Μεχμέτ Σουχά, αιρετός στο ΠΥΣΠΕ Ροδόπης: Γιατί η αναγνώριση της στρατιωτικής θητείας δεν πρέπει να εξαρτάται από την οικονομική δυνατότητα του ασφαλισμένου.
Τη θεσμική επανεξέταση του τρόπου με τον οποίο αναγνωρίζεται ο χρόνος της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας ως συντάξιμος χρόνος ζητά ο Μεχμέτ Σουχά, αιρετός στο ΠΥΣΠΕ Ροδόπης με τη Δημοκρατική Συνεργασία Εκπαιδευτικών Π.Ε. Ροδόπης, θέτοντας στο επίκεντρο ζητήματα ισότητας, ανταποδοτικότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης.
Σε παρέμβασή του, επισημαίνει ότι το ισχύον ασφαλιστικό πλαίσιο προβλέπει τη δυνατότητα αναγνώρισης της στρατιωτικής θητείας ως συντάξιμου χρόνου, υπό την προϋπόθεση καταβολής του προβλεπόμενου οικονομικού ανταλλάγματος.
Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει, η δυνατότητα αυτή δεν εξασφαλίζει από μόνη της ουσιαστική ισότητα, καθώς η οικονομική δυνατότητα κάθε ασφαλισμένου καθορίζει εάν και σε ποιον βαθμό μπορεί να αξιοποιήσει τον συγκεκριμένο χρόνο για τη συνταξιοδότησή του.
Αυτοαξιολόγηση σχολικών μονάδων: Πώς μπορεί να αξιολογηθεί ένα σχολείο όταν του λείπουν τα βασικά;
Η στρατιωτική θητεία δεν αποτελεί προϊόν ελεύθερης βούλησης ούτε προσωπική επιλογή αποχής από την εργασία. Αντίθετα, συνιστά εκπλήρωση μιας νόμιμης υποχρέωσης που επιβάλλεται από την ίδια την Πολιτεία.
Η διάσταση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για όσους υπηρέτησαν σε περιόδους κατά τις οποίες η διάρκεια της στρατιωτικής θητείας έφτανε τους 18 ή ακόμη και τους 24 μήνες. Για τους συγκεκριμένους ασφαλισμένους, η υποχρεωτική υπηρεσία μπορούσε να συνεπάγεται καθυστέρηση στην έναρξη του επαγγελματικού τους βίου και, κατ’ επέκταση, στη συγκρότηση του ασφαλιστικού τους ιστορικού.
Το βασικό ερώτημα που θέτει είναι εάν η Πολιτεία, η οποία επέβαλε την υποχρέωση της στρατιωτικής υπηρεσίας, δικαιολογείται να μεταφέρει αποκλειστικά στον ασφαλισμένο το οικονομικό κόστος για τη συνταξιοδοτική αξιοποίηση του συγκεκριμένου χρόνου.
Το οικονομικό κόστος ως εμπόδιο στην ισότιμη αναγνώριση
Όπως τονίζει, η δυνατότητα αναγνώρισης με εξαγορά δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την πραγματική δυνατότητα αξιοποίησης του χρόνου.
Για έναν ασφαλισμένο με περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες, η καταβολή του απαιτούμενου ποσού μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εμπόδιο. Έτσι, ενώ η σχετική πρόβλεψη υπάρχει τυπικά, η εφαρμογή της ενδέχεται να δημιουργεί διαφορετικές δυνατότητες μεταξύ ασφαλισμένων που βρίσκονται σε αντίστοιχη κατάσταση.
Στο πλαίσιο αυτό, η δωρεάν αναγνώριση του χρόνου στρατιωτικής θητείας, σύμφωνα με την πρόταση που διατυπώνει, δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως χαριστική παροχή ή προνομιακή μεταχείριση. Αντίθετα, αποτελεί ζήτημα θεσμικής επανεξέτασης του τρόπου με τον οποίο κατανέμεται το ασφαλιστικό και οικονομικό βάρος μιας υποχρέωσης που επιβάλλεται από το κράτος.
Ο Μεχμέτ Σουχά ζητά να εξεταστεί η θέσπιση ρύθμισης για την αυτοδίκαιη αναγνώριση, χωρίς εξαγορά, του χρόνου υποχρεωτικής στρατιωτικής υπηρεσίας ως συντάξιμου χρόνου, με σαφείς και ενιαίους όρους εφαρμογής.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι το ζήτημα δεν πρέπει να περιοριστεί σε μια μεμονωμένη κλαδική ρύθμιση, αλλά να ενταχθεί σε μια ευρύτερη συζήτηση για την ασφαλιστική πολιτική, με κριτήρια την ισότητα, την κοινωνική συνοχή, την αναλογικότητα της οικονομικής επιβάρυνσης και τη δίκαιη κατανομή των υποχρεώσεων που επιβάλλει η Πολιτεία.
Όπως επισημαίνει, το γεγονός ότι το ζήτημα έχει ήδη απασχολήσει το κοινοβουλευτικό πεδίο ενισχύει την ανάγκη να εξεταστεί εκ νέου, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης νομοθετικής πρωτοβουλίας, με σαφώς προσδιορισμένα κριτήρια και ενιαία αντιμετώπιση των δικαιούχων.
«Η εκπλήρωση μιας υποχρέωσης δεν μπορεί να αποτελεί αποκλειστικά ατομικό οικονομικό βάρος»
Στο επίκεντρο της παρέμβασης βρίσκεται η θέση ότι η κοινωνική δικαιοσύνη δεν εξαντλείται στην τυπική δυνατότητα εξαγοράς ενός ασφαλιστικού χρόνου. Προϋποθέτει, σύμφωνα με τον αιρετό, να εξετάζεται κατά πόσο οι όροι πρόσβασης στην ασφαλιστική αναγνώριση είναι ουσιαστικά δίκαιοι και συμβατοί με την αρχή της ίσης μεταχείρισης.
Η Πολιτεία, υπογραμμίζει, οφείλει να λαμβάνει υπόψη και τις ασφαλιστικές συνέπειες των υποχρεώσεων που επιβάλλει στους πολίτες.
Το αίτημα για συνταξιοδοτική αναγνώριση της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας χωρίς εξαγορά τίθεται, επομένως, ως διεκδίκηση ουσιαστικής ισότητας, αναλογικότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης, με στόχο να μην εξαρτάται η αξιοποίηση του συγκεκριμένου χρόνου αποκλειστικά από την οικονομική δυνατότητα του ασφαλισμένου.
