Στο TEDxEllinogermaniki Agogi Youth – School of Tomorrow, την Τρίτη 3/3/2026, ο Επίκουρος Καθηγητής του Ιονίου Πανεπιστημίου και Πρόεδρος του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), Σπύρος Δουκάκης, μίλησε για την κουλτούρα του λάθους, τον χρόνο σκέψης, την αξιολόγηση που ενδυναμώνει και την Τεχνητή Νοημοσύνη ως εργαλείο μάθησης.
Σε ένα TEDx αφιερωμένο στην κριτική σκέψη, τη δημιουργικότητα και την αναζήτηση νέων τρόπων μάθησης, ο Πρόεδρος του ΙΕΠ έθεσε ένα ερώτημα που αφορά κάθε μαθητή, κάθε εκπαιδευτικό, κάθε τάξη και κάθε σπίτι:
«Πότε ένα παιδί σταμάτησε να σηκώνει χέρι όχι επειδή δεν ήξερε, αλλά επειδή φοβήθηκε μην κάνει λάθος;»
Ο Σπύρος Δουκάκης ανέδειξε ότι όταν το λάθος «κοστίζει», η σκέψη περιορίζεται και οι μαθητές μπαίνουν σε λειτουργία άμυνας, επιλέγουν τη σιωπή, κυνηγούν τη «σωστή» απάντηση και χάνουν τον χώρο της διερεύνησης. Τόνισε, ωστόσο, ότι οι αλλαγές που απαιτούνται μπορούν να επιτευχθούν μέσα από μικρές, ρεαλιστικές πρακτικές που εφαρμόζονται σε πραγματικές τάξεις, με στόχο να ενισχύονται η συμμετοχή και ο διάλογος και η εκπαιδευτική νευροεπιστήμη μας δίνει ευρήματα που διευκολύνουν το έργο μας.
Γι’ αυτό, το σχολείο του αύριο χρειάζεται ένα περιβάλλον μάθησης με χρόνο για σκέψη, ασφάλεια απέναντι στο λάθος και αξιολόγηση που χτίζει, ανέφερε. Διευκρίνισε, ότι η ασφάλεια απέναντι στο λάθος δεν σημαίνει «χαμηλότερες απαιτήσεις», αλλά υψηλές προσδοκίες με ανατροφοδότηση που βοηθά τον μαθητή να βελτιώνεται. Παράλληλα, η αξιολόγηση που χτίζει δίνει αξία και στη διαδρομή προς το αποτέλεσμα, καθιστώντας τη διαδικασία πιο χρήσιμη για τη μάθηση.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στην Τεχνητή Νοημοσύνη, επισημαίνοντας πως μπορεί να λειτουργήσει είτε ως «σύντομος δρόμος» προς έτοιμες απαντήσεις είτε ως εργαλείο ενίσχυσης της σκέψης, όταν χρησιμοποιείται για ανατροφοδότηση, τεκμηρίωση και βελτίωση επιχειρημάτων με βάση σαφείς κανόνες. Υπογράμμισε ότι η παιδαγωγική σχέση και η καθοδήγηση στην τάξη παραμένουν κεντρικές, ώστε η τεχνολογία να υπηρετεί τη μάθηση και όχι να την υποκαθιστά.
Ο Πρόεδρος του ΙΕΠ σημείωσε επίσης ότι η κατεύθυνση αυτή ενισχύεται μέσα από τα νέα Προγράμματα Σπουδών, τους διαθέσιμους εκπαιδευτικούς πόρους και την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, διευκρινίζοντας ότι το σχολείο του αύριο δεν ξεκινά αποκλειστικά από ένα νέο βιβλίο ή μια νέα πλατφόρμα, αλλά από τις μικρές καθημερινές παιδαγωγικές επιλογές στην τάξη.
Κλείνοντας τόνισε ότι το πιο ελπιδοφόρο στοιχείο είναι πως οι εκπαιδευτικοί εργάζονται ήδη προς αυτήν την κατεύθυνση, δημιουργώντας κλίμα εμπιστοσύνης, προσφέροντας χώρο για σκέψη και αξιοποιώντας την αξιολόγηση ως μέσο ανατροφοδότησης. Έτσι, η εκπαιδευτική πράξη δείχνει ότι η αλλαγή δεν είναι θεωρία, αλλά μια δυναμική που ενισχύεται προς όφελος των μαθητών.
Δείτε το βίντεο στο σύνδεσμο: https://youtu.be/F3MUDq2sZcU
