13ος και 14ος μισθός: Το «όχι» του ΣτΕ, η ΔΕΘ και η μεγάλη πολιτική αντίφαση
Η απόφαση για τα Δώρα στο Δημόσιο ήρθε λίγο πριν από τη ΔΕΘ και αφήνει πίσω της ένα πολύ μεγαλύτερο ερώτημα: ποιος τελικά αποφασίζει για τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων και με ποια κριτήρια;
Δυστυχώς, η εξέλιξη ήταν αυτή που πολλοί περίμεναν. Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας απέρριψε την προσφυγή για την επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού στο Δημόσιο, κρίνοντας ότι η διατήρηση της κατάργησης των επιδομάτων εορτών και αδείας δεν παραβιάζει το Σύνταγμα ή το ευρωπαϊκό δίκαιο.
Η απόφαση κλείνει, σε δικαστικό επίπεδο, έναν μεγάλο κύκλο διεκδικήσεων. Δεν κλείνει όμως τη συζήτηση.
Γιατί, διαβάζοντας κανείς προσεκτικά το σκεπτικό, βρίσκεται μπροστά σε μια σειρά από ερωτήματα που ξεπερνούν τη συγκεκριμένη προσφυγή.
Μισθοί εκπαιδευτικών: Πόσα καθαρά μπορεί να κερδίσουν από το 2027 – Τα ποσά ανά σενάριο
«Μόνιμη δημοσιονομική επιβάρυνση»
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα που αξιοποιούνται είναι η δημοσιονομική επιβάρυνση που θα προκαλούσε η επαναφορά των Δώρων.
Και εδώ αρχίζει η μεγάλη συζήτηση.
Από πότε η δημοσιονομική δυνατότητα του κράτους αποτελεί από μόνη της απάντηση στο ερώτημα της κοινωνικής δικαιοσύνης;
Φυσικά και το κράτος οφείλει να λαμβάνει υπόψη τα δημόσια οικονομικά. Όμως πίσω από κάθε δημοσιονομικό μέγεθος υπάρχει ένας άνθρωπος.
Ένας δημόσιος υπάλληλος.
Ένας εκπαιδευτικός.
Ένας νεοδιόριστος που πρέπει να μετακομίσει σε άλλη περιοχή.
Μια οικογένεια.
Ένα ενοίκιο.
Ένας λογαριασμός ηλεκτρικού.
Ένα σούπερ μάρκετ.
Η δημοσιονομική σταθερότητα είναι αριθμός. Η απώλεια δύο μισθών είναι καθημερινότητα.
Δύο μισθοί δεν είναι «λεπτομέρεια»
Ας μιλήσουμε με μαθηματικά.
Ένας εργαζόμενος που λαμβάνει 12 μισθούς και θα λάμβανε δύο επιπλέον μισθούς θα είχε ετήσια αύξηση εισοδήματος κατά:
2 / 12 = 16,67%.
Δεν μιλάμε, επομένως, για μια συμβολική ή αμελητέα διαφορά.
Αν ένας εργαζόμενος έχει εισόδημα 1.000 ευρώ τον μήνα και πληρώνει 600 ευρώ ενοίκιο, τότε το ενοίκιο απορροφά το 60% του μηνιαίου εισοδήματός του.
Με την αναγωγή των 14 μισθών σε ετήσια βάση, το ίδιο εισόδημα αντιστοιχεί σε περίπου 1.166,67 ευρώ τον μήνα.
Το ίδιο ενοίκιο των 600 ευρώ αντιστοιχεί τότε περίπου στο 51,4% του εισοδήματος.
Αυτό σημαίνει ότι δύο επιπλέον μισθοί δεν είναι μια λογιστική λεπτομέρεια.
Είναι πραγματική οικονομική ανάσα.
Και γι’ αυτό προκαλεί εύλογη απορία η λογική σύμφωνα με την οποία η μη επαναφορά τους δεν τεκμηριώνεται ως ουσιαστική επιβάρυνση της διαβίωσης.
Σε μια χώρα όπου η στέγαση καταναλώνει τεράστιο μέρος του εισοδήματος των εργαζομένων, το να αντιμετωπίζεται η απώλεια δύο μισθών ως περιορισμένης σημασίας οικονομικό γεγονός δημιουργεί εύλογα ερωτήματα.
Καθαρά ποσά ανά Μισθολογικό Κλιμάκιο (ΜΚ) για Μόνιμους και Αναπληρωτές εκπαιδευτικούς
Και η σύγκριση με τον ιδιωτικό τομέα;
Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο αφορά τη διαφορετική μεταχείριση δημοσίων και ιδιωτικών υπαλλήλων.
Η λογική της απόφασης στηρίζεται, μεταξύ άλλων, στη διαφορετικότητα των καθεστώτων εργασίας.
Αλλά ας δούμε την πραγματικότητα.
Ασφαλώς υπάρχουν διαφορετικά εργασιακά και θεσμικά καθεστώτα. Το ερώτημα όμως παραμένει:
Μπορεί η διαφορετικότητα του εργοδότη να δικαιολογεί επ’ αόριστον μια τόσο σημαντική μισθολογική απόκλιση;
Δηλαδή,
Ένας εργαζόμενος ιδιωτικής φύλαξης μπορεί να λαμβάνει Δώρα, ενώ ένας αστυνομικός, που υπηρετεί σε ένα εντελώς διαφορετικό και σαφώς πιο απαιτητικό καθεστώς ευθύνης και κινδύνου, δεν τα λαμβάνει.
Άρα το ζήτημα δεν μπορεί να εξαντλείται στο «διαφορετικό καθεστώς».
Η χρονική συγκυρία και η ΔΕΘ
Και κάπου εδώ έρχεται η πολιτική διάσταση.
Η απόφαση δημοσιοποιείται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη χρονική συγκυρία, λίγες ημέρες πριν από τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, όπου παραδοσιακά η κυβέρνηση παρουσιάζει το οικονομικό και κοινωνικό της πρόγραμμα και ανακοινώνει μέτρα για την επόμενη περίοδο.
Δεν χρειάζεται να υιοθετήσει κανείς θεωρίες περί «εντολών» ή να αποδώσει στο δικαστήριο πολιτική σκοπιμότητα χωρίς αποδείξεις.
Υπάρχει όμως ένα αδιαμφισβήτητο πολιτικό γεγονός:
Η απόφαση έρχεται σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία το ζήτημα των μισθών, της φορολογίας και της ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.
Και αυτό αναπόφευκτα δημιουργεί πολιτικούς συνειρμούς.
Η κυβέρνηση απαλλάσσεται πλέον από έναν μεγάλο δικαστικό πονοκέφαλο.
Το ΣτΕ αποφάσισε ότι η μη επαναφορά των Δώρων είναι συνταγματικά ανεκτή.
Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η κυβέρνηση υποχρεώνεται να τα κρατήσει κομμένα.
Το Σύνταγμα μπορεί να επιτρέπει τη μη επαναφορά τους. Δεν απαγορεύει όμως στην πολιτεία να τα επαναφέρει.
Επομένως, από εδώ και πέρα, η μπάλα βρίσκεται καθαρά στο πολιτικό γήπεδο.
Πιερρακάκης: «Όχι» σε 13ο και 14ο Μισθό – «ακόμα και αν υπήρχαν τα χρήματα, δεν θα τα δίναμε»
Το «ανεξάρτητο» ΣτΕ και η πολιτική κριτική
Η απόφαση έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στους εργαζομένους και στους εκπροσώπους τους.
Η πολιτική κριτική είναι αναμενόμενη και απολύτως θεμιτή.
Για αρκετούς εργαζομένους, το αποτέλεσμα ενισχύει την αίσθηση ότι οι μνημονιακές περικοπές που επιβλήθηκαν ως «προσωρινές» απέκτησαν τελικά μόνιμο χαρακτήρα.
Και αυτό τροφοδοτεί μια σκληρή πολιτική ανάγνωση:
Ότι οι εργαζόμενοι κλήθηκαν να πληρώσουν την κρίση, αλλά όταν οι δημοσιονομικές συνθήκες βελτιώθηκαν, η αποκατάσταση των απωλειών τους δεν έγινε ποτέ προτεραιότητα.
Για τους πιο επικριτικούς, η απόφαση αποτελεί ακόμη μία απόδειξη ότι οι θεσμοί δεν λειτουργούν πάντοτε με τον τρόπο που οι εργαζόμενοι θα περίμεναν.
Το μεγάλο ερώτημα για τους δημοσίους υπαλλήλους
Και εδώ βρίσκεται ίσως η πιο δύσκολη συζήτηση.
Τι σημαίνει για έναν δημόσιο υπάλληλο η πολιτική επιλογή που θα κάνει στην κάλπη;
Μπορεί ένας εργαζόμενος να θεωρεί ότι η κυβέρνηση τον αδικεί μισθολογικά και ταυτόχρονα να την επιλέγει ξανά.
Αυτό είναι απολύτως δημοκρατικό δικαίωμα.
Η πραγματική συζήτηση πρέπει να είναι διαφορετική:
Ποιο κόμμα δεσμεύεται πραγματικά για την αποκατάσταση των μισθολογικών απωλειών των δημοσίων υπαλλήλων;
Ποιο κόμμα θα επαναφέρει τα Δώρα;
Ποιο κόμμα θα αυξήσει ουσιαστικά το διαθέσιμο εισόδημα;
Ποιο κόμμα θα αντιμετωπίσει το στεγαστικό κόστος;
Ποιο κόμμα θα κάνει τον μισθό του εκπαιδευτικού να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες του 2026;
Αυτές είναι οι ερωτήσεις που πρέπει να απαντηθούν.
Όχι με συνθήματα.
Με συγκεκριμένα μέτρα, κόστος και χρονοδιάγραμμα.
Η δικαστική μάχη τελείωσε. Η πολιτική μάχη μόλις αρχίζει
Η απόφαση του ΣτΕ μπορεί να έβαλε τέλος στη συγκεκριμένη δικαστική διεκδίκηση.
Δεν μπορεί όμως να βάλει τέλος στη διεκδίκηση για καλύτερους μισθούς.
Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν το κράτος μπορεί νομικά να μην καταβάλλει 13ο και 14ο μισθό.
Το πραγματικό ερώτημα είναι αν το κράτος θέλει πολιτικά να συνεχίσει να μην τον καταβάλλει.
Και αυτό δεν το αποφασίζει το ΣτΕ.
Το αποφασίζει η πολιτική εξουσία.
Και τελικά, σε μια δημοκρατία, το αποφασίζουν οι ίδιοι οι πολίτες.
Στην κάλπη.
Εκεί θα φανεί αν η απώλεια δύο μισθών τον χρόνο είναι πράγματι «άνευ ουσίας» για τους εργαζομένους ή αν, τελικά, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μισθολογικά ζητήματα που θα συνεχίσουν να απασχολούν το Δημόσιο.
Νέο μισθολόγιο ιδιωτικών εκπαιδευτικών 2026 με δύο αυξήσεις – Παραδείγματα
Νέοι μισθοί εκπαιδευτικών από 01 Απρίλη: μόλις 24 ευρώ αύξηση καθαρά τον μήνα για όλους!
