Στη μνήμη της εκπαιδευτικού Σοφίας Χρηστίδου
Η ασφυκτική πραγματικότητα στα σχολεία – Η ευθύνη της Πολιτείας – Η ανάγκη να προστατευθούν οι εκπαιδευτικοί, δεν μπορούν να αισθάνονται μόνοι/ες – Το δημόσιο σχολείο χρειάζεται στήριξη, πρώτα απ’ όλα για τους ανθρώπους του
Με βαθιά θλίψη πληροφορήθηκα τον θάνατο της συναδέλφου εκπαιδευτικού Σοφίας Χρηστίδου στη Θεσσαλονίκη. Εκφράζω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια στην οικογένεια, στους οικείους της και στους/στις συναδέλφους που τη γνώριζαν και συνεργάστηκαν μαζί της.
Η απώλειά της προκαλεί οδύνη σε ολόκληρη την εκπαιδευτική κοινότητα. Όπως μαρτυρούν και οι συνάδελφοί της, επρόκειτο για μια εκπαιδευτικό με σημαντική επιστημονική πορεία, βαθιά γνώση του αντικειμένου της και μακρά προσφορά στην εκπαίδευση, για έναν άνθρωπο που υπηρέτησε το σχολείο και τους/τις μαθητές/τριές της με αφοσίωση.
Τις τελευταίες ημέρες δημοσιεύονται και διακινούνται διάφορες πληροφορίες και ισχυρισμοί γύρω από τις συνθήκες που προηγήθηκαν της τραγικής αυτής κατάληξης. Είναι προφανές ότι η πλήρης διερεύνηση οποιουδήποτε ζητήματος αποτελεί αρμοδιότητα των θεσμικών οργάνων και των αρμόδιων αρχών. Οφείλουμε όλοι/ες να δείξουμε σεβασμό στη μνήμη της εκλιπούσας και στους ανθρώπους της, αποφεύγοντας βεβιασμένα συμπεράσματα.
Όμως, πέρα από τα επιμέρους περιστατικά που ερευνώνται ή συζητούνται δημόσια, αυτό που είναι αδιαμφισβήτητο είναι οι ολοένα πιο δύσκολες συνθήκες μέσα στις οποίες εργάζονται σήμερα οι εκπαιδευτικοί.
Η εντατικοποίηση της εργασίας τα τελευταία χρόνια είναι πραγματικότητα που βιώνουμε καθημερινά στα σχολεία. Ο φόρτος διοικητικών υποχρεώσεων αυξάνεται συνεχώς, οι απαιτήσεις πολλαπλασιάζονται, η πίεση από διαφορετικές κατευθύνσεις (διοικητικές, κοινωνικές, παιδαγωγικές) γίνεται όλο και μεγαλύτερη.
Οι εκπαιδευτικοί καλούμαστε να διαχειριστούμε όχι μόνο τη διδασκαλία, αλλά και ένα πλήθος σύνθετων καταστάσεων μέσα στην τάξη και στη σχολική κοινότητα, κοινωνικές εντάσεις, ψυχολογικά ζητήματα μαθητών, περιστατικά βίας ή απαξίωσης, διοικητικές διαδικασίες που διαρκώς αυξάνονται.
Την ίδια στιγμή, τα μέσα και τα εργαλεία που διαθέτουμε για να αντιμετωπίσουμε αυτή την πραγματικότητα παραμένουν ανεπαρκή. Δεν υπάρχει η αναγκαία θεσμική θωράκιση του/της εκπαιδευτικού, ούτε τα δίκτυα υποστήριξης που θα έπρεπε να συνοδεύουν ένα τόσο απαιτητικό έργο.
Παρά τις επανειλημμένες προφορικές διαβεβαιώσεις από πλευράς διοίκησης ότι οι εκπαιδευτικοί προστατεύονται και στηρίζονται, η καθημερινότητα στα σχολεία συχνά λέει κάτι διαφορετικό. Πολλοί/ές συνάδελφοι αισθάνονται ότι βρίσκονται μόνοι/ες απέναντι σε πολύπλοκες και συχνά πιεστικές καταστάσεις.
Ο αυξανόμενος διοικητικός αυταρχισμός, οι πιέσεις, τα «εντέλλεσθε» και η διαρκής επιβάρυνση του εκπαιδευτικού έργου δημιουργούν ένα περιβάλλον που ενισχύει το εργασιακό άγχος και την ανασφάλεια.
Και όλα αυτά συμβαίνουν σε ένα σχολείο που δεν λειτουργεί σε κοινωνικό κενό. Το σχολείο αντανακλά τις βαθύτερες κρίσεις που διαπερνούν την κοινωνία, την οικονομική αβεβαιότητα, την κρίση αξιών, την κοινωνική ένταση που συσσωρεύτηκε μέσα από χρόνια αλλεπάλληλων κρίσεων. Οι εκπαιδευτικοί καλούμαστε καθημερινά να διαχειριστούμε τις συνέπειες αυτής της πραγματικότητας μέσα στις σχολικές αίθουσες.
Ως αιρετός εκπρόσωπος του κλάδου, μέλος του ΚΥΣΔΕ, οφείλω να επισημάνω ότι μέσα στο τρέχον έτος έχω δεχθεί πλήθος αναφορών από συναδέλφους που υπηρετούν σε σχολεία της χώρας, οι οποίοι/ες μου περιέγραψαν ιδιαίτερα πιεστικές και προβληματικές καταστάσεις που βιώνουν στο εργασιακό τους περιβάλλον.
Αφού συγκέντρωσα στοιχεία, όπως επιβάλλει ο θεσμικός μου ρόλος, απευθύνθηκα σε αιρετούς των περιοχών και σε ΕΛΜΕ, ενημέρωσα επίσης σχετικά και την τελευταία Γενική Συνέλευση, όπως και την ΟΛΜΕ, ενώ έθεσα τα ζητήματα αυτά και σε συναντήσεις στο Υπουργείο Παιδείας. Στις παρεμβάσεις αυτές μετέφερα συγκεκριμένες αναφορές που σχετίζονται με την εντατικοποίηση του εκπαιδευτικού έργου, την πίεση που ασκείται σε συναδέλφους και ζητήματα που, σύμφωνα με όσα καταγγέλλονται, αγγίζουν και την προστασία βασικών εργασιακών δικαιωμάτων.
Η συζήτηση αυτή δεν αφορά μεμονωμένα πρόσωπα. Αφορά το συνολικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εργάζεται σήμερα ο/η εκπαιδευτικός.
Αν πραγματικά θέλουμε ένα δημόσιο σχολείο που να στηρίζει τους/τις μαθητές/τριες και την κοινωνία, οφείλουμε να διασφαλίσουμε πρώτα απ’ όλα ότι οι άνθρωποι που το υπηρετούν εργάζονται σε συνθήκες ασφάλειας, αξιοπρέπειας και θεσμικής προστασίας.
Στη μνήμη της συναδέλφου μας, αλλά και όλων των συναδέλφων που έφυγαν αδόκητα από τη ζωή, είτε μέσα στο σχολείο, στη διάρκεια του εργασιακού τους βίου, είτε αργότερα, όλων εκείνων που πρόσφεραν με αφοσίωση στο δημόσιο σχολείο και σήμερα δεν βρίσκονται πια ανάμεσά μας, οφείλουμε να διεκδικήσουμε με ακόμη μεγαλύτερη αποφασιστικότητα ένα σχολείο όπου ο/η εκπαιδευτικός δεν θα αισθάνεται μόνος/η, απροστάτευτος/η και εκτεθειμένος/η.
Δεσμεύομαι, από τη θέση μου ως αιρετός εκπρόσωπος του κλάδου, ότι θα συνεχίσω να παλεύω, για αυτούς τους 9 μήνες μέχρι να ολοκληρωθεί η θητεία μου στο ΚΥΣΔΕ, ώστε να διαμορφωθούν πραγματικά πλαίσια προστασίας του/της εκπαιδευτικού και του έργου του/της, να θωρακιστεί θεσμικά ο ρόλος του/της και να εμπεδωθεί ένα διοικητικό περιβάλλον που θα στέκεται δίπλα στον/στην εκπαιδευτικό και όχι απέναντί του/της.
Το Υπουργείο και οι διοικητικές δομές της εκπαίδευσης οφείλουν να λειτουργούν με γνώμονα τον άνθρωπο, με σεβασμό στον/στη λειτουργό της εκπαίδευσης και πολλές φορές με την απαραίτητη ευαισθησία που απαιτεί η σκληρή πραγματικότητα της ζωής, τηρώντας όχι μόνο το γράμμα αλλά και το πνεύμα του νόμου.
Η καλύτερη τιμή στη μνήμη της/των συναδέλφου/ων μας δεν είναι μόνο τα λόγια. Είναι να αγωνιστούμε ώστε κανένας/καμία εκπαιδευτικός να μη νιώσει ξανά μόνος/η απέναντι στις δυσκολίες της δουλειάς του/της.
Θοδωρής Κατσωνόπουλος
Αιρετός ΚΥΣΔΕ
