άλλων:
- την εφαρμογή του ωρολογίου και αναλυτικού προγράμματος,
- την υγεία και προστασία των μαθητών,
- την οργάνωση της σχολικής ζωής,
- την καθαριότητα των σχολικών χώρων,
- την ιεράρχηση των σχολικών αναγκών,
- τη συνεργασία του διδακτικού προσωπικού με κοινωνικούς φορείς.
ΦΕΚ 1340/2002 – Άρθρο 37
Το ΦΕΚ 1340/2002 εξειδικεύει τη σύνθεση και λειτουργία του Συλλόγου Διδασκόντων.
Η συμμετοχή των εκπαιδευτικών στις συνεδριάσεις είναι υποχρεωτική και η απουσία μέλους πρέπει να είναι απολύτως δικαιολογημένη.
Προβλέπονται συγκεκριμένες τακτικές συνεδριάσεις:
- πριν από την έναρξη των μαθημάτων του διδακτικού έτους,
- στο τέλος κάθε τριμήνου ή τετραμήνου,
- κατά την ημέρα έκδοσης των αποτελεσμάτων των εξετάσεων,
- στο τελευταίο δεκαήμερο του διδακτικού έτους.
Παράλληλα, έκτακτες συνεδριάσεις μπορούν να πραγματοποιούνται είτε με πρόσκληση του Προέδρου είτε ύστερα από γραπτή αίτηση τουλάχιστον του ενός τρίτου των μελών.
Απαρτία και λήψη αποφάσεων
Ο Σύλλογος βρίσκεται σε νόμιμη απαρτία όταν τα παρόντα μέλη είναι περισσότερα από τα απόντα.
Οι αποφάσεις λαμβάνονται με πλειοψηφία των παρόντων μελών και, σε περίπτωση ισοψηφίας, υπερισχύει η άποψη με την οποία τάσσεται ο Πρόεδρος.
Οι αποφάσεις καταχωρίζονται στο βιβλίο πράξεων του Συλλόγου και υπογράφονται από τον Πρόεδρο, τον γραμματέα και τα παρόντα μέλη.
Εφόσον ζητηθεί, στην ίδια πράξη καταχωρίζονται και οι απόψεις της μειοψηφίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη ότι ζητήματα που ρυθμίζονται ήδη από την εκπαιδευτική νομοθεσία δεν μπορούν να αποτελούν αντικείμενο απόφασης του Συλλόγου, ούτε ο Σύλλογος μπορεί να λάβει αποφάσεις αντίθετες προς τις ισχύουσες διατάξεις.
Π.Δ. 79/2017 – Άρθρο 15
Για τις σχολικές μονάδες της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, το Π.Δ. 79/2017 προβλέπει ότι οι τακτικές συνεδριάσεις του Συλλόγου Διδασκόντων πραγματοποιούνται:
α) πριν από την έναρξη της διδασκαλίας των μαθημάτων, κατά το διάστημα 1-11 Σεπτεμβρίου,
β) στο τέλος κάθε τριμήνου,
γ) μετά τη λήξη της διδασκαλίας των μαθημάτων, κατά το διάστημα 15-21 Ιουνίου.
Πέρα από αυτές, ο Σύλλογος μπορεί να συνεδριάζει έκτακτα ύστερα από πρόσκληση του Διευθυντή ή Προϊσταμένου ή ύστερα από γραπτή αίτηση τουλάχιστον του 1/3 των μελών.
Η συμμετοχή του διδακτικού προσωπικού είναι υποχρεωτική και οι συνεδριάσεις πραγματοποιούνται εντός του εργασιακού και εκτός του διδακτικού ωραρίου.
Ανάθεση διδασκαλίας μαθημάτων – Ν. 4823/2021
Σύμφωνα με το άρθρο 100 του Ν. 4823/2021, ο Σύλλογος Διδασκόντων, ύστερα από εισήγηση του Διευθυντή ή Προϊσταμένου, αποφασίζει για την ανάθεση της διδασκαλίας των μαθημάτων στις τάξεις και τα τμήματα.
Εάν ο Σύλλογος δεν λάβει απόφαση κατά την πρώτη συνεδρίαση στην αρχή του διδακτικού έτους, τότε η απόφαση λαμβάνεται από τον Διευθυντή ή Προϊστάμενο της σχολικής μονάδας, χωρίς να δεσμεύεται από τις δηλώσεις προτίμησης των εκπαιδευτικών.
Εκπαιδευτικοί όμιλοι – Ν. 4823/2021
Με το άρθρο 89 του Ν. 4823/2021 προβλέπεται η δυνατότητα συγκρότησης και λειτουργίας εκπαιδευτικών ομίλων στα δημοτικά σχολεία.
Η συγκρότηση μπορεί να γίνει μετά από εισήγηση του Συλλόγου Διδασκόντων ή εκπαιδευτικού/εκπαιδευτικών της σχολικής μονάδας ή με πρωτοβουλία του Διευθυντή ή Προϊσταμένου, σύμφωνα με τις προβλέψεις της νομοθεσίας.
Υποχρεωτική παραμονή εκπαιδευτικών στο σχολείο
Το άρθρο 101 του Ν. 4823/2021 τροποποίησε το σχετικό πλαίσιο του Ν. 1566/1985.
Οι εκπαιδευτικοί παραμένουν υποχρεωτικά στο σχολείο, πέρα από τις ώρες διδασκαλίας, για την παροχή υπηρεσιών που συνδέονται με το γενικότερο εκπαιδευτικό έργο.
Η παραμονή αυτή δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 6 ώρες ημερησίως ή τις 30 ώρες εβδομαδιαίως.
Στις υπηρεσίες αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η προετοιμασία εκπαιδευτικού υλικού, η διόρθωση εργασιών και διαγωνισμάτων, η ενημέρωση της αξιολόγησης των μαθητών, η συμμετοχή σε εκδηλώσεις, ο προγραμματισμός και η αποτίμηση του εκπαιδευτικού έργου, οι παιδαγωγικές συναντήσεις, η ενημέρωση γονέων και κηδεμόνων, η τήρηση βιβλίων και η εκτέλεση διοικητικών εργασιών.
Παράλληλα, προβλέπεται ειδική απαλλαγή από τις πρόσθετες αυτές υπηρεσίες για γονέα παιδιού μέχρι δύο ετών, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις.
Ο ρόλος του Συλλόγου στο Σχολικό Συμβούλιο
Με το άρθρο 107 του Ν. 4823/2021 προβλέπεται ότι οι τρεις εκπαιδευτικοί της σχολικής μονάδας που συμμετέχουν στο Σχολικό Συμβούλιο, μαζί με τους νόμιμους αναπληρωτές τους, ορίζονται κατά πλειοψηφία από τον Σύλλογο Διδασκόντων.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι εκπαιδευτικοί
Ο Σύλλογος Διδασκόντων δεν αποτελεί απλώς ένα όργανο τυπικής επικύρωσης αποφάσεων. Πρόκειται για θεσμοθετημένο συλλογικό όργανο της σχολικής μονάδας, με συγκεκριμένες αρμοδιότητες και ευθύνες.
Οι αποφάσεις του πρέπει να λαμβάνονται εντός των ορίων της αρμοδιότητάς του και σύμφωνα με την εκπαιδευτική νομοθεσία.
Παράλληλα, εκπαιδευτικοί που θεωρούν ότι μια απόφαση ή διαδικασία δεν κινείται μέσα στο προβλεπόμενο θεσμικό πλαίσιο μπορούν να ζητούν την καταγραφή της άποψής τους στα πρακτικά του Συλλόγου.
Η γνώση του νομοθετικού πλαισίου είναι επομένως ιδιαίτερα σημαντική, ώστε οι συνεδριάσεις να πραγματοποιούνται με δημοκρατικό, σύννομο και ουσιαστικό τρόπο και οι εκπαιδευτικοί να γνωρίζουν με σαφήνεια τι αποφασίζει ο Σύλλογος, τι αποφασίζει ο Διευθυντής και ποια ζητήματα ρυθμίζονται αποκλειστικά από τη νομοθεσία.
Νέοι κανόνες για τις σχολικές εκδρομές: Τι αλλάζει για μαθητές, εκπαιδευτικούς και Ειδικά Σχολεία
| Θέμα | Τι προβλέπεται | Νομοθεσία |
|---|---|---|
| Σύνθεση Συλλόγου Διδασκόντων | Συμμετέχουν όλοι οι εκπαιδευτικοί που διδάσκουν στη σχολική μονάδα, ανεξάρτητα από τη σχέση εργασίας τους. | Ν. 1566/1985, άρθρο 11 ΣΤ΄ |
| Πρόεδρος | Πρόεδρος είναι ο Διευθυντής ή ο νόμιμος αναπληρωτής του. | Ν. 1566/1985 / ΦΕΚ 1340/2002 |
| Τακτικές συνεδριάσεις | Πριν από την έναρξη των μαθημάτων και σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους κατά τη διάρκεια και τη λήξη του διδακτικού έτους. | Ν. 1566/1985 / ΦΕΚ 1340/2002 / Π.Δ. 79/2017 |
| Έκτακτη συνεδρίαση | Μπορεί να συγκληθεί από τον Διευθυντή ή ύστερα από γραπτή αίτηση τουλάχιστον του 1/3 των μελών. | Ν. 1566/1985 / ΦΕΚ 1340/2002 / Π.Δ. 79/2017 |
| Συμμετοχή εκπαιδευτικών | Η συμμετοχή στις συνεδριάσεις είναι υποχρεωτική. Η απουσία πρέπει να δικαιολογείται. | ΦΕΚ 1340/2002 / Π.Δ. 79/2017 |
| Χρόνος συνεδριάσεων | Οι συνεδριάσεις πραγματοποιούνται εντός εργασιακού και εκτός διδακτικού ωραρίου. | Π.Δ. 79/2017 |
| Αρμοδιότητες | Ο Σύλλογος χαράσσει κατευθύνσεις για τη λειτουργία του σχολείου, οργανώνει τη σχολική ζωή, ιεραρχεί ανάγκες και συμβάλλει στην εφαρμογή της εκπαιδευτικής πολιτικής. | Ν. 1566/1985, άρθρο 11 ΣΤ΄ |
| Ημερήσια διάταξη | Τα θέματα και ο χρόνος της συνεδρίασης ορίζονται από τον Πρόεδρο ή, σε έκτακτη συνεδρίαση, από τα μέλη που ζήτησαν τη σύγκλησή της. | ΦΕΚ 1340/2002 / Π.Δ. 79/2017 |
| Θέματα που δεν μπορούν να συζητηθούν | Δεν μπορούν να αποτελούν αντικείμενο συζήτησης ζητήματα που ρυθμίζονται ήδη από την εκπαιδευτική νομοθεσία ή είναι αντίθετα με νόμους και διατάξεις. | ΦΕΚ 1340/2002 / Π.Δ. 79/2017 |
| Απαρτία | Ο Σύλλογος βρίσκεται σε νόμιμη απαρτία όταν τα παρόντα μέλη είναι περισσότερα από τα απόντα. | ΦΕΚ 1340/2002 |
| Λήψη αποφάσεων | Οι αποφάσεις λαμβάνονται με την προβλεπόμενη πλειοψηφία των παρόντων. Σε ισοψηφία υπερισχύει η άποψη του Προέδρου. | ΦΕΚ 1340/2002 / Π.Δ. 79/2017 |
| Ψηφοφορία | Κατά κανόνα είναι φανερή. Μυστική γίνεται όταν προβλέπεται από ειδική διάταξη ή αποφασίσει σχετικά ο Σύλλογος. | ΦΕΚ 1340/2002 / Π.Δ. 79/2017 |
| Πρακτικά | Οι αποφάσεις καταχωρίζονται στο βιβλίο πράξεων και υπογράφονται από τον Πρόεδρο, τον γραμματέα και τα παρόντα μέλη. Μπορεί να καταγραφεί και η άποψη της μειοψηφίας. | ΦΕΚ 1340/2002 |
| Ανάθεση μαθημάτων | Ο Σύλλογος, μετά από εισήγηση του Διευθυντή/Προϊσταμένου, αποφασίζει για την ανάθεση διδασκαλίας μαθημάτων στις τάξεις και τα τμήματα. | Ν. 4823/2021, άρθρο 100 |
| Εκπαιδευτικοί όμιλοι | Ο Διευθυντής/Προϊστάμενος μπορεί να αποφασίζει τη συγκρότηση και λειτουργία εκπαιδευτικών ομίλων, σύμφωνα με τις προβλέψεις του νόμου. | Ν. 4823/2021, άρθρο 89 |
| Παραμονή εκπαιδευτικών στο σχολείο | Πέρα από τη διδασκαλία, οι εκπαιδευτικοί μπορούν να παραμένουν για υπηρεσίες που συνδέονται με το εκπαιδευτικό έργο, έως 6 ώρες ημερησίως και 30 ώρες εβδομαδιαίως. | Ν. 4823/2021, άρθρο 101 |
| Εκπαιδευτικοί στο Σχολικό Συμβούλιο | Οι τρεις εκπαιδευτικοί που συμμετέχουν στο Σχολικό Συμβούλιο ορίζονται κατά πλειοψηφία από τον Σύλλογο Διδασκόντων. | Ν. 4823/2021, άρθρο 107 |
| Δεσμευτικότητα αποφάσεων | Οι νόμιμες αποφάσεις του Συλλόγου είναι δεσμευτικές και υλοποιούνται με ευθύνη του Διευθυντή. | ΦΕΚ 1340/2002 |

