«Τι θες να γίνεις όταν μεγαλώσεις;» – Ανάμεσα στα όνειρα και τις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας
Ανάμεσα στα «θέλω» μας και στα «πρέπει» της αγοράς εργασίας, η γενιά μας καλείται να σχεδιάσει το μέλλον της σε έναν κόσμο που αλλάζει πιο γρήγορα από ποτέ.
«Τι θα σπουδάσεις;», «Έχει επαγγελματική αποκατάσταση αυτό;», «Πώς θα βγάλεις χρήματα;». Από τη στιγμή που μπαίνουμε στο Λύκειο –και συχνά πολύ νωρίτερα– καλούμαστε να πάρουμε μια απόφαση που μοιάζει οριστική: να επιλέξουμε το επαγγελματικό μας μέλλον.
Κάθε συζήτηση γύρω από το μέλλον μοιάζει να καταλήγει σε μια λίστα με «σωστές» και «λάθος» επιλογές, συχνά συνοδευόμενη από τη σιωπηλή σύγκριση με συνομήλικους που δείχνουν να γνωρίζουν ήδη τι θέλουν. Και κάπου εκεί γεννιέται το μεγαλύτερο άγχος της γενιάς μας: να ακολουθήσουμε αυτό που αγαπάμε ή αυτό που θεωρείται «ασφαλές»;
Τα παιδιά δεν χρειάζεται να είναι εξαιρετικά! Aπλά χρειάζεται να είναι ευτυχισμένα
Γονείς εναντίον εκπαιδευτικών: Όταν ο δάσκαλος γίνεται ο «ένοχος» για όλα
Για δεκαετίες, η συνταγή ήταν απλή: διάλεξε μια «καλή» σχολή, πάρε ένα πτυχίο και η επαγγελματική επιτυχία ήταν σχεδόν εγγυημένη. Σήμερα, όμως, οι κανόνες του παιχνιδιού έχουν αλλάξει ριζικά. Επαγγέλματα που θεωρούνταν ακλόνητα μεταμορφώνονται από την τεχνολογία, την αυτοματοποίηση και την τεχνητή νοημοσύνη, ενώ ταυτόχρονα δημιουργούνται συνεχώς θέσεις εργασίας και ειδικότητες που πριν από δέκα ή δεκαπέντε χρόνια δεν υπήρχαν καν.
Σε έναν κόσμο που κινείται τόσο γρήγορα, το «σίγουρο» επάγγελμα είναι συχνά μια ψευδαίσθηση. Το πτυχίο από μόνο του σπάνια αρκεί, χωρίς συνεχή προσαρμογή και απόκτηση νέων δεξιοτήτων.
Από την άλλη πλευρά, το να κυνηγήσεις τυφλά ένα «πάθος», χωρίς να λάβεις υπόψη την πραγματικότητα της αγοράς εργασίας, τις συνθήκες απασχόλησης ή τις δικές σου αντοχές, μπορεί να οδηγήσει σε απογοήτευση.
Εξίσου ψυχοφθόρο, όμως, είναι και το αντίστροφο: να περάσεις τέσσερα ή πέντε χρόνια σπουδάζοντας κάτι που δεν σε εκφράζει καθόλου, μόνο και μόνο για να ικανοποιήσεις τις προσδοκίες των γύρω σου ή να αποφύγεις τον φόβο του αγνώστου. Μια τέτοια επιλογή μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε επαγγελματική εξουθένωση πριν καν ξεκινήσει η καριέρα.
Τελικά, πάθος χωρίς σχέδιο ή σχέδιο χωρίς πάθος;
Ίσως το ερώτημα δεν πρέπει να είναι «τι θέλω να κάνω για όλη μου τη ζωή», αλλά «ποιο είναι το επόμενο βήμα που μου ταιριάζει σήμερα».
Η σύγχρονη επαγγελματική πορεία δεν είναι πλέον μια ευθεία γραμμή, από το αμφιθέατρο στο γραφείο και από εκεί μέχρι τη σύνταξη. Είναι μια διαδρομή με στροφές, επαναπροσδιορισμούς, αλλαγές κατεύθυνσης και νέες δεξιότητες που αποκτούμε στην πράξη. Το ζητούμενο είναι να βρούμε το σημείο ισορροπίας ανάμεσα στην προσωπική επιθυμία και τη ρεαλιστική ματιά.
Αντί να αναζητούμε την τέλεια απάντηση στα 17 ή στα 20 μας χρόνια, ας προσπαθήσουμε να βρούμε τη διασταύρωση τριών πραγμάτων: τι μας κινεί την περιέργεια και μας κρατά ζωντανούς όταν δοκιμάζουμε κάτι καινούργιο, σε τι είμαστε καλοί ή μπορούμε να γίνουμε καλοί μέσα από τη δουλειά και την προσπάθεια, αλλά και τι χρειάζεται πραγματικά ο κόσμος γύρω μας.
Όλα τα υπόλοιπα χτίζονται στην πορεία, βήμα-βήμα, με περιέργεια και χωρίς πανικό. Γιατί το γεγονός ότι δεν έχουμε όλες τις απαντήσεις σήμερα δεν σημαίνει ότι έχουμε ήδη μείνει πίσω.
Μάιρα Τρικαλίτη
Φοιτήτρια Φιλολογίας ΕΚΠΑ


