Πάνω από 264.000 κύριες συντάξεις γήρατος δεν ξεπερνούν τα 500 ευρώ μικτά – Πάνω από 1,13 εκατ. κάτω από τα 1.000 ευρώ. Η ακρίβεια κάνει ακόμη πιο δύσκολη την καθημερινότητα των χαμηλοσυνταξιούχων
Οι αριθμοί της έκθεσης «ΗΛΙΟΣ» μπορεί να αποτυπώνουν ψυχρά την εικόνα των συντάξεων, όμως πίσω από κάθε αριθμό υπάρχει ένας άνθρωπος που καλείται να βγάλει τον μήνα.
Και για περισσότερους από 264.000 συνταξιούχους, η κύρια σύνταξη γήρατος δεν ξεπερνά τα 500 ευρώ μικτά.
Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πόσο αυξάνονται οι συντάξεις. Είναι πώς μπορεί ένας άνθρωπος να καλύψει τις βασικές ανάγκες της καθημερινότητάς του με ένα τόσο χαμηλό εισόδημα, σε μια περίοδο που το κόστος ζωής παραμένει υψηλό.
Γιατί τα 500 ευρώ δεν είναι απλώς ένας αριθμός σε έναν πίνακα.
Είναι το ποσό από το οποίο πρέπει να πληρωθούν, ανάλογα βέβαια με την περίπτωση, ενοίκιο, ηλεκτρικό ρεύμα, σούπερ μάρκετ, θέρμανση, μετακινήσεις, φάρμακα και ιατρικές ανάγκες.
Και για πολλούς συνταξιούχους η οικονομική υποχρέωση δεν σταματά εκεί.
Υπάρχουν άνθρωποι που, παρά το εξαιρετικά περιορισμένο εισόδημά τους, προσπαθούν να βοηθήσουν τα παιδιά τους, να στηρίξουν μια οικογένεια που δυσκολεύεται, να αγοράσουν κάτι στα εγγόνια τους ή ακόμη και να βάλουν ένα μικρό ποσό στην άκρη για μια έκτακτη ανάγκη.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, κάθε αύξηση στις τιμές μεταφράζεται άμεσα σε μικρότερη αγοραστική δύναμη.
264.689 συντάξεις έως 500 ευρώ
Τα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ για τον Ιούλιο είναι χαρακτηριστικά.
Από τις κύριες συντάξεις γήρατος, 264.689 δεν ξεπέρασαν τα 500 ευρώ μικτά.
Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα μεγάλο αριθμό ανθρώπων που καλούνται να διαχειριστούν ένα εισόδημα το οποίο, μετά τις κρατήσεις όπου αυτές εφαρμόζονται, είναι ακόμη χαμηλότερο.
Και την ίδια στιγμή, η καθημερινότητα δεν έχει «χαμηλές τιμές» για όσους λαμβάνουν χαμηλή σύνταξη.
Το σούπερ μάρκετ κοστίζει το ίδιο.
Το ενοίκιο δεν προσαρμόζεται στο ύψος της σύνταξης.
Οι λογαριασμοί δεν μειώνονται επειδή κάποιος είναι συνταξιούχος.
Τα φάρμακα και οι ιατρικές ανάγκες δεν μπορούν να περιμένουν.
Και η ανάγκη ενός παππού ή μιας γιαγιάς να βοηθήσει τα παιδιά και τα εγγόνια του παραμένει, ακόμη και όταν το πορτοφόλι δεν το επιτρέπει.
Πάνω από 1,13 εκατ. κύριες συντάξεις κάτω από 1.000 ευρώ
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο έντονη αν ανέβουμε στο όριο των 1.000 ευρώ.
Τον Ιούλιο καταγράφηκαν:
- 264.689 κύριες συντάξεις γήρατος έως 500 ευρώ
- 865.343 κύριες συντάξεις από 500,01 έως 1.000 ευρώ
Συνολικά, δηλαδή, 1.130.032 κύριες συντάξεις γήρατος βρίσκονταν κάτω από τα 1.000 ευρώ μικτά.
Το ποσοστό ανέρχεται σε 57,23%.
Με απλά λόγια, περισσότεροι από 5 στους 10 συνταξιούχους που λαμβάνουν κύρια σύνταξη γήρατος βρίσκονται κάτω από το όριο των 1.000 ευρώ μικτά.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία της συζήτησης για τις αυξήσεις.
Δεν αρκεί να ανακοινώνεται ένα ποσοστό αύξησης. Το κρίσιμο είναι τι σημαίνει αυτή η αύξηση στην πραγματική ζωή.
Η ακρίβεια «ροκανίζει» τις αυξήσεις
Ακόμη και όταν μια σύνταξη αυξάνεται ονομαστικά, το πραγματικό όφελος μπορεί να είναι περιορισμένο όταν οι τιμές συνεχίζουν να αυξάνονται.
Ο πληθωρισμός επηρεάζει άμεσα τον οικογενειακό προϋπολογισμό: τρόφιμα, υπηρεσίες, στέγαση, ενέργεια και καθημερινές ανάγκες απορροφούν ολοένα μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος.
Για έναν συνταξιούχο με σύνταξη μερικών εκατοντάδων ευρώ, μια αύξηση της τάξης του 2%-3% δεν σημαίνει απαραίτητα ότι «περισσεύουν» χρήματα στο τέλος του μήνα.
Σημαίνει μερικά ευρώ περισσότερα, τα οποία μπορεί να εξανεμιστούν από μία αύξηση σε βασικά προϊόντα ή από έναν αυξημένο λογαριασμό.
Και αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα των χαμηλοσυνταξιούχων: δεν έχουν μεγάλο περιθώριο για να απορροφήσουν τις ανατιμήσεις.
Όταν κάποιος διαθέτει ένα υψηλότερο εισόδημα, μια αύξηση στις τιμές μπορεί να περιορίσει την κατανάλωσή του.
Όταν όμως κάποιος βρίσκεται ήδη στα όρια, η ίδια αύξηση μπορεί να σημαίνει ότι θα πρέπει να επιλέξει ποιον λογαριασμό θα πληρώσει και ποια ανάγκη θα αφήσει για αργότερα.
Ακόμη χαμηλότερες οι νέες συντάξεις του ιδιωτικού τομέα
Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι και τα στοιχεία για τις νέες συντάξεις.
Τον Ιούλιο απονεμήθηκαν 29.393 νέες συντάξεις.
Από αυτές, οι 16.184 αφορούσαν τον ιδιωτικό τομέα, με τη μέση σύνταξη να διαμορφώνεται στα μόλις 778,92 ευρώ μικτά.
Αντίθετα, οι 988 νέες συντάξεις του Δημοσίου που εκδόθηκαν τον ίδιο μήνα ανήλθαν κατά μέσο όρο στα 1.253,20 ευρώ μικτά.
Η διαφορά φτάνει τα 474,28 ευρώ.
Τα στοιχεία δείχνουν έτσι και μια ακόμη σημαντική διάσταση: οι χαμηλές συντάξεις δεν αποτελούν μόνο ζήτημα του παρελθόντος. Αφορούν και νέους συνταξιούχους που περνούν σήμερα από την εργασία στη συνταξιοδότηση.
Τα μέτρα που εξετάζονται για το 2027
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, αποκτά ιδιαίτερη σημασία το πακέτο μέτρων που εξετάζεται για τους συνταξιούχους.
Στο τραπέζι βρίσκονται:
Μεγαλύτερη αύξηση στις συντάξεις: Η αύξηση για το 2027, με βάση τον υφιστάμενο μαθηματικό τύπο, εκτιμάται ότι θα μπορούσε να κινηθεί περίπου στο 2,6%-2,7%. Εξετάζεται εάν μπορεί να υπάρξει υψηλότερη παρέμβαση.
Πλήρης κατάργηση της προσωπικής διαφοράς: Περίπου 670.000 συνταξιούχοι εξακολουθούν να έχουν υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς. Ο μηδενισμός της από τον Ιανουάριο του 2027 σημαίνει ότι οι επόμενες αυξήσεις θα μπορούν να περάσουν πραγματικά στο εισόδημά τους.
Ενίσχυση 300 ευρώ: Η οικονομική ενίσχυση που έχει προγραμματιστεί για τον Νοέμβριο αναμένεται να αφορά περίπου 1,87 εκατ. δικαιούχους, καθώς διευρύνονται τα σχετικά κριτήρια.
Παρεμβάσεις στην ΕΑΣ: Εξετάζονται αλλαγές στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, η οποία αφορά περίπου 400.000 συνταξιούχους με κύριες συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ. Στο τραπέζι βρίσκονται μεταξύ άλλων αλλαγές στα κλιμάκια και στον τρόπο υπολογισμού της εισφοράς.
Το πραγματικό ερώτημα είναι ένα: πόσα μένουν στην τσέπη;
Η συζήτηση για τις συντάξεις δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στα ποσοστά.
Το 2,6% ή 2,7% μπορεί να φαίνεται ως μια θετική μεταβολή σε έναν πίνακα. Για έναν άνθρωπο όμως που λαμβάνει μερικές εκατοντάδες ευρώ τον μήνα, το πραγματικό ερώτημα είναι πόσα χρήματα θα απομείνουν αφού πληρωθούν οι βασικές ανάγκες.
Γιατί ένας συνταξιούχος δεν πληρώνει τον πληθωρισμό με ποσοστά.
Τον πληρώνει στο ταμείο του σούπερ μάρκετ.
Τον πληρώνει στο ενοίκιο.
Τον πληρώνει στους λογαριασμούς.
Τον πληρώνει στα φάρμακα και στις ιατρικές ανάγκες.
Και πολλές φορές τον πληρώνει ακόμη και όταν θέλει να κάνει κάτι που θεωρεί αυτονόητο: να βοηθήσει το παιδί του ή να πάρει ένα δώρο στο εγγόνι του.
Γι’ αυτό και το ύψος της πραγματικής ενίσχυσης των συνταξιούχων αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα σημαντικά ζητήματα της οικονομικής πολιτικής το επόμενο διάστημα.
Οι αριθμοί του «ΗΛΙΟΣ» είναι ξεκάθαροι: 264.689 κύριες συντάξεις γήρατος βρίσκονται έως τα 500 ευρώ και περισσότερες από 1,13 εκατομμύρια κάτω από τα 1.000 ευρώ μικτά.
Πίσω από αυτούς τους αριθμούς βρίσκονται άνθρωποι που δεν ζητούν να ζουν με πολυτέλεια.
Ζητούν να μπορούν να πληρώνουν τις ανάγκες τους, να αγοράζουν τα απαραίτητα, να αντιμετωπίζουν τα έξοδα υγείας και να έχουν τη δυνατότητα να στηρίζουν, όσο μπορούν, τις οικογένειές τους.
Και όσο το κόστος ζωής παραμένει υψηλό, το ζήτημα δεν είναι μόνο αν θα υπάρξει αύξηση στις συντάξεις.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η αύξηση θα είναι αρκετή ώστε να γίνει πραγματικά αισθητή στην καθημερινότητα.
Πιερρακάκης: «Όχι» σε 13ο και 14ο Μισθό – «ακόμα και αν υπήρχαν τα χρήματα, δεν θα τα δίναμε»
