Νέα τροπή παίρνει η υπόθεση της επαναφοράς του 13ου και του 14ου μισθού στο Δημόσιο, καθώς η δικαστική διεκδίκηση περνά πλέον σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Παρά την αρνητική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, μια ομαδική αγωγή εργαζομένων του Νοσοκομείου Κιλκίς παραπέμφθηκε στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να εξεταστεί εάν η διαφορετική μισθολογική αντιμετώπιση εργαζομένων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα συμβαδίζει με το ευρωπαϊκό δίκαιο.
Η εξέλιξη επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ζήτημα που αφορά εκατοντάδες χιλιάδες εργαζομένους, μεταξύ των οποίων και οι εκπαιδευτικοί, οι οποίοι εξακολουθούν να διεκδικούν την επιστροφή των δώρων Χριστουγέννων, Πάσχα και του επιδόματος αδείας.
Η υπόθεση έχει καταχωριστεί στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με αριθμό C-599/26, ενώ το προδικαστικό ερώτημα προέρχεται από το Μονομελές Πρωτοδικείο Κιλκίς, με την απόφαση 138/2026.
Μισθοί στην Ευρώπη: Προτελευταία η Ελλάδα στην ΕΕ – Μόλις 17.954 ευρώ ο μέσος ετήσιος μισθός
Μισθοί εκπαιδευτικών: Στον πάτο της Ευρώπης η Ελλάδα – Τι δείχνουν τα στοιχεία
Νέο μισθολόγιο ιδιωτικών εκπαιδευτικών 2026 με δύο αυξήσεις – Παραδείγματα
Από το Νοσοκομείο Κιλκίς στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο
Αφετηρία της νέας δικαστικής εξέλιξης είναι η ομαδική αγωγή εργαζομένων του Γενικού Νοσοκομείου Κιλκίς, οι οποίοι διεκδικούν την καταβολή των επιδομάτων που αντιστοιχούν στον 13ο και τον 14ο μισθό για την περίοδο 2023-2025.
Το Μονομελές Πρωτοδικείο Κιλκίς, εξετάζοντας την υπόθεση, έκρινε ότι προκύπτει ζήτημα το οποίο χρειάζεται να αποσαφηνιστεί με βάση το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για τον λόγο αυτό απέστειλε προδικαστικό ερώτημα στο ΔΕΕ, ζητώντας την ερμηνεία συγκεκριμένων ευρωπαϊκών διατάξεων.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το γεγονός ότι οι εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα εξακολουθούν να λαμβάνουν δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα, καθώς και επίδομα αδείας, ενώ οι αντίστοιχες παροχές έχουν καταργηθεί για τους εργαζομένους του δημόσιου τομέα.
Το ερώτημα που τίθεται είναι εάν αυτή η διαφοροποίηση μπορεί να δικαιολογηθεί νομικά, ιδίως όταν εξετάζεται σε συνδυασμό με τις ετήσιες αποδοχές των εργαζομένων και το ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας των μισθών.
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία στο επίκεντρο της διεκδίκησης
Η υπόθεση δεν περιορίζεται στην εξέταση της ελληνικής νομοθεσίας. Το Πρωτοδικείο Κιλκίς ζητά από το ευρωπαϊκό δικαστήριο να ερμηνεύσει διατάξεις του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και της Οδηγίας 2022/2041 για τους επαρκείς κατώτατους μισθούς.
Ειδικότερα, εξετάζεται εάν το ευρωπαϊκό δίκαιο επιτρέπει σε ένα κράτος-μέλος να προβλέπει διαφορετικό καθεστώς ως προς τις ετήσιες μισθολογικές παροχές ανάλογα με το εάν ο εργαζόμενος απασχολείται στον δημόσιο ή στον ιδιωτικό τομέα.
Στο ερώτημα του ελληνικού δικαστηρίου γίνεται αναφορά και στη βελτίωση της δημοσιονομικής κατάστασης της χώρας, αλλά και στο γεγονός ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία της αγωγής, οι ετήσιες αποδοχές των περισσότερων εργαζομένων που προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη υπολείπονται του ετήσιου ποσού που αντιστοιχεί στον νόμιμο κατώτατο μισθό.
Η συγκεκριμένη νομική διάσταση είναι αυτή που διαφοροποιεί τη νέα υπόθεση από προηγούμενες δικαστικές διεκδικήσεις.
Γιατί η παραπομπή στο ΔΕΕ έχει ιδιαίτερη σημασία μετά την απόφαση του ΣτΕ
Η εξέλιξη έρχεται μετά την αρνητική κρίση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία δεν έκανε δεκτή τη διεκδίκηση επαναφοράς των δώρων στο Δημόσιο.
Η απόφαση του ανώτατου διοικητικού δικαστηρίου στηρίχθηκε, μεταξύ άλλων, στην εκτίμηση ότι η μη επαναφορά των επιδομάτων δεν παραβιάζει το Σύνταγμα ούτε το ευρωπαϊκό δίκαιο. Στο σκεπτικό της εξετάστηκε και η απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην υπόθεση C-19/23, που αφορούσε τη Δανία και την Οδηγία για τους κατώτατους μισθούς.
Οι δικηγόροι Μανώλης Κουτλής και Γιώργος Κωφόπουλος, οι οποίοι χειρίζονται την αγωγή των εργαζομένων του Νοσοκομείου Κιλκίς, υποστηρίζουν ότι το ζήτημα που τίθεται τώρα δεν έχει απαντηθεί ειδικά από το ΔΕΕ.
Κατά τη νομική τους προσέγγιση, η προηγούμενη ευρωπαϊκή απόφαση δεν έλυσε το ερώτημα εάν είναι συμβατή με το ενωσιακό δίκαιο η διαφορετική καταβολή ετήσιων μισθολογικών παροχών μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στην Ελλάδα.
Θεωρούν, επομένως, ότι το συγκεκριμένο ζήτημα πρέπει να εξεταστεί αυτοτελώς από το ευρωπαϊκό δικαστήριο και ότι η νέα παραπομπή διατηρεί ανοιχτή μια διαφορετική νομική οδό διεκδίκησης, παρά την αρνητική απόφαση του ΣτΕ.
Τι θα συμβεί εάν η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου είναι θετική
Η σημασία της διαδικασίας δεν περιορίζεται στους εργαζομένους που έχουν καταθέσει την αγωγή στο Κιλκίς.
Εάν το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης κρίνει ότι η επίμαχη ελληνική νομοθεσία δεν είναι συμβατή με το ενωσιακό δίκαιο, η ερμηνεία του θα δεσμεύει το εθνικό δικαστήριο που υπέβαλε το ερώτημα. Παράλληλα, θα αποτελεί κρίσιμο νομικό δεδομένο για την εξέταση αντίστοιχων υποθέσεων από τα ελληνικά δικαστήρια.
Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει τη δικαστική πορεία διεκδικήσεων που αφορούν μόνιμους δημοσίους υπαλλήλους, αλλά και εργαζομένους με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου αορίστου ή ορισμένου χρόνου σε φορείς του Δημοσίου.
Ωστόσο, χρειάζεται να γίνει μια σημαντική διευκρίνιση: ακόμη και μια θετική απόφαση του ΔΕΕ δεν σημαίνει αυτομάτως ότι όλοι οι δημόσιοι υπάλληλοι θα λάβουν αναδρομικά τα δώρα ή ότι ο 13ος και ο 14ος μισθός θα επανέλθουν άμεσα στη μισθοδοσία. Θα πρέπει να εξεταστούν οι συνέπειες της ευρωπαϊκής ερμηνείας στο ελληνικό δίκαιο και οι επιμέρους αξιώσεις των εργαζομένων.
Στο πλαίσιο της ενημέρωσης για τη νέα δικαστική εξέλιξη, οι δικηγόροι που χειρίζονται την υπόθεση προκρίνουν την κατάθεση αγωγών από εργαζομένους του Δημοσίου και των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, είτε πρόκειται για μόνιμους υπαλλήλους είτε για εργαζομένους με συμβάσεις ΙΔΑΧ και ΙΔΟΧ.
Η συγκεκριμένη σύσταση βασίζεται στην εκτίμησή τους ότι η απλή αίτηση διακοπής της παραγραφής ενδέχεται να μην παρέχει την ίδια αποδεικτική και νομική ασφάλεια με την άσκηση αγωγής.
Πρόκειται, ωστόσο, για θέση των δικηγόρων που εκπροσωπούν τη συγκεκριμένη υπόθεση και όχι για γενική νομική οδηγία που μπορεί να εφαρμοστεί με τον ίδιο τρόπο σε κάθε εργαζόμενο. Όσοι ενδιαφέρονται να κινηθούν δικαστικά θα πρέπει να ζητήσουν εξατομικευμένη νομική συμβουλή, λαμβάνοντας υπόψη τη δική τους εργασιακή σχέση και τις σχετικές προθεσμίες.
Τι σημαίνει η εξέλιξη για τους εκπαιδευτικούς
Για τους εκπαιδευτικούς, η υπόθεση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η κατάργηση των δώρων εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες απώλειες στο εισόδημα των εργαζομένων του δημόσιου τομέα.
Ο 13ος και ο 14ος μισθός δεν αποτελούν απλώς ένα πρόσθετο οικονομικό όφελος. Πρόκειται για παροχές που επί σειρά ετών αποτελούσαν μέρος του ετήσιου εισοδήματος των εργαζομένων και η κατάργησή τους εξακολουθεί να επηρεάζει τον οικογενειακό προγραμματισμό, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξημένου κόστους διαβίωσης.
Οι εκπαιδευτικοί, όπως και οι υπόλοιποι δημόσιοι υπάλληλοι, παρακολουθούν τις δικαστικές εξελίξεις, καθώς μια ενδεχόμενη θετική ερμηνεία του ευρωπαϊκού δικαίου θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα δεδομένα για τη διεκδίκηση των συγκεκριμένων παροχών.
Προς το παρόν, πάντως, δεν υπάρχει απόφαση που να αναγνωρίζει δικαίωμα επαναφοράς ή καταβολής αναδρομικών.
Η δικαστική διαδρομή για τον 13ο και τον 14ο μισθό δεν έχει κλείσει οριστικά. Η υπόθεση C-599/26 μεταφέρει πλέον το ζήτημα στο ευρωπαϊκό επίπεδο και δημιουργεί ένα νέο πεδίο νομικής αντιπαράθεσης. Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν η νέα αυτή προσπάθεια θα οδηγήσει σε διαφορετική εξέλιξη για χιλιάδες εργαζομένους του Δημοσίου.
Δείτε το έγγραφο:
Επίσημη καταχώριση της υπόθεσης C-599/26 στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αίτηση για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως, την οποία υπέβαλε το Μονομελές Πρωτοδικείο Κιλκίς (Ελλάδα) στις 2 Ιουνίου 2026 – Δ.Χ, Κ.Α., Ζ.Δ κ.λπ. κατά Γενικού Νοσοκομείου Κιλκίς – Οργανική Μονάδα Έδρας Κιλκίς
(Υπόθεση C-599/26, Γενικό Νοσοκομείο Κιλκίς)
Γλώσσα διαδικασίας: η ελληνική
Αιτούν δικαστήριο
Μονομελές Πρωτοδικείο Κιλκίς
Διάδικοι στην υπόθεση της κύριας δίκης
Ενάγοντες: Δ.Χ., Κ.Α., Ζ.Δ., κ.λπ.
Εναγόμενο: Γενικό Νοσοκομείο Κιλκίς – Οργανική Μονάδα Έδρας Κιλκίς
Προδικαστικό ερώτημα
Αντίκεινται στις διατάξεις των άρθ. 17, 20 και 31 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και 3 περ. 1 και 2 και 6 παρ. 1 της Οδηγίας 2022/20411 , οι αναφερόμενες στο αιτιολογικό διατάξεις του Ελληνικού Δικαίου, οι οποίες, ενώ προβλέπουν την υποχρεωτική καταβολή στο σύνολο των εργαζομένων με σχέση εξηρτημένης εργασίας, επιδομάτων Χριστουγέννων, Πάσχα και αδείας, που ισούνται με αποδοχές 2 μηνιαίων μισθών, την αποκλείουν για τους εργαζόμενους στα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου και γενικά στο δημόσιο τομέα, χωρίς ειδική αιτιολογία, ιδίως ενόψει της βελτίωσης της δημοσιονομικής κατάστασης της Ελλάδας και της κατ’ αποτέλεσμα καταβολής, για τους περισσότερους ενάγοντες, ετήσιων αποδοχών μικρότερων των κατώτατων ετήσιων νόμιμων ;
____________
1 Οδηγία (ΕΕ) 2022/2041 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Οκτωβρίου 2022 για επαρκείς κατώτατους μισθούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ 2022, L 275, σ. 33).
