Έντονη πολιτική αντιπαράθεση προκαλούν οι κυβερνητικές ανακοινώσεις για τους μόνιμους διορισμούς και τις προσλήψεις αναπληρωτών εκπαιδευτικών ενόψει της νέας σχολικής χρονιάς.
Ο τομέας Παιδείας της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛΑΣ) ασκεί σκληρή κριτική στην ηγεσία του υπουργείου Παιδείας, θέτοντας σειρά ερωτημάτων για το μέγεθος των προσλήψεων που θα πραγματοποιηθούν αλλά και για το κατά πόσο τα σχολεία θα είναι επαρκώς στελεχωμένα από την πρώτη ημέρα λειτουργίας τους.
Οδηγός για τον νέο Αναπληρωτή και Νεοδιόριστο εκπαιδευτικό
Οδηγός Αδειών για Μόνιμους και Αναπληρωτές Εκπαιδευτικούς
Οδηγός Αδειών & Παροχών για Έγκυες Αναπληρώτριες Εκπαιδευτικούς
«Τα σχολεία ξεκινούν από την 1η Σεπτεμβρίου»
Βασικό σημείο της κριτικής αφορά τον χρόνο τοποθέτησης των αναπληρωτών εκπαιδευτικών.
Η ΕΛΑΣ υποστηρίζει ότι η εκπαιδευτική λειτουργία των σχολικών μονάδων ξεκινά ουσιαστικά από την 1η Σεπτεμβρίου και όχι από την 11η Σεπτεμβρίου, όταν πραγματοποιείται ο αγιασμός και ξεκινά η διδασκαλία για τους μαθητές.
Όπως επισημαίνεται, η απουσία εκπαιδευτικών κατά τις πρώτες ημέρες του Σεπτεμβρίου δημιουργεί προβλήματα στον προγραμματισμό του εκπαιδευτικού έργου, στις τοποθετήσεις και στην οργάνωση των σχολικών μονάδων.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία το υπουργείο Παιδείας έχει προαναγγείλει ότι ένα μεγάλο μέρος των αναπληρωτών θα προσληφθεί στην πρώτη φάση, με στόχο οι περισσότεροι να βρίσκονται στα σχολεία από την έναρξη της σχολικής χρονιάς.
Οι 30.000 αναπληρωτές και το ερώτημα για το «80%»
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί στην ΕΛΑΣ η αναφορά σε περίπου 30.000 προσλήψεις αναπληρωτών στην πρώτη φάση.
Σύμφωνα με την πολιτική τοποθέτηση, εφόσον ο αριθμός των 30.000 αντιστοιχεί περίπου στο 80% του συνόλου των προσλήψεων αναπληρωτών που θα γίνουν μέσα στη σχολική χρονιά, τότε ο συνολικός αριθμός θα μπορούσε να κινηθεί σε αισθητά χαμηλότερα επίπεδα από την προηγούμενη χρονιά.
Η ΕΛΑΣ κάνει τη δική της αριθμητική προσέγγιση και εκτιμά ότι θα μπορούσε να προκύψει μείωση της τάξης των 10.000 αναπληρωτών σε σχέση με το προηγούμενο σχολικό έτος.
Πρόκειται, ωστόσο, για πολιτική εκτίμηση και όχι για επίσημα ανακοινωμένο τελικό αριθμό προσλήψεων. Το πραγματικό μέγεθος θα εξαρτηθεί από τα κενά που θα καταγραφούν, τις ανάγκες ανά κλάδο και ειδικότητα και τις προσλήψεις που θα ακολουθήσουν στις επόμενες φάσεις.
Εκκαθαρισμένοι Πίνακες: Διαθέσιμοι για όλους τους κλάδους – Δείτε τη νέα σειρά κατάταξής σας
Πέρυσι σχεδόν 48.000 αναπληρωτές
Στο επίκεντρο της ανακοίνωσης βρίσκεται και η σύγκριση με τη σχολική χρονιά 2025-2026.
Η ΕΛΑΣ αναφέρει ότι κατά το προηγούμενο σχολικό έτος προσλήφθηκαν σχεδόν 48.000 αναπληρωτές εκπαιδευτικοί, ενώ παρά τις προσλήψεις εξακολούθησαν να υπάρχουν σημαντικά κενά στα σχολεία.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην Ειδική Αγωγή και, κυρίως, στην Παράλληλη Στήριξη, όπου οι ανάγκες παραμένουν αυξημένες και οι ελλείψεις αποτελούν διαχρονικό ζήτημα για τις σχολικές μονάδες.
Το ερώτημα που τίθεται είναι αν ένας χαμηλότερος συνολικός αριθμός προσλήψεων μπορεί πράγματι να ανταποκριθεί στις πραγματικές ανάγκες του δημόσιου σχολείου.
Οι 5.487 μόνιμοι διορισμοί και η «αναπλήρωση» των αποχωρήσεων
Η ΕΛΑΣ θέτει στο στόχαστρο και τους 5.487 μόνιμους διορισμούς εκπαιδευτικών που έχουν ανακοινωθεί για το σχολικό έτος 2026-2027.
Το βασικό επιχείρημα είναι ότι, εφόσον ο αριθμός των μόνιμων διορισμών κινείται περίπου στα επίπεδα των αποχωρήσεων, δεν επιτυγχάνεται ουσιαστική μείωση της εξάρτησης του εκπαιδευτικού συστήματος από τους αναπληρωτές.
Έτσι, τίθεται το ερώτημα:
Πότε θα μπορέσει το δημόσιο σχολείο να καλύπτει τις πάγιες και διαρκείς ανάγκες του με μόνιμο προσωπικό και να χρησιμοποιεί τους αναπληρωτές κυρίως για πραγματικά έκτακτες ανάγκες;
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τον αριθμό των διορισμών, αλλά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται η στελέχωση των σχολείων τα επόμενα χρόνια.
30.000 αναπληρωτές πριν από την έναρξη της σχολικής χρονιάς – Το χρονοδιάγραμμα των προσλήψεων
Το μεγάλο ποσοστό αναπληρωτών στο εκπαιδευτικό δυναμικό
Ένα ακόμη στοιχείο που αναδεικνύει η ΕΛΑΣ είναι το ποσοστό των αναπληρωτών στο συνολικό εκπαιδευτικό προσωπικό.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι αναπληρωτές αντιστοιχούν σήμερα περίπου στο 30%-35% του εκπαιδευτικού προσωπικού, ενώ γίνεται αναφορά σε ευρωπαϊκό μέσο όρο της τάξης του 5%.
Η σύγκριση αυτή χρησιμοποιείται για να υποστηριχθεί ότι η έκταση των αναπληρωτών στην Ελλάδα δεν μπορεί να θεωρείται μια προσωρινή κατάσταση, αλλά αποτελεί πλέον βασικό χαρακτηριστικό της λειτουργίας του δημόσιου σχολείου.
Το κρίσιμο ερώτημα για τη νέα σχολική χρονιά
Το βασικό ερώτημα που προκύπτει ενόψει Σεπτεμβρίου είναι αν οι προσλήψεις της πρώτης φάσης θα καταφέρουν να καλύψουν το μεγαλύτερο μέρος των πραγματικών αναγκών.
Η κυβέρνηση έχει θέσει ως στόχο να περιορίσει τα κενά από την έναρξη της σχολικής χρονιάς. Από την άλλη πλευρά, εκπαιδευτικοί και συνδικαλιστικοί φορείς επιμένουν ότι το ζητούμενο δεν είναι μόνο να πραγματοποιηθούν πολλές προσλήψεις στην πρώτη φάση, αλλά να υπάρξει πλήρης και έγκαιρη κάλυψη όλων των εκπαιδευτικών αναγκών.
Ιδιαίτερα κρίσιμο αναμένεται να είναι το τι θα συμβεί στην Ειδική Αγωγή, στην Παράλληλη Στήριξη, στην Πρωτοβάθμια και στις ειδικότητες της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
«Να ξεκαθαρίσει η κυβέρνηση τα δεδομένα»
Η ΕΛΑΣ καλεί την κυβέρνηση και την ηγεσία του υπουργείου Παιδείας να δώσουν σαφείς απαντήσεις για τον συνολικό αριθμό των αναπληρωτών που σχεδιάζεται να προσληφθούν μέσα στη χρονιά.
Παράλληλα, ζητά να αποσαφηνιστεί αν ο αριθμός των περίπου 30.000 αναπληρωτών αφορά πράγματι το 80% του συνολικού αριθμού προσλήψεων ή αν πρόκειται για διαφορετική εκτίμηση που δεν επιτρέπει ασφαλή σύγκριση με τα προηγούμενα έτη.
Το μεγάλο στοίχημα, πάντως, είναι ένα: να ανοίξουν τα σχολεία με όσο το δυνατόν λιγότερα κενά και οι εκπαιδευτικοί να βρίσκονται στις θέσεις τους εγκαίρως, ώστε ο προγραμματισμός του εκπαιδευτικού έργου να μην ξεκινά με καθυστερήσεις και συνεχείς αναπροσαρμογές.
