Χιλιάδες οικογένειες αναζητούν διέξοδο στα Πρότυπα Σχολεία, επενδύοντας χρόνο, χρήμα και ψυχικές αντοχές. Το πραγματικό ερώτημα, όμως, δεν είναι γιατί οι γονείς τα επιλέγουν, αλλά γιατί αισθάνονται ότι πρέπει να φύγουν από το σχολείο της γειτονιάς
Η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων για την εισαγωγή στα Πρότυπα Σχολεία συνοδεύτηκε και φέτος από χαμόγελα, απογοητεύσεις και αμέτρητες ώρες προετοιμασίας. Πίσω όμως από τους πίνακες των επιτυχόντων κρύβεται μια αλήθεια που το εκπαιδευτικό σύστημα αποφεύγει να κοιτάξει κατάματα: χιλιάδες παιδιά έντεκα και δώδεκα ετών υποβάλλονται σε μια διαδικασία που θυμίζει ολοένα και περισσότερο τις πρώτες τους Πανελλαδικές εξετάσεις.
Φέτος, περισσότεροι από 8.000 μαθητές διεκδίκησαν περίπου 1.800 θέσεις. Με απλά λόγια, τρία στα τέσσερα παιδιά που συμμετείχαν αποκλείστηκαν. Όμως το πρόβλημα δεν είναι οι αριθμοί. Είναι το γεγονός ότι η επιτυχία σε αυτή τη δοκιμασία προϋποθέτει, στις περισσότερες περιπτώσεις, κάτι που το δημόσιο σχολείο αδυνατεί να προσφέρει: εξειδικευμένη προετοιμασία εκτός σχολείου.
Ιδιαίτερα μαθήματα, φροντιστήρια, διαγωνίσματα προσομοίωσης, ασκήσεις διαχείρισης χρόνου, επιπλέον εκπαιδευτικό υλικό. Για πολλές οικογένειες, η προετοιμασία ξεκινά ήδη από την Ε’ Δημοτικού. Το παιδί πηγαίνει σχολείο το πρωί, διαβάζει το μεσημέρι, συνεχίζει με εξωσχολικές δραστηριότητες και επιστρέφει ξανά στα βιβλία το βράδυ. Η ανεμελιά της παιδικής ηλικίας υποχωρεί μπροστά στην αγωνία της επιτυχίας.
Ας είμαστε ειλικρινείς. Οι περισσότεροι γονείς δεν επιλέγουν τα Πρότυπα επειδή πιστεύουν ιδεολογικά στην εκπαιδευτική διαφοροποίηση. Τα επιλέγουν επειδή δεν εμπιστεύονται πλέον ότι το σχολείο της γειτονιάς μπορεί να εξασφαλίσει στα παιδιά τους τις ίδιες ευκαιρίες. Βλέπουν υποστελεχωμένα σχολεία, ελλείψεις εκπαιδευτικών, πολυπληθή τμήματα, παλαιωμένες υποδομές και περιορισμένες εκπαιδευτικές δράσεις. Και αναζητούν διέξοδο.
Η επιλογή αυτή δεν είναι πραγματικά ελεύθερη. Είναι προϊόν ανασφάλειας. Όταν το δημόσιο σχολείο λειτουργεί με ελλείψεις και διαρκή πίεση, η αναζήτηση μιας «καλύτερης» λύσης μοιάζει περισσότερο με ανάγκη παρά με προτίμηση.
Το παράδοξο είναι προφανές. Η δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση παραμένει συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα, όμως η πρόσβαση σε αυτό που πολλοί θεωρούν ποιοτικότερη δημόσια εκπαίδευση αποκτά ολοένα και μεγαλύτερο οικονομικό κόστος. Το «εισιτήριο» μπορεί να μην πληρώνεται στο σχολείο, πληρώνεται όμως στην προετοιμασία. Με χρήματα, με χρόνο και με ψυχική φθορά.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το ψυχολογικό αποτύπωμα αυτής της διαδικασίας. Παιδιά που νιώθουν ότι δοκιμάζονται διαρκώς, που φοβούνται την αποτυχία, που καλούνται να διαχειριστούν άγχος δυσανάλογο της ηλικίας τους. Η επιτυχία μετατρέπεται σε οικογενειακή υπόθεση και η αποτυχία συχνά βιώνεται ως προσωπική ήττα, σε μια ηλικία που θα έπρεπε να κυριαρχεί η χαρά της μάθησης και της ανακάλυψης.
Το κρίσιμο ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν πρέπει να υπάρχουν Πρότυπα Σχολεία. Το πραγματικό ερώτημα είναι γιατί χιλιάδες γονείς αισθάνονται ότι το μέλλον των παιδιών τους εξαρτάται από το αν θα καταφέρουν να περάσουν μια εξαιρετικά ανταγωνιστική διαδικασία στα δώδεκα τους χρόνια.
Μια κοινωνία που αναγκάζει τα παιδιά να δίνουν «Πανελλήνιες» πριν ακόμη ολοκληρώσουν το Δημοτικό οφείλει να αναρωτηθεί τι έχει πάει στραβά. Γιατί όταν το σχολείο της γειτονιάς δεν εμπνέει εμπιστοσύνη, το πρόβλημα δεν είναι η επιλογή των οικογενειών. Το πρόβλημα είναι η σταδιακή απαξίωση ενός δημόσιου αγαθού που θα έπρεπε να προσφέρει ισότιμες ευκαιρίες σε όλα τα παιδιά.
Η λύση δεν βρίσκεται στην ενοχοποίηση των γονιών που αναζητούν το καλύτερο για τα παιδιά τους. Βρίσκεται στην ουσιαστική ενίσχυση του δημόσιου σχολείου: με επαρκή χρηματοδότηση, σύγχρονες υποδομές, περισσότερους εκπαιδευτικούς, δημιουργικές δράσεις και υψηλές προσδοκίες για όλους τους μαθητές, ανεξαρτήτως ταχυτήτων και εξεταστικών φίλτρων. Νέοι μισθοί εκπαιδευτικών από 01 Απρίλη: μόλις 24 ευρώ αύξηση καθαρά τον μήνα για όλους!
