Νέο, αναλυτικό πλαίσιο για τις εκπαιδευτικές δράσεις εκτός σχολικής μονάδας στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση θεσπίζει το Υπουργείο Παιδείας. Η απόφαση αφορά μαθητές και μαθήτριες δημόσιων και ιδιωτικών σχολείων και επιχειρεί να συνδέσει τις εκδρομές και τις μετακινήσεις περισσότερο με τη βιωματική μάθηση, ενώ παράλληλα εισάγει μια σειρά από αυστηρές διαδικασίες για την ασφάλεια, την οργάνωση και την εποπτεία.
Το νέο πλαίσιο είναι ιδιαίτερα εκτενές και περιλαμβάνει από τον αριθμό των εκπαιδευτικών δράσεων που μπορεί να πραγματοποιεί ένα τμήμα μέσα στη χρονιά, μέχρι τον έλεγχο των λεωφορείων από την Τροχαία, τον ταχογράφο, την τήρηση των ορίων ταχύτητας, τη διαχείριση των κινητών τηλεφώνων των μαθητών και τις υποχρεώσεις των εκπαιδευτικών συνοδών.
Τουλάχιστον έξι εκπαιδευτικές δράσεις ανά τμήμα
Μία από τις σημαντικότερες προβλέψεις είναι ότι ο συνολικός αριθμός των εκπαιδευτικών δράσεων δεν μπορεί να είναι μικρότερος από έξι ανά τμήμα και ανά διδακτικό έτος.
Παράλληλα, προβλέπονται έως έξι εκπαιδευτικές επισκέψεις, έως εννέα συγκεκριμένες δράσεις και μία ημερήσια εκπαιδευτική επίσκεψη ανά τμήμα. Στις ΣΜΕΑΕ προβλέπονται ειδικότερες δυνατότητες, με έως εννέα εκπαιδευτικές επισκέψεις ανά τμήμα και έως δύο τον ίδιο μήνα.
Πριν από κάθε δράση απαιτείται οργανωμένη παιδαγωγική προετοιμασία των μαθητών, ενώ μετά την ολοκλήρωσή της πραγματοποιείται αποτίμηση.
Ποιες δράσεις περιλαμβάνονται
Το νέο πλαίσιο δεν αφορά μόνο τις κλασικές σχολικές εκδρομές. Ως εκπαιδευτικές δράσεις θεωρούνται, μεταξύ άλλων:
- Εκπαιδευτικές επισκέψεις
- Διδακτικές επισκέψεις
- Επισκέψεις στη Βουλή
- Επισκέψεις στο πλαίσιο εκπαιδευτικών προγραμμάτων
- Ημερήσιες εκπαιδευτικές επισκέψεις
- Μαθητικά συνέδρια και διαγωνισμοί
- Εκπαιδευτικές δράσεις στο εξωτερικό
- Erasmus+
- Σχολικές αθλητικές δραστηριότητες και αγώνες
Στόχος είναι η μετακίνηση να αποτελεί συνέχεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας και όχι απλώς μια έξοδο από το σχολείο.
Η συμμετοχή των 2/3 των μαθητών
Για να πραγματοποιηθεί εκπαιδευτική επίσκεψη ενός τμήματος απαιτείται η συμμετοχή τουλάχιστον των δύο τρίτων των μαθητών του τμήματος.
Όσοι μαθητές δεν συμμετέχουν παραμένουν στο σχολείο και συμμετέχουν σε σχολικές δραστηριότητες που αποφασίζει ο Σύλλογος Διδασκόντων.
Ο εκπαιδευτικός συνοδός πρέπει να είναι ο εκπαιδευτικός της συγκεκριμένης ώρας
Μια ακόμη αξιοσημείωτη πρόβλεψη αφορά τις σύντομες εκπαιδευτικές επισκέψεις.
Υπεύθυνος συνοδός ορίζεται αποκλειστικά ο εκπαιδευτικός που, σύμφωνα με το Εβδομαδιαίο Ωρολόγιο Πρόγραμμα, διδάσκει τη συγκεκριμένη διδακτική ώρα στο τμήμα.
Το λεωφορείο περνά από έλεγχο της Τροχαίας
Στις μετακινήσεις με τουριστικά λεωφορεία η διαδικασία γίνεται ιδιαίτερα αυστηρή.
Το σχολείο πρέπει να ενημερώνει εγγράφως την αρμόδια Διεύθυνση Τροχαίας για την ημερομηνία και την ώρα της μετακίνησης, προκειμένου να πραγματοποιηθεί επιτόπιος τροχονομικός έλεγχος του λεωφορείου.
Τουλάχιστον τρεις ημέρες πριν από την αναχώρηση αποστέλλονται στην Τροχαία:
- Άδεια κυκλοφορίας
- Άδεια οδήγησης οδηγού
- Πιστοποιητικό επαγγελματικής ικανότητας
- Ασφαλιστήριο συμβόλαιο
- Δελτίο ΚΤΕΟ
- Βεβαίωση καλής λειτουργίας ταχογράφου
- Επικαιροποιημένος ταχογράφος
Έλεγχος ταχύτητας από τους συνοδούς
Εδώ βρίσκεται μία από τις πιο ασυνήθιστες προβλέψεις της απόφασης.
Ο υπεύθυνος και οι συνοδοί μπορούν να απευθυνθούν στην Τροχαία για επανάληψη των ελέγχων ακόμη και κατά τη διάρκεια της οδικής μετακίνησης, ενώ η απόφαση αναφέρει ρητά ότι επιβλέπουν την τήρηση των ορίων ταχύτητας.
Πρόκειται για μια πρόβλεψη που αναμένεται να προκαλέσει συζήτηση, καθώς ο εκπαιδευτικός συνοδός αποκτά έναν ιδιαίτερα ενεργό ρόλο σε ζητήματα που μέχρι σήμερα συνδέονταν κυρίως με τον οδηγό και τις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές.
Τι γίνεται με τα κινητά των μαθητών
Η απόφαση εισάγει και συγκεκριμένη διαδικασία για τις ηλεκτρονικές συσκευές.
Εάν μαθητής μαγνητοφωνεί, φωτογραφίζει ή βιντεοσκοπεί χωρίς συναίνεση συνοδούς, μαθητές ή τρίτα πρόσωπα, ο υπεύθυνος ή οι συνοδοί ζητούν από τον μαθητή να παραδώσει την ηλεκτρονική συσκευή προς φύλαξη.
Η συσκευή παραδίδεται στον γονέα ή κηδεμόνα μετά το τέλος της δράσης, ενώ το περιστατικό καταγράφεται στο Ημερολόγιο Σχολικής Ζωής.
Οι εκπαιδευτικοί επιβλέπουν ακόμη και την τακτοποίηση στα δωμάτια
Στις πολυήμερες εκπαιδευτικές δράσεις, πριν από τη διανυκτέρευση, ο υπεύθυνος και οι συνοδοί επιβλέπουν την τακτοποίηση των μαθητών στα προκαθορισμένα δωμάτιά τους.
Παράλληλα, έχουν την υποχρέωση να λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα για την ασφάλεια των μαθητών και για την αποτροπή πρόκλησης βλάβης σε τρίτους από μαθητές.
Αναλογία συνοδών στις πολυήμερες εκδρομές
Για τις δράσεις με διανυκτέρευση προβλέπονται:
- Έως 25 μαθητές: τουλάχιστον 2 συνοδοί
- Από 26 έως 50 μαθητές: τουλάχιστον 3 συνοδοί
- Από 51 έως 75 μαθητές: τουλάχιστον 4 συνοδοί
Σε κάθε περίπτωση προβλέπεται τουλάχιστον ένας εκπαιδευτικός ανά 25 μαθητές και ένας επιπλέον συνοδός.
Ιατρικές ανάγκες, αλλεργίες και τηλέφωνα νοσοκομείων
Στο πλαίσιο της ασφάλειας προβλέπεται:
- Συστηματική επίβλεψη των μαθητών
- Καθορισμός ασφαλών σημείων συγκέντρωσης
- Καταγραφή ιατρικών αναγκών
- Ενημέρωση των συνοδών για αλλεργίες ή ειδική διατροφή
- Καταγραφή των τηλεφώνων των πλησιέστερων νοσοκομείων και Κέντρων Υγείας
Αυστηροί κανόνες για τη συμπεριφορά των μαθητών
Οι μαθητές πρέπει να συμμορφώνονται με τις οδηγίες του υπεύθυνου και των συνοδών, να μην προκαλούν φθορές, να σέβονται τους συμμαθητές τους και να τηρούν τον Εσωτερικό Κανονισμό του σχολείου και τους κανόνες προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Εάν μια συμπεριφορά θέτει σε κίνδυνο την ομαλή διεξαγωγή της δράσης ή την ασφάλεια και υγεία των συμμετεχόντων, οι γονείς ενημερώνονται άμεσα.
Νέοι κανόνες για τις σχολικές εκδρομές: Τι αλλάζει για μαθητές, εκπαιδευτικούς και Ειδικά Σχολεία
Νέα τριμελής επιτροπή για τις μετακινήσεις
Στις σχολικές μονάδες, εκτός από τα ολιγοθέσια σχολεία και τα νηπιαγωγεία, προβλέπεται η δημιουργία τριμελούς επιτροπής μέσα στις πρώτες 15 ημέρες του διδακτικού έτους.
Η επιτροπή αναλαμβάνει τον συντονισμό όλων των εκπαιδευτικών δράσεων που απαιτούν μετακίνηση με μέσο μεταφοράς, καθώς και την εξεύρεση των μεταφορικών μέσων.
Υποχρεώσεις των γονέων
Για τις δράσεις στο εσωτερικό της χώρας οι γονείς ενημερώνονται τουλάχιστον πέντε ημέρες πριν, ενώ για τις δράσεις στο εξωτερικό τουλάχιστον 20 ημέρες πριν.
Απαιτείται υπεύθυνη δήλωση συναίνεσης, ενώ για τις πολυήμερες δράσεις προβλέπεται ακόμη και η δήλωση στοιχείων επικοινωνίας ενήλικου τρίτου προσώπου σε περίπτωση που δεν καταστεί δυνατή η επικοινωνία με τους γονείς.
Μέχρι τις 22:00 η επιστροφή
Για τις οδικές μετακινήσεις προβλέπεται ότι η αναχώρηση δεν γίνεται πριν από τις 06:00, ενώ η άφιξη στον προορισμό ή η επιστροφή στο σχολείο πραγματοποιείται το αργότερο έως τις 22:00.
Μετά την εκδρομή ακολουθεί… έκθεση
Οι υποχρεώσεις των εκπαιδευτικών δεν ολοκληρώνονται με την επιστροφή.
Μετά από πολυήμερη εκπαιδευτική δράση, ο υπεύθυνος μαζί με τους συνοδούς συντάσσει έκθεση για τη διεξαγωγή της δράσης, την τήρηση του προγράμματος και την επίτευξη των εκπαιδευτικών στόχων, η οποία υποβάλλεται στη σχολική μονάδα και κοινοποιείται στην οικεία Διεύθυνση Εκπαίδευσης.
Πίνακας: Οι βασικές αλλαγές με μια ματιά
| Θέμα | Τι αλλάζει |
|---|---|
| Εκπαιδευτικές δράσεις | Υποχρεωτικά τουλάχιστον 6 ανά τμήμα |
| Εκπαιδευτικές επισκέψεις | Έως 6 ανά τμήμα |
| Συμμετοχή μαθητών | Απαιτείται συμμετοχή των 2/3 του τμήματος |
| Συνοδοί | Ορίζονται με βάση το Ωρολόγιο Πρόγραμμα |
| Λεωφορεία | Υποχρεωτικός έλεγχος από την Τροχαία |
| Ταχογράφος | Υποχρεωτική προσκόμιση στοιχείων |
| Ταχύτητα | Οι συνοδοί επιβλέπουν την τήρηση των ορίων |
| Κινητά μαθητών | Δυνατότητα φύλαξης σε περιπτώσεις παράνομης καταγραφής |
| Πολυήμερες εκδρομές | Ελάχιστος αριθμός συνοδών ανάλογα με τους μαθητές |
| Ασφάλεια | Καταγραφή ιατρικών αναγκών και στοιχείων έκτακτης ανάγκης |
| Νοσοκομεία | Υποχρεωτική καταγραφή τηλεφώνων |
| Γονείς | Υποχρεωτική συναίνεση και ενημέρωση |
| Ωράριο μετακίνησης | Αναχώρηση μετά τις 06:00 – επιστροφή έως 22:00 |
| Τριμελής επιτροπή | Συντονίζει όλες τις μετακινήσεις |
| Έκθεση μετά την εκδρομή | Υποχρεωτική υποβολή από τους συνοδούς |
Η νέα απόφαση του ΥΠΑΙΘΑ επιχειρεί να μετατρέψει τις σχολικές εκδρομές σε οργανωμένες εκπαιδευτικές δράσεις με μεγαλύτερη παιδαγωγική αξία, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει σημαντικά τις ευθύνες των εκπαιδευτικών. Ο έλεγχος των λεωφορείων, η επίβλεψη της ταχύτητας, οι αυστηρότεροι κανόνες για τα κινητά τηλέφωνα, οι διαδικασίες ασφάλειας και οι πρόσθετες διοικητικές υποχρεώσεις συνθέτουν ένα εντελώς νέο πλαίσιο για τις σχολικές μετακινήσεις.
Δείτε την απόφαση του ΥΠΑΙΘΑ εδώ
