Ιδιωτικά σχολεία: Η περιορισμένη αποχώρηση εκπαιδευτικών προς το Δημόσιο δεν είναι λόγος πανηγυρισμών

Ακολουθεί η ενημέρωση της ΟΙΕΛΕ:

Η περιορισμένη αποχώρηση ιδιωτικών εκπαιδευτικών προς το Δημόσιο κατά την Α’ φάση προσλήψεων αναπληρωτών φαίνεται πως προκάλεσε αισθήματα ανακούφισης σε ορισμένες διοικήσεις ιδιωτικών σχολείων. Ωστόσο, πίσω από τους αριθμούς υπάρχουν δεδομένα που δείχνουν ότι το ζήτημα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται τόσο απλά.

Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά, στην Α’ φάση αναπληρωτών αποδέχθηκαν τον διορισμό τους 556 εκπαιδευτικοί που εργάζονταν μέχρι πρόσφατα σε ιδιωτικά σχολεία, από περίπου 4.500 ιδιωτικούς εκπαιδευτικούς που είχαν καταθέσει αίτηση στον ΑΣΕΠ.

Ο αριθμός αυτός είναι σαφώς μικρότερος από εκείνον που θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρές ανακατατάξεις στο προσωπικό των ιδιωτικών σχολείων. Αυτό όμως δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι διοικήσεις μπορούν να θεωρούν το ζήτημα λήξαν.

Γ.Σ.Ε.Ε.: Οδηγός Εργασιακών Δικαιωμάτων / «Γνωρίζω και Διεκδικώ τα Δικαιώματά μου»

Πότε είναι νομικά επιτρεπτή η μείωση του ωραρίου ενός εκπαιδευτικού σε ιδιωτικό σχολείο

Γιατί οι αποχωρήσεις ήταν περιορισμένες;

Ένας από τους βασικούς λόγους είναι η σύνθεση των εκπαιδευτικών που παραμένουν σήμερα στα ιδιωτικά σχολεία.

Από το 2020 και μετά, περισσότεροι από 4.000 ιδιωτικοί εκπαιδευτικοί έχουν αποχωρήσει από τον χώρο της ιδιωτικής εκπαίδευσης, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι εκπρόσωποι του κλάδου. Μεταξύ όσων έχουν παραμείνει υπάρχουν αρκετοί παλαιότεροι εκπαιδευτικοί, αλλά και νεότεροι που διαθέτουν μικρή ή καθόλου μοριοδότηση στους πίνακες.

Για έναν εκπαιδευτικό μεγαλύτερης ηλικίας, ο οποίος έχει συγκεντρώσει υψηλή μοριοδότηση, η απόφαση να εγκαταλείψει μια σταθερή θέση σε ιδιωτικό σχολείο δεν είναι αυτονόητη. Η μετάβαση στο Δημόσιο μπορεί να σημαίνει μια πολυετή περίοδο αβεβαιότητας, ιδιαίτερα λόγω της υποχρέωσης υπηρεσίας ως αναπληρωτής πριν από την οριστική σταθεροποίηση.

Ενδεικτικό είναι ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, περίπου ένας στους τέσσερις ιδιωτικούς εκπαιδευτικούς με πολύ υψηλή μοριοδότηση –δηλαδή όσους βρίσκονταν περίπου στους 100 πρώτους πανελλαδικά στην ειδικότητά τους– επέλεξε τελικά να αποχωρήσει προς το Δημόσιο.

Παράλληλα, σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζουν και οι συνθήκες εργασίας. Υπάρχουν ιδιωτικά σχολεία στα οποία παρέχονται καλύτερες οικονομικές και εργασιακές συνθήκες, με αποτέλεσμα οι αποχωρήσεις να είναι περιορισμένες. Σε άλλα σχολεία, όπου οι εκπαιδευτικοί αντιμετωπίζουν δυσμενέστερες συνθήκες εργασίας και αμοιβής, οι αποχωρήσεις είναι αισθητά περισσότερες.

Οι επόμενες φάσεις προσλήψεων αλλάζουν τα δεδομένα

Η φετινή διαδικασία, πάντως, δεν έχει ολοκληρωθεί.

Αναμένονται και επόμενες φάσεις προσλήψεων αναπληρωτών, ενώ οι συνολικές ανάγκες της εκπαίδευσης παραμένουν ιδιαίτερα μεγάλες. Αυτό σημαίνει ότι εκπαιδευτικοί που σήμερα επέλεξαν να παραμείνουν στα ιδιωτικά σχολεία μπορεί να έχουν νέες ευκαιρίες να μετακινηθούν στο Δημόσιο.

Επιπλέον, οι πίνακες έχουν τριετή διάρκεια. Επομένως, οι περίπου 3.000 ιδιωτικοί εκπαιδευτικοί που παραμένουν υποψήφιοι και δεν αποχώρησαν στην πρώτη φάση εξακολουθούν να έχουν μπροστά τους σημαντικό χρονικό περιθώριο για να διεκδικήσουν μια θέση στη δημόσια εκπαίδευση.

Με άλλα λόγια, η εικόνα της Α’ φάσης δεν αποτελεί απαραίτητα την τελική εικόνα.

Η μεγαλύτερη πρόκληση βρίσκεται στον ανταγωνισμό για τους μαθητές

Πέρα όμως από τις αποχωρήσεις εκπαιδευτικών, υπάρχει ένα ευρύτερο ζήτημα που αφορά το μέλλον των ιδιωτικών σχολείων.

Το εκπαιδευτικό τοπίο στην Ελλάδα έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Τα ιδιωτικά σχολεία δεν λειτουργούν πλέον σε ένα περιβάλλον όπου αποτελούν τη μοναδική επιλογή για οικογένειες που αναζητούν μια διαφορετική εκπαιδευτική διαδρομή.

Πρότυπα, Πειραματικά, Μουσικά και Καλλιτεχνικά σχολεία έχουν ενισχύσει την παρουσία τους και προσελκύουν σημαντικό αριθμό μαθητών. Η εξέλιξη αυτή φαίνεται να επηρεάζει, σε ορισμένες περιπτώσεις, και τις εγγραφές των ιδιωτικών σχολείων, ιδιαίτερα κατά τη μετάβαση από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, έχουν καταγραφεί απώλειες μαθητών από την Α’ Γυμνασίου, με αποτέλεσμα να εξετάζεται ακόμη και η κατάργηση τμημάτων.

Την ίδια στιγμή, η οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν πολλές οικογένειες δημιουργεί ένα ακόμη εμπόδιο. Για μια οικογένεια της μεσαίας τάξης, τα δίδακτρα ενός ιδιωτικού σχολείου αποτελούν σημαντική οικονομική επιβάρυνση. Έτσι, μέρος των γονέων ενδέχεται να επανεξετάζει τον τρόπο με τον οποίο θα διαθέσει αυτά τα χρήματα για την εκπαίδευση των παιδιών του.

Δημογραφικό και ακρίβεια πιέζουν τις εγγραφές

Στην εξίσωση προστίθενται δύο ακόμη παράγοντες: το δημογραφικό και η ακρίβεια.

Η μείωση του μαθητικού πληθυσμού σε συνδυασμό με την παρατεταμένη αύξηση του κόστους ζωής δημιουργούν ένα διαφορετικό περιβάλλον για την ιδιωτική εκπαίδευση.

Η σημαντική αύξηση των εγγραφών που καταγράφηκε τα προηγούμενα χρόνια δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο ότι θα συνεχιστεί με τους ίδιους ρυθμούς. Οι πρώτες ενδείξεις από τις εγγραφές δείχνουν ότι η ανοδική πορεία της προηγούμενης περιόδου αντιμετωπίζει πλέον περισσότερες πιέσεις.

Η ποιότητα του εκπαιδευτικού προσωπικού στο επίκεντρο

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, τίθεται ένα κρίσιμο ερώτημα: ποια στρατηγική πρέπει να ακολουθήσουν τα ιδιωτικά σχολεία για να παραμείνουν ανταγωνιστικά;

Η συγκράτηση του εργασιακού κόστους δεν αποτελεί από μόνη της απάντηση. Αντίθετα, η διατήρηση έμπειρων και ικανών εκπαιδευτικών μπορεί να αποτελέσει κρίσιμο παράγοντα για την ποιότητα της εκπαίδευσης που προσφέρει ένα σχολείο.

Οι αποχωρήσεις έμπειρων εκπαιδευτικών, είτε λόγω συνταξιοδότησης είτε λόγω μετάβασης στη δημόσια εκπαίδευση, δημιουργούν κενά τα οποία θα πρέπει να καλυφθούν.

Εάν οι συνθήκες εργασίας δεν καταστήσουν τα ιδιωτικά σχολεία ελκυστικό χώρο για έμπειρους εκπαιδευτικούς, η ανανέωση του προσωπικού μπορεί να γίνει με τρόπο που θα επηρεάσει τελικά και την εκπαιδευτική ποιότητα.

Και σε μια αγορά όπου οι οικογένειες έχουν πλέον περισσότερες επιλογές, η ποιότητα του εκπαιδευτικού προσωπικού δεν είναι μια λεπτομέρεια. Αποτελεί βασικό στοιχείο της εκπαιδευτικής ταυτότητας κάθε σχολείου.

Επένδυση στους εκπαιδευτικούς αντί για πανηγυρισμούς

Το μήνυμα, επομένως, που προκύπτει από τη φετινή εικόνα δεν είναι απαραίτητα ότι «οι ιδιωτικοί εκπαιδευτικοί δεν φεύγουν».

Είναι ότι οι λόγοι για τους οποίους κάποιοι παραμένουν μπορεί να είναι πολύ διαφορετικοί: από την υψηλή μοριοδότηση και την ηλικία μέχρι τις συνθήκες εργασίας και την αβεβαιότητα που συνοδεύει τη μετάβαση στη δημόσια εκπαίδευση.

Για τα ιδιωτικά σχολεία, η πρόκληση είναι ευρύτερη. Σε ένα περιβάλλον αυξημένου ανταγωνισμού, δημογραφικής συρρίκνωσης και οικονομικής πίεσης, η διατήρηση των καλών εκπαιδευτικών μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.

Αυτό προϋποθέτει καλύτερες αποδοχές, ουσιαστικά κίνητρα, αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και ένα σταθερότερο εργασιακό πλαίσιο.

Η συζήτηση για το θεσμικό πλαίσιο της ιδιωτικής εκπαίδευσης παραμένει, επομένως, ανοιχτή. Οι αλλαγές που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο έντονης αντιπαράθεσης μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών.

Το ζητούμενο, σύμφωνα με την οπτική των εκπροσώπων των ιδιωτικών εκπαιδευτικών, είναι ένα πλαίσιο που θα μπορεί να συνδυάζει την εύρυθμη λειτουργία των ιδιωτικών σχολείων με την προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων και τη διατήρηση έμπειρου εκπαιδευτικού προσωπικού.

Γιατί τελικά, η πραγματική πρόκληση για ένα ιδιωτικό σχολείο δεν είναι μόνο πόσοι εκπαιδευτικοί θα φύγουν. Είναι πόσους καλούς εκπαιδευτικούς θα μπορέσει να κρατήσει.