Η καθημερινότητα των ελληνικών νοικοκυριών γίνεται ακριβότερη, με τα στοιχεία για το 2025 να αποτυπώνουν σημαντικές αυξήσεις στις συνολικές δαπάνες. Την ίδια στιγμή, σε αρκετές βασικές κατηγορίες τροφίμων καταγράφεται μείωση των ποσοτήτων που αγοράζουν οι καταναλωτές.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς δείχνουν ότι η μέση μηνιαία δαπάνη ενός νοικοκυριού ανήλθε το 2025 στα 1.820,20 ευρώ, από 1.724,54 ευρώ το 2024.
Η διαφορά μεταφράζεται σε περίπου 96 ευρώ περισσότερα κάθε μήνα, ενώ σε ετήσια βάση η μέση δαπάνη διαμορφώθηκε στα 21.842,40 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 5,5%.
Ακόμη και αν υπολογιστεί η μεταβολή σε σταθερές τιμές, χωρίς δηλαδή την επίδραση των ανατιμήσεων, η δαπάνη εμφανίζεται αυξημένη κατά 2,9%.
Πότε και Πώς Αλλάζει το Μισθολογικό Κλιμάκιο (Μ.Κ) των Εκπαιδευτικών
Νέο μισθολόγιο ιδιωτικών εκπαιδευτικών 2026 με δύο αυξήσεις – Παραδείγματα
Πού κατευθύνεται το μεγαλύτερο μέρος του οικογενειακού εισοδήματος
Τρόφιμα, στέγαση και μετακινήσεις αποτελούν τις τρεις βασικότερες κατηγορίες δαπανών.
Συγκεκριμένα:
- 20,4% κατευθύνεται σε τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά
- 14,7% στη στέγαση
- 13,6% στις μεταφορές
Με βάση τον μέσο μηνιαίο προϋπολογισμό, τα ποσά αντιστοιχούν περίπου σε 371 ευρώ για τρόφιμα, 268 ευρώ για τη στέγαση και 248 ευρώ για τις μετακινήσεις.
Αθροιστικά, σχεδόν 887 ευρώ κάθε μήνα δαπανώνται μόνο για αυτές τις τρεις βασικές ανάγκες.
Η εικόνα διαφοροποιείται ακόμη περισσότερο για τους ενοικιαστές. Τα νοικοκυριά που μένουν σε νοικιασμένο σπίτι διαθέτουν κατά μέσο όρο το 23,4% των μηνιαίων δαπανών τους για τη στέγαση, ενώ το ενοίκιο από μόνο του αντιστοιχεί στο 17,3%.
Οι χαμηλότερες εισοδηματικές ομάδες πιέζονται περισσότερο
Η κατανομή των δαπανών ανά εισοδηματική ομάδα αναδεικνύει σημαντικές διαφορές.
Στο 20% των οικονομικά ασθενέστερων νοικοκυριών, περισσότερα από τα μισά χρήματα που δαπανώνται κατευθύνονται σε τρόφιμα και στέγαση. Το ποσοστό φτάνει το 54,4%.
Στο αντίστοιχο 20% των οικονομικά ισχυρότερων νοικοκυριών, οι δύο αυτές κατηγορίες αντιστοιχούν στο 34,5% της συνολικής δαπάνης.
Έτσι, όσο περιορίζεται το διαθέσιμο εισόδημα, τόσο μεγαλύτερο κομμάτι του οικογενειακού προϋπολογισμού απορροφούν οι απολύτως βασικές ανάγκες.
Οι τιμές ανεβαίνουν, οι ποσότητες σε βασικά τρόφιμα μειώνονται
Ένα από τα στοιχεία που ξεχωρίζουν στην έρευνα αφορά τις ποσότητες τροφίμων που καταναλώθηκαν.
Παρότι οι καταναλωτές δαπάνησαν περισσότερα χρήματα, σε αρκετά προϊόντα αγόρασαν μικρότερες ποσότητες σε σχέση με το 2024.
Η μείωση ανέρχεται σε:
- 2,6% στα ψάρια
- 2,4% στο ψωμί και τα προϊόντα αρτοποιίας
- 1,6% στα λαχανικά
- 1,2% στα φρούτα
- 1,2% στο γάλα
Η εικόνα γίνεται χαρακτηριστική αν συγκριθούν οι μεταβολές της δαπάνης με εκείνες της κατανάλωσης.
Για το κρέας, η δαπάνη αυξήθηκε κατά 9,9%, ενώ η ποσότητα αυξήθηκε μόλις κατά 0,8%.
Στα ψάρια, οι καταναλωτές πλήρωσαν 8% περισσότερα, ενώ αγόρασαν 2,6% λιγότερη ποσότητα.
Στα φρούτα, η δαπάνη αυξήθηκε κατά 5,4%, την ώρα που η ποσότητα μειώθηκε κατά 1,2%.
Με άλλα λόγια, ο οικογενειακός λογαριασμός μεγαλώνει χωρίς αυτό να σημαίνει αντίστοιχη αύξηση στο περιεχόμενο του καλαθιού.
Ποια τρόφιμα επιβαρύνουν περισσότερο τον προϋπολογισμό
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις στη μέση μηνιαία δαπάνη καταγράφηκαν σε συγκεκριμένες κατηγορίες.
Στην κορυφή βρίσκονται καφές, τσάι και κακάο, με αύξηση 11,9%.
Ακολουθούν:
- κρέας: +9,9%
- ψάρια: +8%
- ζάχαρη, μέλι, μαρμελάδες και σοκολάτα: +6,5%
- φρούτα: +5,4%
- γαλακτοκομικά και αυγά: +4,9%
Παράλληλα, η δαπάνη για τη στέγαση αυξήθηκε κατά 8,3%, προσθέτοντας ακόμη μία σημαντική επιβάρυνση στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Στην Αττική η μέση δαπάνη ξεπερνά τα 2.000 ευρώ
Το κόστος διαβίωσης δεν είναι ίδιο σε ολόκληρη τη χώρα.
Στις αστικές περιοχές η μέση μηνιαία δαπάνη φτάνει τα 1.892,86 ευρώ, ενώ στις αγροτικές περιοχές διαμορφώνεται στα 1.386,11 ευρώ.
Η διαφορά μεταξύ των δύο κατηγοριών αγγίζει το 26,8%.
Ακόμη υψηλότερη είναι η μέση δαπάνη στην Αττική. Σε ετήσια βάση φτάνει τα 24.981,36 ευρώ, δηλαδή περίπου 2.082 ευρώ τον μήνα.
Το ποσό είναι 14,4% υψηλότερο από τον πανελλαδικό μέσο όρο.
Στον αντίποδα βρίσκεται η Στερεά Ελλάδα, όπου η μέση ετήσια δαπάνη ανέρχεται σε 16.475,52 ευρώ, περίπου 1.373 ευρώ τον μήνα.
Τετραμελής οικογένεια: Στα 2.700 ευρώ η μέση μηνιαία δαπάνη
Οι ανάγκες αυξάνονται σημαντικά όταν πρόκειται για οικογένειες με παιδιά.
Ένα ζευγάρι με δύο παιδιά έως 16 ετών εμφανίζει μέση δαπάνη που αντιστοιχεί στο 149,8% της μέσης δαπάνης όλων των νοικοκυριών.
Με βάση τον γενικό μέσο όρο των 1.820,20 ευρώ, η μηνιαία δαπάνη υπολογίζεται περίπου στα 2.727 ευρώ.
Σε ετήσια βάση, το ποσό ξεπερνά τις 32.700 ευρώ.
Αντίθετα, τα μονομελή νοικοκυριά με άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών εμφανίζουν μέση δαπάνη περίπου 830 ευρώ τον μήνα.
Το χαμηλότερο ποσό, ωστόσο, δεν αποτελεί από μόνο του ένδειξη καλύτερης οικονομικής κατάστασης, καθώς μπορεί να συνδέεται με περιορισμένη δυνατότητα κατανάλωσης.
Οι ηλικίες 35-44 ετών έχουν τις υψηλότερες δαπάνες
Σημαντικές διαφοροποιήσεις καταγράφονται και ανά ηλικία.
Τα νοικοκυριά στα οποία ο υπεύθυνος είναι ηλικίας 35 έως 44 ετών εμφανίζουν μέση δαπάνη ίση με το 133,3% του γενικού μέσου όρου.
Αυτό μεταφράζεται σε περίπου 2.426 ευρώ τον μήνα.
Οι αυξημένες ανάγκες για στέγαση, παιδιά, μετακινήσεις και εκπαίδευση συνδέονται με τον υψηλότερο οικογενειακό προϋπολογισμό αυτής της ηλικιακής ομάδας.
Η μεγάλη απόσταση από το 2008
Παρά την άνοδο των τελευταίων ετών, οι μέσες δαπάνες των νοικοκυριών εξακολουθούν να βρίσκονται χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2008.
Τότε η μέση μηνιαία δαπάνη είχε φτάσει τα 2.067,62 ευρώ.
Η πορεία που ακολούθησε ήταν έντονα πτωτική, πριν ξεκινήσει εκ νέου η άνοδος:
2016: 1.364 ευρώ
2021: 1.399,71 ευρώ
2022: 1.579,81 ευρώ
2023: 1.663,82 ευρώ
2024: 1.724,54 ευρώ
2025: 1.820,20 ευρώ
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η μέση δαπάνη του 2025 παραμένει περίπου 12% χαμηλότερη από εκείνη του 2008.
Ωστόσο, η αύξηση της συνολικής δαπάνης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα νοικοκυριά καταναλώνουν περισσότερα.
Η εικόνα από τα βασικά προϊόντα δείχνει ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι καταναλωτές καλούνται να διαθέσουν περισσότερα χρήματα για μικρότερες ποσότητες.
Η ακρίβεια, επομένως, δεν αποτυπώνεται μόνο στην τιμή ενός προϊόντος στο ράφι. Αποτυπώνεται και στο τι τελικά μπορεί να βάλει κάθε οικογένεια στο καλάθι της με τα χρήματα που διαθέτει.
