Τις τελευταίες μέρες, η κοινή γνώμη παγώνει μπροστά στην απώλεια δύο παιδιών που επέλεξαν τη σιωπή του τέλους από τον θόρυβο των προσδοκιών μας. Και ενώ οι δείκτες του ρολογιού μετρούν αντίστροφα για τις Πανελλήνιες, οφείλουμε να αναρωτηθούμε: Τι εξετάζουμε τελικά σε αυτές τις αίθουσες; Τις γνώσεις τους ή τις αντοχές τους στην απόγνωση;
Πίσω από τις ευχές για «καλή επιτυχία», κρύβεται μια σκληρή αλήθεια: Έχουμε μετατρέψει μια ολόκληρη γενιά σε «κυνηγούς βαθμών» μέσα σε ένα στυγνό σύστημα φιλτραρίσματος. Κάθε Μάιο, η ελληνική κοινωνία θυσιάζει την ψυχική υγεία των εφήβων στον βωμό του «τι θα πει ο κόσμος» και του «πρέπει να πετύχεις». Κλείνουμε τα παιδιά σε δωμάτια για 14 ώρες την ημέρα, τους στερούμε τον ήλιο, τους φίλους και το γέλιο. Το άγχος των γονέων μεταγγίζεται αυτούσιο στις πλάτες των παιδιών, τα οποία καταλήγουν να κουβαλούν τα απραγματοποίητα όνειρα των άλλων, νιώθοντας ότι η αξία τους ως άνθρωποι ισούται αποκλειστικά με τον βαθμό που θα γράψουν.
Αν η «αριστεία» και τα ποσοστά επιτυχίας μας κοστίζουν παιδικές ψυχές, τότε αυτή η αριστεία είναι βαρβαρότητα. Ένα εκπαιδευτικό σύστημα που δεν καλλιεργεί τη γνώση αλλά τον εξοντωτικό ανταγωνισμό, ένα σύστημα που δεν μπορεί να κρατήσει ζωντανά και ασφαλή τα παιδιά του την ώρα που σχεδιάζουν το αύριο, έχει ήδη αποτύχει παταγωδώς. Όταν ένας έφηβος πιστεύει ότι αν δεν «πιάσει» μια σχολή το μέλλον του ακυρώνεται τελεσίδικα, τότε δεν φταίει η δυσκολία των θεμάτων· φταίει το δικό μας σύστημα αξιών που του έμαθε να μετράει τη ζωή του με νούμερα.
Εδώ ακριβώς σταματά ο ρόλος μας ως απλών μεταδοτών της εξεταστέας ύλης και ξεκινά ο ρόλος μας ως ανθρώπων. Χρειαζόμαστε καθηγητές που δεν θα λειτουργούν ως γρανάζια αυτού του μηχανισμού, αλλά ως δικλείδες ασφαλείας. Δική μας υποχρέωση είναι να μπούμε στην τάξη και να σπάσουμε την ψευδαίσθηση του «ιδανικού βαθμού». Να θυμίσουμε στα παιδιά ότι η αποτυχία σε μια εξέταση είναι απλώς ένα στατιστικό δεδομένο, όχι ένα συμβόλαιο ισόβιας δυστυχίας. Σε τελική ανάλυση, ο ρόλος μας ως εκπαιδευτικών δεν είναι να κουνήσουμε το δάχτυλο στα παιδιά, αλλά να λειτουργήσουμε ως ο καθρέφτης μιας κοινωνίας που νοσεί από την εμμονή της με την «επιτυχία».
Κι αν οι αριθμοί στην κόλλα αναφοράς απογοητεύσουν, η ζωή δεν σταματά σε ένα ψηφίο. Αρκεί να βγουν από την αίθουσα γνωρίζοντας ότι η ζωή είναι γεμάτη εναλλακτικές διαδρομές, δεύτερες ευκαιρίες και ανοιχτούς ορίζοντες. Γιατί το πιο σημαντικό μάθημα που οφείλουμε να τους παραδώσουμε πριν ανοίξουν τα θέματα, είναι ότι καμία κόλλα αναφοράς δεν μπορεί να αποτιμήσει το μέγεθος της ύπαρξής τους.
Σε αυτά τα παιδιά, λοιπόν, που θα καθίσουν στα θρανία κουβαλώντας την κούραση και τα όνειρά τους, εύχομαι να ανοίξουν τα φτερά τους πέρα και πάνω από τους βαθμούς. Ας απλωθεί μπροστά τους ένας δρόμος ανοιχτός και γεμάτος φως, με τη βεβαιότητα πως τους περιμένει κάτι, εκεί, έξω από την αίθουσα.
Νέοι μισθοί εκπαιδευτικών από 01 Απρίλη: μόλις 24 ευρώ αύξηση καθαρά τον μήνα για όλους!
Μάιρα Τρικαλίτη
Φοιτήτρια Φιλολογίας ΕΚΠΑ
