Στρατιωτική θητεία και σύνταξη: Πλήρωσαν τότε, πληρώνουν και τώρα
Η αναγνώριση της στρατιωτικής θητείας ως συντάξιμου χρόνου, το κόστος εξαγοράς και οι αλλαγές στη νομοθεσία ανοίγουν ξανά τη συζήτηση – Τι ζητούν οι εκπαιδευτικοί
Υπηρέτησαν τη στρατιωτική τους θητεία όταν ήταν υποχρεωμένοι να το κάνουν. Άφησαν για μήνες ή ακόμη και για δύο χρόνια την εργασία και την προσωπική τους ζωή και εκπλήρωσαν μια υποχρέωση που τους επέβαλε η Πολιτεία.
Χρόνια αργότερα, όταν φτάνει η ώρα της συνταξιοδότησης, βρίσκονται μπροστά σε ένα παράδοξο: για να αξιοποιηθεί ο χρόνος της στρατιωτικής υπηρεσίας στον συνταξιοδοτικό σχεδιασμό, απαιτείται, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, η καταβολή ποσού για την αναγνώρισή του.
Και εδώ βρίσκεται το βασικό ερώτημα:
Γιατί ο χρόνος μιας υποχρεωτικής κρατικής υπηρεσίας να χρειάζεται να εξαγοραστεί για να υπολογιστεί συνταξιοδοτικά;
Μισθολογικά Κλιμάκια στο Δημόσιο: Όλα Όσα Πρέπει να Γνωρίζετε
Ψηφιακή Υπογραφή Δημοσίων Υπαλλήλων μέσω του gov.gr / Οδηγός βήμα βήμα
Οι αλλαγές που έφεραν διαφορετικό κόστος
Το ζήτημα δεν είναι καινούργιο. Το κόστος αναγνώρισης της στρατιωτικής θητείας έχει μεταβληθεί μέσα από διαδοχικές νομοθετικές ρυθμίσεις.
Με τον Ν. 3863/2010 προβλέφθηκαν εκπτώσεις στο ποσό εξαγοράς για συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων, ανάλογα με το πότε θεμελίωναν συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
Στη συνέχεια, ο Ν. 4387/2016 κατήργησε την έκπτωση 50% για όσους υπάγονταν στη σχετική ρύθμιση και θεμελίωναν δικαίωμα από 1/1/2015 και μετά, με την αλλαγή να ισχύει από 13 Μαΐου 2016.
Έτσι, το οικονομικό βάρος για την αναγνώριση του ίδιου χρόνου στρατιωτικής υπηρεσίας δεν παρέμεινε ίδιο για όλους.
Και αυτή η διαφοροποίηση είναι που δημιουργεί σήμερα ένα εύλογο ζήτημα ισονομίας: ασφαλισμένοι με αντίστοιχο χρόνο θητείας μπορεί να αντιμετώπισαν διαφορετικούς οικονομικούς όρους, ανάλογα με το πότε υπάγονταν στις σχετικές διατάξεις.
Για έναν εργαζόμενο που βρίσκεται κοντά στη συνταξιοδότηση, ακόμη και ένας χρόνος μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμος.
Ιδιαίτερα για τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι έχουν διανύσει δεκαετίες υπηρεσίας στο δημόσιο σχολείο, ο ακριβής υπολογισμός του ασφαλιστικού χρόνου αποτελεί σημαντικό μέρος του συνταξιοδοτικού σχεδιασμού.
Το σημερινό πλαίσιο προβλέπει, μεταξύ άλλων, αυτοδίκαιη αποχώρηση λόγω ορίου ηλικίας με τη συμπλήρωση του 67ου έτους και τη λήξη του διδακτικού έτους, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πόσο κοστίζει η αναγνώριση της θητείας.
Είναι και το κατά πόσο οι ασφαλισμένοι ενημερώνονται έγκαιρα και με σαφήνεια για τις επιλογές και τις οικονομικές συνέπειες που αυτές συνεπάγονται.
Το αίτημα για δωρεάν αναγνώριση
Η πρόταση που επανέρχεται στη συζήτηση είναι συγκεκριμένη:
Ο χρόνος της υποχρεωτικής στρατιωτικής υπηρεσίας να αναγνωρίζεται αυτομάτως και χωρίς εξαγορά ως συντάξιμος χρόνος.
Οι υποστηρικτές της πρότασης θεωρούν ότι δεν πρόκειται για προνόμιο, αλλά για θεσμική αναγνώριση μιας υποχρέωσης που επέβαλε το ίδιο το κράτος.
Από την άλλη πλευρά, οποιαδήποτε αλλαγή στο ασφαλιστικό σύστημα πρέπει να εξετάζεται με βάση τη συνολική δημοσιονομική και ασφαλιστική της επίπτωση.
Γι’ αυτό και το ζήτημα χρειάζεται πολιτική και θεσμική συζήτηση, όχι αποσπασματικές ρυθμίσεις.
Η ΔΟΕ καλείται να ανοίξει το θέμα
Για τους εκπαιδευτικούς, το ζήτημα θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο θεσμικής παρέμβασης από τη Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδας.
Μεταξύ άλλων, θα μπορούσε να ζητηθεί:
- επανεξέταση του καθεστώτος αναγνώρισης της στρατιωτικής θητείας,
- εξέταση της δυνατότητας δωρεάν αναγνώρισης της υποχρεωτικής υπηρεσίας,
- αποτίμηση του σημερινού οικονομικού κόστους για τους ασφαλισμένους,
- σαφέστερη ενημέρωση πριν από κάθε αλλαγή με σημαντικές συνταξιοδοτικές συνέπειες.
Γιατί το θέμα δεν αφορά μόνο όσους σήμερα βρίσκονται ένα βήμα πριν από τη σύνταξη.
Αφορά όλους εκείνους που υπηρέτησαν τη θητεία τους όταν ήταν υποχρεωμένοι να το κάνουν και σήμερα καλούνται να αποφασίσουν αν θα πληρώσουν για να αναγνωρίσουν εκείνον τον χρόνο.
Η θητεία ήταν υποχρέωση. Το αν πρέπει να μετατρέπεται, δεκαετίες αργότερα, σε οικονομική επιβάρυνση για τη σύνταξη είναι ένα ερώτημα που η Πολιτεία οφείλει να απαντήσει καθαρά.
