Σοβαρά ερωτήματα για την αξιοπιστία τίτλων σπουδών που μοριοδοτούνται στις διαδικασίες προσλήψεων και διορισμών στο Δημόσιο επανέρχονται στο προσκήνιο. Την ώρα που στην Ιταλία η δικαστική έρευνα για τη βιομηχανία των εύκολων πτυχίων φέρεται να αγγίζει πανεπιστήμιο με ισχυρή παρουσία στην Ελλάδα, οι προειδοποιήσεις για τα κενά στο σύστημα πιστοποίησης προσόντων παραμένουν επίκαιρες.
Η υπόθεση των τίτλων σπουδών που προσφέρουν πολύτιμα μόρια στους υποψηφίους για θέσεις του Δημοσίου επαναφέρει ένα κρίσιμο ζήτημα: πόσο αυστηροί είναι τελικά οι έλεγχοι για την ποιότητα και την αξιοπιστία των ακαδημαϊκών προσόντων που κατατίθενται στις διαδικασίες επιλογής προσωπικού;
Σε δημοσίευμά του, το Inside Story αναδεικνύει την υπόθεση του ιταλικού πανεπιστημίου Pegaso, το οποίο συνδέει με την ευρύτερη συζήτηση για τη βιομηχανία των εύκολων πτυχίων. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η ιταλική δικαιοσύνη έχει στρέψει την προσοχή της το τελευταίο διάστημα σε πρακτικές που σχετίζονται με την απόκτηση πανεπιστημιακών τίτλων, ενώ στην Ελλάδα το θέμα δεν έχει προκαλέσει ανάλογη δημόσια συζήτηση.
Όταν ο εκπαιδευτικός γίνεται «υπάλληλος» και ο γονέας «πελάτης» – Τι συμβαίνει στο σχολείο
PISA 2025: Είναι τελικά αξιόπιστη; Τι πραγματικά μετρά και πώς ο ΟΟΣΑ ερμηνεύει τα αποτελέσματα
Το καμπανάκι του προέδρου του ΑΣΕΠ που δεν πρέπει να αγνοηθεί
Το ζήτημα είχε τεθεί με σαφή τρόπο ήδη από τις αρχές Σεπτεμβρίου, όταν ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ, Θάνος Παπαϊωάννου, προειδοποίησε για τις αδυναμίες του συστήματος πιστοποίησης προσόντων κατά τη συζήτηση στη Βουλή νομοσχεδίου του υπουργείου Εσωτερικών για την επιλογή προϊσταμένων στο Δημόσιο.
Ο επικεφαλής της ανεξάρτητης αρχής επισήμανε ότι απαιτείται ουσιαστικός έλεγχος του τρόπου με τον οποίο ορισμένα πανεπιστήμια χορηγούν τίτλους σπουδών, αλλά και του μηχανισμού που πιστοποιεί την εγκυρότητά τους.
«Κάποτε θα πρέπει να δούμε και πώς κάποια πανεπιστήμια δίνουν τα πτυχία», ανέφερε χαρακτηριστικά, προειδοποιώντας ότι, αν το πρόβλημα δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως, σε λίγα χρόνια οι αρμόδιοι θα βρεθούν μπροστά σε δύσκολες καταστάσεις.
Η παρέμβασή του δεν αφορούσε μια τυπική γραφειοκρατική εκκρεμότητα. Έθετε στο τραπέζι ένα ζήτημα που μπορεί να επηρεάζει άμεσα την αξιοκρατία στις προσλήψεις και στους διορισμούς: την αξιολόγηση της πραγματικής αξίας των προσόντων που συγκεντρώνουν οι υποψήφιοι.
Τα μόρια που μπορούν να αλλάξουν την κατάταξη
Στο σύστημα επιλογής προσωπικού του Δημοσίου, οι πρόσθετοι τίτλοι σπουδών και οι πιστοποιήσεις μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην τελική κατάταξη των υποψηφίων.
Μεταπτυχιακά, διδακτορικά, πιστοποιητικά γλωσσομάθειας και γνώσης χειρισμού ηλεκτρονικών υπολογιστών αποτελούν προσόντα που, ανάλογα με την προκήρυξη και το ισχύον πλαίσιο, μπορούν να προσφέρουν σημαντική μοριοδότηση.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται ο πυρήνας του προβλήματος. Όταν ένα πρόσθετο προσόν μπορεί να επηρεάσει τη σειρά κατάταξης, η εγκυρότητα και η αξιοπιστία του δεν αποτελούν λεπτομέρεια, αλλά προϋπόθεση ισότιμης μεταχείρισης όλων των υποψηφίων.
Για όσους επενδύουν χρόνο, κόπο και χρήματα σε απαιτητικές σπουδές, οποιαδήποτε αμφιβολία για την ισοτιμία των τίτλων ή την αξιοπιστία των διαδικασιών πιστοποίησης δημιουργεί εύλογα ερωτήματα.
Η υπόθεση Pegaso και τα ερωτήματα για την Ελλάδα
Το ιταλικό πανεπιστήμιο Pegaso, με ιδρυτή τον Ντανίλο Γιερβολίνο, βρίσκεται στο επίκεντρο του δημοσιεύματος του Inside Story, το οποίο συνδέει την υπόθεση με τη συζήτηση για την απόκτηση πανεπιστημιακών τίτλων και την αξιολόγησή τους.
Η αναφορά στην ιταλική δικαιοσύνη καθιστά αναγκαία τη διερεύνηση των πραγματικών δεδομένων της υπόθεσης, χωρίς να προεξοφλούνται ευθύνες ή παραβάσεις που δεν έχουν αποδειχθεί.
Το ουσιαστικό ερώτημα για την Ελλάδα είναι διαφορετικό και αφορά τις δικλίδες ασφαλείας του ίδιου του συστήματος: Με ποιον τρόπο ελέγχονται οι τίτλοι που κατατίθενται σε διαδικασίες επιλογής προσωπικού; Ποιοι φορείς έχουν την αρμοδιότητα να πιστοποιούν την εγκυρότητά τους; Και τι συμβαίνει όταν προκύπτουν σοβαρές αμφιβολίες για την ποιότητα ή τη διαδικασία απόκτησής τους;
Η απουσία ουσιαστικής δημόσιας συζήτησης δεν συνιστά απόδειξη ότι υπάρχει παρατυπία. Ωστόσο, όταν τίθενται ερωτήματα από τον ίδιο τον πρόεδρο του ΑΣΕΠ και παράλληλα αναδεικνύονται σχετικές υποθέσεις στο εξωτερικό, η ανάγκη για σαφείς απαντήσεις γίνεται ακόμη πιο επιτακτική.
Η αξιοκρατία δεν μπορεί να εξαντλείται στα χαρτιά
Η αξιοκρατία στις προσλήψεις του Δημοσίου δεν εξασφαλίζεται μόνο με την ύπαρξη πινάκων, μορίων και τυπικών διαδικασιών. Προϋποθέτει ότι τα προσόντα που προσμετρώνται είναι αξιόπιστα, ελέγχονται με ενιαίους κανόνες και αντιστοιχούν στις προϋποθέσεις που προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο.
Οι προειδοποιήσεις για πιθανές αδυναμίες στην πιστοποίηση τίτλων σπουδών δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως δευτερεύον ζήτημα. Αν υπάρχουν κενά, πρέπει να εντοπιστούν και να αντιμετωπιστούν με διαφανείς διαδικασίες, θεσμική εποπτεία και ουσιαστικούς ελέγχους.
Γιατί, όταν τα πρόσθετα προσόντα μπορούν να κρίνουν έναν διορισμό, η αξιοπιστία τους αφορά όχι μόνο τους υποψηφίους, αλλά και την εμπιστοσύνη των πολιτών στο ίδιο το σύστημα επιλογής προσωπικού.
Το ερώτημα, επομένως, παραμένει: Θα υπάρξουν συγκεκριμένες απαντήσεις και έλεγχοι ή οι προειδοποιήσεις θα συνεχίσουν να καταγράφονται χωρίς ουσιαστική συνέχεια;
