Δημόσιοι υπάλληλοι: Έως 29,9% η απώλεια αγοραστικής δύναμης από το 2009 – Τι δείχνει νέα μελέτη
16 χρόνια μετά, οι ονομαστικές αυξήσεις δεν έχουν αποκαταστήσει τις απώλειες – Στο 42,5% της αντίστοιχης αμοιβής στον ιδιωτικό τομέα η υπερωρία στο Δημόσιο
Μια νέα μελέτη επιχειρεί να αποτυπώσει με αριθμούς την πραγματική εικόνα των μισθών στο Δημόσιο, συγκρίνοντας την κατάσταση του 2025 με εκείνη του 2009.
Η μελέτη, με τίτλο «Δημόσιοι Υπάλληλοι 2009–2025: 16 χρόνια εισοδηματικών απωλειών», παρουσιάστηκε από τον Πανελλήνιο Σύλλογο Υπαλλήλων ΟΑΕΔ – τ. ΟΕΕ – τ. ΟΕΚ (ΠΑΝΣΥΠΟ) και εξετάζει την εξέλιξη των αποδοχών, τη φορολογία και τις κρατήσεις, την κατάργηση του 13ου και 14ου μισθού, τη μισθολογική εξέλιξη, τη διετία 2016–2017, τις υπερωρίες και κυρίως την πραγματική αγοραστική δύναμη.
Η αγοραστική δύναμη παραμένει σημαντικά χαμηλότερη
Η μελέτη εξετάζει τρία αντιπροσωπευτικά προφίλ υπαλλήλων κατηγορίας ΔΕ, ΤΕ και ΠΕ, με κοινή αφετηρία 15 έτη υπηρεσίας στις 31 Δεκεμβρίου 2009.
Σε ονομαστικούς όρους, το καθαρό ετήσιο εισόδημα από το 2009 έως το 2025 αυξήθηκε:
- κατά 1,5% για τον ΔΕ,
- κατά 12,2% για τον ΤΕ,
- κατά 13,2% για τον ΠΕ.
Όταν όμως συνυπολογιστεί ο πληθωρισμός, η εικόνα διαφοροποιείται σημαντικά. Σύμφωνα με τη μελέτη, η πραγματική αγοραστική δύναμη το 2025 βρίσκεται:
- 20,4% χαμηλότερα για τον ΔΕ,
- 12% χαμηλότερα για τον ΤΕ,
- 11,2% χαμηλότερα για τον ΠΕ.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο δυσμενής όταν εξετάζονται βασικές δαπάνες ενός νοικοκυριού.
Ο Γενικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή αυξήθηκε κατά 27,46% την περίοδο 2009–2025, ενώ το σταθερό καλάθι Διατροφής, Στέγασης και Μεταφορών, όπως υπολογίζεται στη μελέτη από επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, αυξήθηκε κατά 44,8%.
Με βάση αυτό το καλάθι, η απώλεια αγοραστικής δύναμης υπολογίζεται σε:
- 29,9% για τους υπαλλήλους ΔΕ,
- 22,5% για τους ΤΕ,
- 21,8% για τους ΠΕ.
Τι έχει κοστίσει η κατάργηση του 13ου και 14ου μισθού
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην απώλεια των δύο επιπλέον μισθών.
Με τα μισθολογικά δεδομένα του 2025, δύο πρόσθετοι βασικοί μισθοί αντιστοιχούν περίπου σε:
- 2.981 ευρώ για ΔΕ,
- 3.799 ευρώ για ΤΕ,
- 4.021 ευρώ για ΠΕ.
Σύμφωνα με το οικονομικό σενάριο της μελέτης, η σωρευτική μικτή απώλεια από την κατάργηση του 13ου και 14ου μισθού έως το 2025 προσεγγίζει:
- 37.000 ευρώ για ΔΕ,
- 48.000 ευρώ για ΤΕ,
- 51.000 ευρώ για ΠΕ.
Η μελέτη επισημαίνει ότι, μετά και την απόφαση 1201/2026 της Ολομέλειας του ΣτΕ, η επαναφορά των δύο μισθών αποτελεί πλέον ζήτημα νομοθετικής και δημοσιονομικής επιλογής.
Πιερρακάκης: «Όχι» σε 13ο και 14ο Μισθό – «ακόμα και αν υπήρχαν τα χρήματα, δεν θα τα δίναμε»
Η «χαμένη» διετία 2016–2017
Σημαντική παράμετρο αποτελεί και η διετία 2016–2017, η οποία δεν προσμετρήθηκε στη μισθολογική εξέλιξη των δημοσίων υπαλλήλων.
Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2025, η επιβεβαιωμένη μικτή απώλεια που υπολογίζει η μελέτη ανέρχεται σε:
- 3.600 ευρώ για ΔΕ,
- 5.940 ευρώ για ΤΕ,
- 6.372 ευρώ για ΠΕ.
Η χρονική υστέρηση στη μισθολογική εξέλιξη συνεχίζεται μέχρι να καλυφθεί η διαφορά στα καταληκτικά μισθολογικά κλιμάκια.
Νέο μισθολόγιο ιδιωτικών εκπαιδευτικών 2026 με δύο αυξήσεις – Παραδείγματα
Νέοι μισθοί εκπαιδευτικών από 01 Απρίλη: μόλις 24 ευρώ αύξηση καθαρά τον μήνα για όλους!
Υπερωρίες: Μεγάλη διαφορά σε σχέση με τον ιδιωτικό τομέα
Ένα ακόμη σημαντικό εύρημα αφορά την αμοιβή της υπερωριακής εργασίας.
Το ανώτατο όριο της απογευματινής υπερωριακής εργασίας έχει περιοριστεί, σύμφωνα με τη μελέτη, από 720 ώρες ετησίως το 2009 σε 240 ώρες, ενώ η αμοιβή της ώρας μεταβλήθηκε από το 1/200 στο 1/280 του βασικού μισθού.
Με βάση τα τρία εξεταζόμενα προφίλ, η σημερινή μικτή ωριαία αμοιβή ανέρχεται περίπου σε:
- 5,49 ευρώ για ΔΕ,
- 6,95 ευρώ για ΤΕ,
- 7,35 ευρώ για ΠΕ.
Για τον ίδιο μηνιαίο μισθό, η μελέτη συγκρίνει τα ποσά αυτά με τη νόμιμη υπερωριακή αμοιβή στον ιδιωτικό τομέα, η οποία υπολογίζεται σε:
- 12,92 ευρώ,
- 16,35 ευρώ,
- 17,29 ευρώ αντίστοιχα.
Έτσι, σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, η υπερωριακή ώρα στο Δημόσιο αντιστοιχεί περίπου στο 42,5% της αντίστοιχης νόμιμης υπερωριακής αμοιβής στον ιδιωτικό τομέα.
Τι θα συνέβαινε αν άλλαζε μόνο ο τρόπος αμοιβής των υπερωριών
Η μελέτη εξετάζει και ένα υποθετικό σενάριο: να παραμείνει το σημερινό όριο των 20 ωρών υπερωριακής εργασίας τον μήνα, αλλά η αμοιβή να υπολογίζεται με μηχανισμό αντίστοιχο της νόμιμης υπερωρίας στον ιδιωτικό τομέα.
Σε αυτή την περίπτωση, η μέγιστη ετήσια μικτή αποζημίωση θα μπορούσε να αυξηθεί περίπου κατά 135%:
- από 1.318 σε 3.101 ευρώ για ΔΕ,
- από 1.668 σε 3.924 ευρώ για ΤΕ,
- από 1.764 σε 4.150 ευρώ για ΠΕ.
Παράλληλα, η μελέτη υπολογίζει ότι η πραγματική αξία της μέγιστης υπερωριακής αμοιβής έχει μειωθεί κατά περισσότερο από 70% σε σχέση με το 2009.
Η σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες
Η μελέτη επιχειρεί ακόμη μια σύγκριση με δημόσια συστήματα σε Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία και Κύπρο.
Καταγράφονται, μεταξύ άλλων, προσαυξήσεις υπερωριών της τάξης του:
- 15%–30% στη Γερμανία,
- 25%–27% στη Γαλλία,
- 15%–50% στην Ιταλία,
- 50%–100% στην Κύπρο.
Στην Ισπανία, σύμφωνα με τη μελέτη, η αντιστάθμιση σε χρόνο μπορεί να φτάνει ακόμη και στο 100%–150% επιπλέον.
Οι συντάκτες της μελέτης διευκρινίζουν ότι η συγκεκριμένη σύγκριση δεν γενικεύεται στο σύνολο των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά επιχειρεί να αναδείξει τις σημαντικές διαφορές στον τρόπο αποτίμησης της πρόσθετης εργασίας.
585,5 εκατ. ευρώ για συμβουλευτικές υπηρεσίες το 2025
Στη μελέτη γίνεται αναφορά και στις δημοσιονομικές προτεραιότητες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο ΠΑΝΣΥΠΟ, η οριζόντια αύξηση των 30 ευρώ τον μήνα στους δημοσίους υπαλλήλους το 2025 είχε δημοσιονομικό κόστος περίπου 215 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των εργοδοτικών εισφορών.
Την ίδια χρονιά, σύμφωνα με την έρευνα Consultocracy που επικαλείται η μελέτη, καταγράφηκαν 613 συμβουλευτικές συμβάσεις συνολικής αξίας 585,5 εκατ. ευρώ.
Η σύγκριση, όπως διευκρινίζεται, αφορά την κλίμακα των διαθέσιμων πόρων και όχι την εξίσωση των δύο διαφορετικών κατηγοριών δαπάνης. Άλλωστε, η μελέτη αναγνωρίζει ότι υπάρχουν περιπτώσεις όπου η εξωτερική τεχνογνωσία είναι απαραίτητη.
Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι αν για κάθε τέτοια δαπάνη υπάρχει σαφής ανάγκη, μετρήσιμο αποτέλεσμα και ουσιαστική μεταφορά τεχνογνωσίας στο Δημόσιο.
Τι ζητά ο ΠΑΝΣΥΠΟ
Με βάση τα παραπάνω στοιχεία, ο ΠΑΝΣΥΠΟ θέτει στην ατζέντα μια σειρά από ζητήματα:
- την άμεση εξέταση και κοστολόγηση της αναγνώρισης της διετίας 2016–2017,
- την επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού,
- τη συνολική αναμόρφωση της αμοιβής της υπερωριακής εργασίας,
- την αξιολόγηση της μισθολογικής πολιτικής με βάση την πραγματική αγοραστική δύναμη και όχι μόνο τις ονομαστικές αυξήσεις.
Το βασικό ερώτημα είναι η πραγματική αξία του μισθού
Η συζήτηση για τις αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στο αν υπήρξαν ή όχι ονομαστικές αυξήσεις.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι πόσο από το εισόδημα που χάθηκε τα προηγούμενα χρόνια έχει πραγματικά αποκατασταθεί, ποια είναι σήμερα η αξία της πρόσθετης εργασίας και πόσο έχει αυξηθεί το κόστος των βασικών αναγκών.
Η μελέτη του ΠΑΝΣΥΠΟ υποστηρίζει ότι, παρά τις αυξήσεις των τελευταίων ετών, οι απώλειες της περιόδου 2009–2025 παραμένουν σημαντικές.
Το ερώτημα πλέον μεταφέρεται στην Πολιτεία: ποια θα είναι η επόμενη ημέρα για τους μισθούς στο Δημόσιο και σε ποιο βαθμό θα επιχειρηθεί η αποκατάσταση των απωλειών που καταγράφονται εδώ και 16 χρόνια;
950 ευρώ κατώτατος μισθός και τέλος στον 13ο-14ο μισθό – Το σχέδιο της κυβέρνησης έως το 2027
