4 Σεπτεμβρίου 2026 και ακόμη περιμένουμε… – Όταν το Υπουργείο ζητά έγκαιρο σχεδιασμό αλλά λειτουργεί την τελευταία στιγμή
Λίγες ημέρες πριν χτυπήσει το πρώτο κουδούνι και οι σχολικές μονάδες εξακολουθούν να περιμένουν τις εγκυκλίους του Υπουργείου Παιδείας για τη λειτουργία των Δημοτικών και των Νηπιαγωγείων.
Οι Διευθυντές/ντριες και οι Σύλλογοι Διδασκόντων/ουσών καλούνται να οργανώσουν την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, να καταρτίσουν προγράμματα, να προγραμματίσουν δράσεις και να ρυθμίσουν τη λειτουργία των σχολείων, χωρίς ακόμη να έχουν στα χέρια τους το σύνολο των απαραίτητων οδηγιών.
Και εδώ γεννάται ένα απλό ερώτημα:
Πώς μπορεί να υπάρξει έγκαιρος και σοβαρός εκπαιδευτικός σχεδιασμός, όταν οι ίδιες οι οδηγίες για τη λειτουργία των σχολικών μονάδων φτάνουν στο παρά πέντε;
Στην Κύπρο οι οδηγίες έχουν ήδη εκδοθεί
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα όταν γίνεται η σύγκριση με την Κύπρο, όπου οι αντίστοιχες οδηγίες για τη λειτουργία των σχολείων εκδόθηκαν ήδη από τις 18 Αυγούστου.
Εδώ, στις 4 Σεπτεμβρίου, οι εκπαιδευτικές μονάδες εξακολουθούν να περιμένουν.
Δεν είναι, λοιπόν, απλώς μια ακόμη καθυστέρηση.
Είναι ζήτημα οργάνωσης, προγραμματισμού και σεβασμού απέναντι στη σχολική μονάδα και στους ανθρώπους που καλούνται να την κάνουν να λειτουργήσει.
Και σαν να μην έφτανε αυτό, έρχονται και οι αναπληρωτές
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο εάν συνυπολογιστεί η αργοπορημένη –και σε αρκετές περιπτώσεις ανεπαρκής– τοποθέτηση των αναπληρωτών εκπαιδευτικών στις σχολικές μονάδες.
Εάν οι τοποθετήσεις πραγματοποιηθούν στις 7 και 8 Σεπτεμβρίου, τότε οι Διευθυντές/ντριες και οι Σύλλογοι Διδασκόντων/ουσών θα βρεθούν μπροστά σε έναν αγώνα δρόμου, λίγες μόλις ώρες πριν από την έναρξη των μαθημάτων.
Πώς θα καταρτιστούν με ψυχραιμία τα προγράμματα;
Πώς θα οργανωθούν οι τάξεις;
Πώς θα κατανεμηθούν οι εκπαιδευτικοί;
Πώς θα σχεδιαστεί η λειτουργία του σχολείου όταν μέχρι την τελευταία στιγμή δεν είναι γνωστό ποιο ακριβώς θα είναι το διαθέσιμο εκπαιδευτικό προσωπικό;
Σύλλογος Διδασκόντων: Πότε συνεδριάζει, ποιοι συμμετέχουν και πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις
Η «τελευταία στιγμή» δεν μπορεί να είναι εκπαιδευτική πολιτική
Οι σχολικές μονάδες δεν είναι μηχανισμοί που μπορούν να ενεργοποιούνται με ένα κουμπί το πρωί της 11ης Σεπτεμβρίου.
Πίσω από κάθε σχολείο υπάρχουν άνθρωποι, μαθητές, εκπαιδευτικοί, οικογένειες και μια σειρά από διαδικασίες που απαιτούν χρόνο και συντονισμό.
Οι Διευθυντές/ντριες και οι εκπαιδευτικοί γνωρίζουν πολύ καλά τι σημαίνει να οργανώνεται ένα σχολείο από την αρχή. Και γνωρίζουν επίσης ότι ο καλός προγραμματισμός δεν γίνεται μέσα σε λίγες ώρες.
Δεν γίνεται σοβαρός εκπαιδευτικός σχεδιασμός με οδηγίες της τελευταίας στιγμής και προσωπικό που εμφανίζεται στο σχολείο την τελευταία ημέρα.
Γίνεται διαχείριση κρίσης.
Το οξύμωρο της υπόθεσης
Και κάπου εδώ βρίσκεται το μεγάλο οξύμωρο.
Από τους Διευθυντές/ντριες ζητείται να είναι οργανωμένοι, να προγραμματίζουν έγκαιρα, να τηρούν διαδικασίες, να προβλέπουν προβλήματα και να έχουν τις σχολικές μονάδες έτοιμες.
Πώς, όμως, ζητάμε από τους Διευθυντές να προγραμματίζουν έγκαιρα, όταν το ίδιο το Υπουργείο λειτουργεί την τελευταία στιγμή;
Η σχολική μονάδα δεν μπορεί να είναι ο τελευταίος κρίκος μιας αλυσίδας που φτάνει σε αυτήν καθυστερημένα.
Η έγκαιρη ενημέρωση δεν είναι πολυτέλεια. Είναι προϋπόθεση για να λειτουργήσει σωστά ένα σχολείο.
Πόσο πίσω είμαστε στ’ αλήθεια;
Το ερώτημα που τίθεται πλέον δεν είναι μόνο πότε θα εκδοθούν οι εγκύκλιοι.
Το πραγματικό ερώτημα είναι:
Πόσο πίσω είμαστε στ’ αλήθεια στον εκπαιδευτικό σχεδιασμό;
Γιατί όταν η «τελευταία στιγμή» γίνεται επαναλαμβανόμενη πρακτική, παύει να αποτελεί μια έκτακτη δυσκολία.
Μετατρέπεται σε μοντέλο διοίκησης.
Και αυτό είναι ίσως το πιο ανησυχητικό μήνυμα λίγο πριν ανοίξουν τα σχολεία.
Του Τηλέμαχου Κουντούρη, Προέδρου ΠΕ Διευθυντών
