Διαστάσεις επιδημίας λαμβάνει στα ελληνικά σχολεία το φαινόμενο της λεκτικής βίας –και ολοένα συχνότερα των νομικών απειλών– από γονείς προς εκπαιδευτικούς, οι οποίοι δηλώνουν πλέον απροστάτευτοι. Περιστατικά έντασης, καταγγελιών και παρεμβάσεων με δικηγόρους καταγράφονται με ανησυχητική συχνότητα, ακόμη και για υποθέσεις ήσσονος σημασίας.
Το ζήτημα επανήλθε δυναμικά στην επικαιρότητα μετά το σοβαρό περιστατικό την περασμένη Τρίτη σε γυμνάσιο της Αττικής. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, δικηγόρος που εκπροσωπούσε γονέα εισήλθε χωρίς άδεια στο σχολικό κτίριο και επιτέθηκε λεκτικά στον διευθυντή και τον υποδιευθυντή της σχολικής μονάδας.
Η υπόθεση έλαβε απρόβλεπτη τροπή όταν, μετά την κλήση της αστυνομίας από τη διεύθυνση του σχολείου, οι δύο εκπαιδευτικοί κατέληξαν να προσαχθούν στο αστυνομικό τμήμα. Αφέθηκαν ελεύθεροι μόνο μετά από παρέμβαση εισαγγελέα, ενώ για το συμβάν ενημερώθηκε και το Υπουργείο Παιδείας, σε επίπεδο γενικού γραμματέα.
Ένα φαινόμενο που επαναλαμβάνεται
Το συγκεκριμένο περιστατικό δεν αποτελεί εξαίρεση. Αντίστοιχα συμβάντα καταγράφονται σε σχολεία όλης της χώρας, ακόμη και με αφορμή πειθαρχικές αποφάσεις ή παιδαγωγικές κρίσεις των συλλόγων διδασκόντων. Μόλις λίγες ημέρες αργότερα, την Πέμπτη, σημειώθηκε νέο επεισόδιο σε σχολείο των βορείων προαστίων, το οποίο –ευτυχώς– δεν κατέληξε σε μηνύσεις ή διαδικασίες αυτοφώρου.
Στην περίπτωση της Τρίτης, η ένταση προκλήθηκε έπειτα από απόφαση του συλλόγου διδασκόντων, την οποία γονέας έκρινε άδικη για το παιδί του. Αντί να ακολουθηθεί η θεσμική οδός, ο γονέας επέλεξε τη νομική πίεση: ο δικηγόρος που εμφανίστηκε στο σχολείο απαίτησε από τον διευθυντή να του παραδώσει τα ονόματα όλων των εκπαιδευτικών.
Η άρνηση της διεύθυνσης, επικαλούμενη την προστασία προσωπικών δεδομένων, οδήγησε σε κλιμάκωση της λεκτικής επίθεσης. Η κλήση της αστυνομίας θεωρήθηκε μονόδρομος, καθώς υπάρχει –τουλάχιστον στα χαρτιά– νομικό πλαίσιο προστασίας των δημοσίων λειτουργών. Ωστόσο, η απειλή υποβολής μήνυσης από τον δικηγόρο ενεργοποίησε διαδικασίες που είχαν ως αποτέλεσμα οι δύο εκπαιδευτικοί να μεταφερθούν με περιπολικό στο τμήμα, μπροστά στα μάτια μαθητών και μαθητριών.
Οδηγός για εκπαιδευτικούς / Έμφυλη βία στο διαδίκτυο
Χρειάστηκε ευρεία κινητοποίηση για να αποκατασταθεί η τάξη. Η ΟΛΜΕ παρενέβη άμεσα, παρέχοντας νομική και ηθική στήριξη, ενώ ο εισαγγελέας έδωσε εντολή για την απελευθέρωση των εκπαιδευτικών.
Όπως τονίζουν εκπαιδευτικές πηγές, το κλίμα στα σχολεία είναι πλέον ιδιαίτερα βαρύ.
«Και στο παρελθόν υπήρχαν εντάσεις με γονείς, όμως λύνονταν με διάλογο. Σήμερα βλέπουμε επιθετικές συμπεριφορές, απειλές και νομικές κινήσεις ακόμη και για σοβαρές, τεκμηριωμένες παιδαγωγικές αποφάσεις. Πολλοί γονείς έχουν αποθρασυνθεί. Πρέπει να προστατευτούμε», σημειώνει εκπαιδευτικός.
Σε θεσμικό επίπεδο, οι εκπαιδευτικοί έχουν ήδη ζητήσει συνάντηση με την υπουργό Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, ενώ επεξεργάζονται προτάσεις για νομοθετική παρέμβαση που θα αποτρέπει φαινόμενα συλλήψεων και αυτόφωρων διαδικασιών σε σχολικούς χώρους.
Η ανακοίνωση της ΕΛΑΣ και τα ερωτήματα
Εντύπωση προκάλεσε η αντίδραση της Ελληνικής Αστυνομίας, η οποία έσπευσε να διαψεύσει αναφορές περί συλλήψεων. Σε ανακοίνωσή της ανέφερε ότι τα εμπλεκόμενα πρόσωπα «μεταφέρθηκαν στο αρμόδιο Αστυνομικό Τμήμα για τη διενέργεια της προβλεπόμενης προανακριτικής διαδικασίας», διευκρινίζοντας ότι δύο άτομα μεταφέρθηκαν με υπηρεσιακό όχημα, ενώ ο καταγγέλλων προσήλθε αυτοβούλως.
Παράλληλα, τόνισε ότι δεν εφαρμόστηκε αυτόφωρη διαδικασία και ότι οι αναφορές σε συλλήψεις και χειροπέδες «είναι απολύτως ανακριβείς».
Ωστόσο, ακόμη και χωρίς τυπική σύλληψη, η εικόνα διευθυντών σχολείων να αποχωρούν με περιπολικό μετά από παρέμβαση γονέα εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο διαχείρισης τέτοιων περιστατικών και για το αν το υπάρχον πλαίσιο προστατεύει ουσιαστικά την εκπαιδευτική κοινότητα.
