Παρέμβαση της Πανελλήνιας Επιστημονικής Ένωσης Διευθυντών/ντριών Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης για τις εκπαιδευτικές μετακινήσεις – Τι προτείνεται για τα λεωφορεία, τους τροχονομικούς ελέγχους και τις σχολικές επισκέψεις
Την τροποποίηση της νέας Υπουργικής Απόφασης για τις εκπαιδευτικές δράσεις και τις μαθητικές μετακινήσεις ζητά η Πανελλήνια Επιστημονική Ένωση Διευθυντών/ντριών Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, καταθέτοντας συγκεκριμένες προτάσεις προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας.
Με επιστολή της, στις 20 Σεπτεμβρίου 2026, προς την υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη και τον γενικό γραμματέα του Υπουργείου, Ιωάννη Παπαδομαρκάκη, η Ένωση επισημαίνει ότι το νέο πλαίσιο, όπως διαμορφώθηκε με την Υ.Α. Φ.12/109328/Δ1/19-08-2026 (ΦΕΚ 5344/Β/31-08-2026), δημιουργεί σημαντικές δυσκολίες στην οργάνωση εκπαιδευτικών επισκέψεων, ιδιαίτερα όταν απαιτείται η χρήση μεταφορικού μέσου.
Σύμφωνα με την Ένωση, η συσσώρευση διοικητικών διαδικασιών, προθεσμιών, δικαιολογητικών και ελέγχων επιβαρύνει σημαντικά τις σχολικές μονάδες και μπορεί να καταστήσει ιδιαίτερα δύσκολη, ακόμη και αδύνατη, την πραγματοποίηση εκπαιδευτικών μετακινήσεων.
Στόχος των προτάσεων είναι η απλοποίηση των διαδικασιών, χωρίς να υποβαθμίζεται η ασφάλεια των μαθητών, αλλά και η σαφέστερη κατανομή των ευθυνών μεταξύ σχολείων, μεταφορικών φορέων και αρμόδιων αρχών.
Τι προτείνεται για τις εκπαιδευτικές επισκέψεις και τους οργανωμένους χώρους
Ένα από τα βασικά ζητήματα που θέτει η Ένωση αφορά την ευθύνη των εκπαιδευτικών για τον έλεγχο της καταλληλότητας των χώρων στους οποίους πραγματοποιούνται εκπαιδευτικές δράσεις.
Η προτεινόμενη τροποποίηση προβλέπει ότι η σχολική μονάδα θα επιλέγει χώρους κατάλληλους και ασφαλείς για την ηλικία, τον αριθμό και τις ανάγκες των μαθητών, καθώς και για το είδος της δραστηριότητας.
Ωστόσο, η ευθύνη για τη νόμιμη και ασφαλή λειτουργία των εγκαταστάσεων, καθώς και για την ύπαρξη των απαιτούμενων αδειών και πιστοποιήσεων, προτείνεται να παραμένει στον φορέα λειτουργίας ή στον πάροχο των υπηρεσιών.
Η Ένωση υπογραμμίζει ότι οι εκπαιδευτικοί δεν είναι αρμόδια ελεγκτικά ή πιστοποιητικά όργανα, ούτε διαθέτουν κατ’ ανάγκη την απαιτούμενη τεχνική και νομική εξειδίκευση για να αξιολογούν την εγκυρότητα αδειών και πιστοποιητικών.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η απαίτηση προηγούμενης αυτοψίας σε χώρους που ενδέχεται να βρίσκονται μακριά από τη σχολική μονάδα δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες, χωρίς να υποκαθιστά τους ελέγχους των αρμόδιων αρχών.
Ενιαία διαδικασία επιλογής μεταφορικού φορέα για όλη τη σχολική χρονιά
Σημαντική αλλαγή προτείνεται και για τις ημερήσιες εκπαιδευτικές μετακινήσεις χωρίς διανυκτέρευση, όταν απαιτείται μισθωμένο μεταφορικό μέσο.
Ειδικότερα, η Ένωση προτείνει να δίνεται η δυνατότητα στα σχολεία να πραγματοποιούν μία ενιαία διαδικασία επιλογής μεταφορικού φορέα στην αρχή του σχολικού έτους, η οποία θα μπορεί να καλύπτει το σύνολο των ημερήσιων εκπαιδευτικών μετακινήσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, θα επιδιώκεται η λήψη τουλάχιστον τριών συγκρίσιμων οικονομικών προσφορών από φορείς που πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις.
Με αιτιολογημένη απόφαση θα επιλέγεται η πλέον συμφέρουσα προσφορά, λαμβάνοντας υπόψη τη σχέση ποιότητας-τιμής, την αξιοπιστία, τη διαθεσιμότητα και την ασφάλεια των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Εφόσον η μετακίνηση καλύπτεται από την αρχική διαδικασία, δεν θα απαιτείται νέα πρόσκληση ενδιαφέροντος, συλλογή προσφορών και επιλογή αναδόχου για κάθε επιμέρους εκπαιδευτική επίσκεψη.
Πριν από κάθε μετακίνηση θα επιβεβαιώνονται η διαθεσιμότητα του μεταφορικού φορέα, το κόστος, η καταλληλότητα του οχήματος και η ισχύς των βασικών προϋποθέσεων ασφαλούς και νόμιμης μεταφοράς.
Η σχολική μονάδα θα διατηρεί, παράλληλα, τη δυνατότητα αλλαγής μεταφορικού φορέα, εφόσον προκύπτουν ζητήματα ασφάλειας, ποιότητας, διαθεσιμότητας ή μη τήρησης των συμφωνημένων όρων.
Τροχονομικός έλεγχος: Τι ζητούν για τις μετακινήσεις έως 35 χιλιόμετρα
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ζήτημα του επιτόπιου τροχονομικού ελέγχου των σχολικών λεωφορείων, ο οποίος, σύμφωνα με την Ένωση, μπορεί να προκαλέσει σημαντικές καθυστερήσεις στις εκπαιδευτικές επισκέψεις.
Η πρόταση προβλέπει ότι για τις ημερήσιες μαθητικές οδικές μετακινήσεις χωρίς διανυκτέρευση, όταν η απόσταση από τη σχολική μονάδα έως τον προορισμό δεν υπερβαίνει τα 35 χιλιόμετρα, να μην απαιτείται επιτόπιος τροχονομικός έλεγχος του λεωφορείου στον χώρο αναχώρησης.
Αντί αυτού, ο έλεγχος προτείνεται να πραγματοποιείται διοικητικά, πριν από την ημερομηνία της μετακίνησης, μέσω της έγκαιρης ηλεκτρονικής αποστολής των προβλεπόμενων στοιχείων και δικαιολογητικών του λεωφορείου και του οδηγού στην αρμόδια υπηρεσία της Τροχαίας.
Η διαδικασία αυτή, σύμφωνα με την Ένωση, θα μπορούσε να βασιστεί στο πρότυπο της εγκυκλίου Φ1/19577/ΓΔ4/23-02-2024 του Υπουργείου Παιδείας.
Αντίθετα, για τις μετακινήσεις σε προορισμούς που απέχουν περισσότερο από 35 χιλιόμετρα, καθώς και για τις υπόλοιπες περιπτώσεις όπου απαιτείται βάσει του ισχύοντος πλαισίου, προτείνεται να διατηρηθεί ο επιτόπιος τροχονομικός έλεγχος.
Καθυστερήσεις έως και δύο ώρες στις σχολικές εκδρομές
Όπως αναφέρει η Ένωση, η υποχρέωση επιτόπιου ελέγχου σε όλες τις ημερήσιες σχολικές μετακινήσεις, ανεξαρτήτως απόστασης, δημιουργεί δυσκολίες ιδιαίτερα όταν μεγάλος αριθμός σχολείων προγραμματίζει επισκέψεις την ίδια ημέρα.
Η ταυτόχρονη ανάγκη ελέγχου πολλών λεωφορείων, κυρίως κατά τις πρωινές ώρες, επιβαρύνει τις διαθέσιμες υπηρεσίες της Τροχαίας και μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές καθυστερήσεις.
Στην επιστολή επισημαίνεται ότι έχουν καταγραφεί περιπτώσεις στις οποίες η αναχώρηση σχολικών λεωφορείων καθυστέρησε ακόμη και δύο ώρες, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν να ματαιωθούν προγραμματισμένες εκπαιδευτικές επισκέψεις, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν προκαθορισμένες ώρες εισόδου ή οργανωμένα εκπαιδευτικά προγράμματα.
Η Ένωση υποστηρίζει ότι η αξιοποίηση μιας διαδικασίας έγκαιρου διοικητικού ελέγχου για τις σύντομες ημερήσιες μετακινήσεις θα μπορούσε να περιορίσει τις καθυστερήσεις, χωρίς να καταργείται ο έλεγχος της νομιμότητας και της ασφάλειας των λεωφορείων.
Διατηρούνται οι αυξημένοι έλεγχοι στις εκδρομές με διανυκτέρευση
Διαφορετική αντιμετώπιση προτείνεται για τις εκπαιδευτικές μετακινήσεις με διανυκτέρευση.
Για αυτές τις περιπτώσεις, η Ένωση εισηγείται να διατηρηθεί το αυξημένο πλαίσιο ελέγχου, καθώς και η αυτοτελής διαδικασία πρόσκλησης και αξιολόγησης προσφορών για κάθε συγκεκριμένη εκπαιδευτική μετακίνηση.
Η πρόταση αιτιολογείται από τη μεγαλύτερη διάρκεια των εκδρομών, την ανάγκη επιλογής καταλύματος, το αυξημένο οικονομικό αντικείμενο, τον μεγαλύτερο αριθμό παρεχόμενων υπηρεσιών και την αυξημένη οργανωτική πολυπλοκότητα.
Μητρώο μεταφορικών φορέων και λιγότερη γραφειοκρατία για τα σχολεία
Στις πρόσθετες προτάσεις διοικητικής απλοποίησης περιλαμβάνεται η δημιουργία Κεντρικού ή Περιφερειακού Μητρώου Μεταφορικών Φορέων και Τουριστικών Γραφείων.
Σκοπός είναι να έχουν ήδη ελεγχθεί τα βασικά εταιρικά δικαιολογητικά των εγγεγραμμένων φορέων, ώστε να μην απαιτείται η επανάληψη του ίδιου διοικητικού ελέγχου από κάθε σχολική μονάδα.
Παράλληλα, προτείνονται:
- Τυποποιημένα ηλεκτρονικά υποδείγματα για αποφάσεις, πρακτικά, ενημερώσεις και συμβάσεις, με δυνατότητα αυτόματης άντλησης στοιχείων από τα πληροφοριακά συστήματα της εκπαίδευσης.
- Δυνατότητα δεύτερης διδακτικής επίσκεψης μέσα στον ίδιο ημερολογιακό μήνα, εφόσον τεκμηριώνεται πλήρως η εκπαιδευτική αναγκαιότητά της με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων.
- Ενιαίες ερμηνευτικές οδηγίες για αλλαγές της τελευταίας στιγμής, ακυρώσεις, μεταβολές στον αριθμό των συμμετεχόντων και περιπτώσεις ανωτέρας βίας.
«Η ασφάλεια δεν εξασφαλίζεται από την επανάληψη τυπικών διαδικασιών»
Στη συνολική της πρόταση, η Πανελλήνια Επιστημονική Ένωση Διευθυντών/ντριών Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ζητά να υπάρξει σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων.
Η σχολική μονάδα και οι εκπαιδευτικοί θα έχουν την ευθύνη του παιδαγωγικού σχεδιασμού, της επιλογής της εκπαιδευτικής δράσης και της ασφαλούς συμμετοχής και εποπτείας των μαθητών.
Οι φορείς υποδοχής θα είναι υπεύθυνοι για τη νόμιμη και ασφαλή λειτουργία των εγκαταστάσεων και των υπηρεσιών τους, ενώ οι μεταφορικοί φορείς θα φέρουν την ευθύνη για την τήρηση των νόμιμων προϋποθέσεων μεταφοράς.
Οι αρμόδιες δημόσιες αρχές θα διατηρούν την ευθύνη ελέγχου της νομιμότητας και των τεχνικών προϋποθέσεων λειτουργίας.
Η Ένωση ξεκαθαρίζει ότι οι προτεινόμενες παρεμβάσεις δεν αποσκοπούν στην κατάργηση των ουσιαστικών ελέγχων ή στη μείωση των απαιτήσεων ασφαλείας. Αντίθετα, επιδιώκουν οι έλεγχοι να επικεντρώνονται στα ουσιώδη στοιχεία και να διενεργούνται από τους φορείς που διαθέτουν την αντίστοιχη αρμοδιότητα και εξειδίκευση.
Με την επιστολή της, η Ένωση καλεί την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας να εξετάσει τις προτάσεις και να προχωρήσει σε διάλογο με την εκπαιδευτική κοινότητα, με στόχο την έκδοση νέας Υπουργικής Απόφασης, η οποία θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των σχολικών μονάδων και θα διευκολύνει την πραγματοποίηση εκπαιδευτικών δράσεων και τη βιωματική μάθηση των μαθητών.
