Στο επίκεντρο ευρωπαϊκού ελέγχου βρέθηκαν δράσεις κατάρτισης που χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκά κονδύλια. Η «Εφημερίδα των Συντακτών» δημοσίευσε στοιχεία από 58σέλιδη επιστολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στην οποία καταγράφονται αδυναμίες στον σχεδιασμό, την προκήρυξη, την ανάθεση και τον έλεγχο συγκεκριμένων δράσεων.
Σημαντικές παρατηρήσεις για τη διαχείριση προγραμμάτων κατάρτισης στην Ελλάδα περιλαμβάνει το τελικό πόρισμα ελέγχου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η «Εφημερίδα των Συντακτών».
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο έλεγχος αφορούσε δράσεις των προγραμμάτων «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή» του ΕΚΤ+ και «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης (JTF).
Στρατιωτική θητεία και σύνταξη: Πλήρωσαν με τη νιότη τους και καλούνται να πληρώσουν ξανά
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φέρεται να εντόπισε προβλήματα τα οποία δεν περιορίζονται σε μία μόνο σύμβαση, αλλά αφορούν τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και υλοποιούνται συγκεκριμένες δράσεις.
Προτεινόμενη διόρθωση 1,62 εκατ. ευρώ
Στο δείγμα των δράσεων που ελέγχθηκαν περιλαμβάνονταν δαπάνες συνολικού ύψους 7.799.298 ευρώ.
Για τις συγκεκριμένες δαπάνες η Επιτροπή υπολογίζει, σύμφωνα με το δημοσίευμα, προτεινόμενη δημοσιονομική διόρθωση 1.622.018,85 ευρώ, δηλαδή ποσοστό 25%.
Πρόκειται για προτεινόμενη δημοσιονομική διόρθωση και όχι για τελεσίδικη απόφαση επιστροφής του συγκεκριμένου ποσού. Όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, η ελληνική πλευρά μπορεί να αποδεχθεί τη διόρθωση ή να υποβάλει στοιχεία και επιχειρήματα αμφισβητώντας την έκταση των ευρημάτων.
Τι προβληματίζει τους Ευρωπαίους ελεγκτές
Ένα από τα βασικά σημεία του ελέγχου αφορά τους όρους που περιλαμβάνονταν σε διαγωνισμούς για την επιλογή παρόχων κατάρτισης.
Σύμφωνα με τα ευρήματα που παρουσιάζει η «Εφ.Συν.», οι ελεγκτές εντόπισαν σε όλους τους διαγωνισμούς του δείγματος όρους που μπορούσαν να επηρεάσουν τον ανταγωνισμό.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην απαίτηση οι πάροχοι να διαθέτουν άδεια Κέντρου Διά Βίου Μάθησης και φυσική εγκατάσταση στην Ελλάδα.
Το ζήτημα κρίθηκε σημαντικό από τους ελεγκτές, καθώς μέρος της κατάρτισης μπορούσε να πραγματοποιηθεί διαδικτυακά. Με βάση την παρουσίαση των ευρημάτων, τέτοιες απαιτήσεις μπορούσαν να λειτουργήσουν περιοριστικά για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε άλλα κράτη-μέλη.
Ζήτημα και με τις απαιτήσεις πιστοποίησης
Επισημάνσεις καταγράφονται επίσης σχετικά με τους όρους που αφορούσαν τους φορείς πιστοποίησης.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, σε ορισμένες περιπτώσεις οι προϋποθέσεις μπορούσαν να ερμηνευθούν ως προτίμηση προς φορείς με ελληνική διαπίστευση, γεγονός που κατά τους ελεγκτές θα μπορούσε να περιορίσει τη συμμετοχή φορέων με αναγνωρισμένες διαπιστεύσεις από άλλα κράτη.
Το συγκεκριμένο εύρημα έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η Επιτροπή φέρεται να θεωρεί ότι παρόμοιο πρόβλημα εμφανίστηκε στο σύνολο του δείγματος που εξετάστηκε.
Από τα άδεια χωριά στα άδεια σχολεία: Το δημογραφικό αλλάζει την Ελλάδα
Δεν ήταν πάντα σαφές τι ακριβώς αγοραζόταν
Ένα ακόμη ζήτημα που αναφέρεται στον έλεγχο αφορά τον σχεδιασμό των προκηρύξεων.
Οι ελεγκτές διαπίστωσαν, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ότι σε ορισμένες περιπτώσεις δεν προσδιοριζόταν με επαρκή σαφήνεια εάν η κατάρτιση θα πραγματοποιούνταν διά ζώσης ή εξ αποστάσεως.
Η τελική μορφή της εκπαίδευσης μπορούσε να καθοριστεί στη συνέχεια, ανάλογα με τις επιλογές των συμμετεχόντων.
Για αυτή την κατηγορία παρατυπίας προβλέπεται, σύμφωνα με την παρουσίαση των ευρημάτων, οικονομική διόρθωση 10% στις σχετικές συμβάσεις. Όταν όμως συνυπάρχουν διαφορετικές παρατυπίες, εφαρμόζεται η υψηλότερη προβλεπόμενη διόρθωση και όχι αθροιστικά όλες οι επιμέρους διορθώσεις.
Στο μικροσκόπιο και ο σχεδιασμός των προγραμμάτων
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται επίσης στον τρόπο με τον οποίο καθορίζονταν οι ανάγκες και οι δικαιούχοι των δράσεων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν, οι ελεγκτές εξέτασαν κατά πόσο υπήρχε επαρκής τεκμηρίωση για την επιλογή συγκεκριμένων φορέων και κατά πόσο αποδεικνυόταν ότι ήταν οι καταλληλότεροι για την υλοποίηση των συγκεκριμένων δράσεων.
Παράλληλα, καταγράφηκαν περιπτώσεις όπου οι αρχικές εκτιμήσεις για τον αριθμό των συμμετεχόντων εμφανίζονταν υψηλότερες από την τελική συμμετοχή.
Το ζήτημα δεν αφορά απλώς την επίτευξη ή μη ενός αριθμητικού στόχου. Συνδέεται και με τον τρόπο κατά τον οποίο σχεδιάζεται ο προϋπολογισμός μιας δράσης, όταν οι αρχικές προβλέψεις για τους ωφελούμενους απέχουν σημαντικά από τα πραγματικά δεδομένα.
Ποια προγράμματα εξετάστηκαν
Σύμφωνα με το δημοσίευμα της «Εφ.Συν.», στο δείγμα του ελέγχου περιλαμβάνονταν μεταξύ άλλων δράσεις που αφορούν:
- επανένταξη αποφυλακισθέντων στην κοινωνία και την αγορά εργασίας,
- απασχόληση νέων με αναπηρία,
- κατάρτιση ανέργων ηλικίας 18-29 ετών,
- δράσεις για εγγεγραμμένους ανέργους στη ΔΥΠΑ,
- προγράμματα απασχόλησης ανέργων,
- δράση για ανέργους στη Φλώρινα,
- συμβουλευτική, κατάρτιση και πιστοποίηση εργαζομένων σε επισφαλείς θέσεις στη Δυτική Μακεδονία και την Πελοπόννησο.
Ο έλεγχος μπορεί να επεκταθεί
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της υπόθεσης είναι ότι η συστηματική φύση ορισμένων ευρημάτων δημιουργεί το ενδεχόμενο να εξεταστούν και συμβάσεις που δεν περιλαμβάνονταν αρχικά στο δείγμα.
Όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, εφόσον εντοπιστούν οι ίδιες παρατυπίες και σε άλλες συμβάσεις, το οικονομικό αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερο.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι έχει ήδη επιβληθεί επιπλέον ποσό. Πρόκειται για ενδεχόμενο που συνδέεται με την περαιτέρω εξέταση των συμβάσεων.
Η υπόθεση βρίσκεται πλέον σε κρίσιμο στάδιο
Η εικόνα που προκύπτει είναι ότι ο ευρωπαϊκός έλεγχος δεν περιορίστηκε στην εξέταση μεμονωμένων οικονομικών στοιχείων, αλλά επικεντρώθηκε και στις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν για τον σχεδιασμό και την ανάθεση των δράσεων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει χαρακτηρίσει ορισμένες από τις αδυναμίες σημαντικές και έχει προτείνει δημοσιονομική διόρθωση 25% για τις σχετικές δαπάνες του δείγματος, ύψους 1.622.018,85 ευρώ.
Παράλληλα, η ελληνική πλευρά έχει τη δυνατότητα να απαντήσει στα ευρήματα και να προσκομίσει στοιχεία σχετικά με την έκταση των παρατυπιών.
Τι σημαίνει πρακτικά
Το ποσό των 1,62 εκατ. ευρώ δεν αποτελεί, στο παρόν στάδιο, οριστική επιστροφή χρημάτων. Είναι το ύψος της δημοσιονομικής διόρθωσης που προτείνεται για τις δαπάνες του δείγματος που ελέγχθηκε.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς από την απάντηση των ελληνικών αρχών και την αξιολόγηση των στοιχείων θα κριθεί εάν η προτεινόμενη διόρθωση θα παραμείνει στο συγκεκριμένο ύψος, θα περιοριστεί ή θα προκύψουν πρόσθετες διορθώσεις από ενδεχόμενο έλεγχο και άλλων συμβάσεων.
Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επισημάνει ευρύτερα τη σημασία της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας των συστημάτων κατάρτισης και αναβάθμισης δεξιοτήτων στην Ελλάδα, καθώς το ΕΚΤ+ χρηματοδοτεί δράσεις απασχόλησης, δεξιοτήτων, εκπαίδευσης και κοινωνικής ένταξης.
Πηγή για τα συγκεκριμένα ευρήματα και την επιστολή ελέγχου: «Εφημερίδα των Συντακτών».
