Οι εφημερίες στα Δημοτικά Σχολεία αποτελούν ένα από τα ζητήματα που απασχολούν κάθε χρόνο τους Συλλόγους Διδασκόντων, καθώς συνδέονται άμεσα με την ασφάλεια των μαθητών, αλλά και με την κατανομή των υπηρεσιακών υποχρεώσεων των εκπαιδευτικών.
Εφημερίες στα Δημοτικά 2026-2027: Ποιοι εκπαιδευτικοί απαλλάσσονται, πόσοι εφημερεύουν και τι ισχύει για όσους υπηρετούν σε δύο σχολεία.
Ποιοι εκπαιδευτικοί υποχρεούνται να κάνουν εφημερία; Ποιοι απαλλάσσονται; Πόσοι εκπαιδευτικοί πρέπει να βρίσκονται στην αυλή κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων; Τι ισχύει για όσους υπηρετούν σε δύο ή περισσότερα σχολεία και ποιος έχει την αρμοδιότητα να αλλάξει το πρόγραμμα την τελευταία στιγμή;
Η εγκύκλιος του Υπουργείου Παιδείας για τη λειτουργία των Δημοτικών Σχολείων κατά το σχολικό έτος 2026-2027 (Φ7/117148/Δ1/8-9-2026) περιλαμβάνει διευκρινίσεις για την οργάνωση των εφημεριών, δίνοντας απαντήσεις σε ζητήματα που συχνά προκαλούν διαφωνίες και προβληματισμό στις σχολικές μονάδες.
ΤΠΕ Β1: Όλο το υλικό για τις εξετάσεις πιστοποίησης – Θεωρία, παρουσιάσεις και τεστ
Συνταξιοδοτικός οδηγός 2027 για εκπαιδευτικούς: Όρια ηλικίας, πλασματικά έτη και εφάπαξ
Πότε πραγματοποιούνται οι εφημερίες στα Δημοτικά
Η υποχρέωση εφημερίας καλύπτει όλες τις βασικές λειτουργίες της σχολικής ημέρας και δεν περιορίζεται μόνο στα διαλείμματα.
Ειδικότερα, οι εφημερεύοντες εκπαιδευτικοί έχουν την ευθύνη επιτήρησης:
- Κατά την προσέλευση των μαθητών στο σχολείο.
- Κατά την αποχώρηση των μαθητών.
- Στη διάρκεια των διαλειμμάτων.
- Κατά τη λειτουργία του Ολοήμερου Προγράμματος.
- Σε ημέρες κακοκαιρίας, όταν απαιτείται η αντίστοιχη επιτήρηση των μαθητών.
Πόσοι εκπαιδευτικοί πρέπει να εφημερεύουν;
Ένα από τα συχνότερα ερωτήματα αφορά τον αριθμό των εκπαιδευτικών που πρέπει να αναλαμβάνουν εφημερία σε κάθε σχολική μονάδα.
Η εγκύκλιος δεν προβλέπει έναν ενιαίο, σταθερό αριθμό εφημερευόντων για όλα τα Δημοτικά Σχολεία.
Την απόφαση λαμβάνει ο Σύλλογος Διδασκόντων, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε σχολείου, όπως:
- Τον συνολικό αριθμό των εκπαιδευτικών.
- Τον αριθμό των μαθητών.
- Την έκταση και τη διαμόρφωση των σχολικών χώρων.
- Τις ανάγκες επιτήρησης κατά τη διάρκεια της σχολικής ημέρας.
Επομένως, ο αριθμός των εφημερευόντων δεν μπορεί να καθορίζεται αυθαίρετα, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικές ανάγκες και οι συνθήκες λειτουργίας της σχολικής μονάδας.
Ποιος καταρτίζει το πρόγραμμα εφημεριών;
Το πρόγραμμα εφημεριών καταρτίζεται από τον Σύλλογο Διδασκόντων, ύστερα από πρόταση του Διευθυντή ή του Προϊσταμένου του σχολείου.
Ο Διευθυντής ή ο Προϊστάμενος έχει την ευθύνη της εποπτείας και της ορθής εφαρμογής του προγράμματος καθ’ όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς.
Αυτό σημαίνει ότι η κατανομή των εφημεριών αποτελεί συλλογική απόφαση και πρέπει να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της σχολικής μονάδας.
Ποιοι εκπαιδευτικοί απαλλάσσονται από τις εφημερίες;
Σύμφωνα με τις προβλέψεις που περιλαμβάνονται στο σχετικό πλαίσιο, από την υποχρέωση εφημερίας απαλλάσσονται ο Διευθυντής και ο Υποδιευθυντής της σχολικής μονάδας.
Η απαλλαγή αυτή αφορά συγκεκριμένα τα στελέχη που αναφέρονται στην εγκύκλιο και δεν μπορεί να επεκτείνεται αυθαίρετα σε άλλες κατηγορίες εκπαιδευτικών χωρίς σχετική πρόβλεψη.
Τι ισχύει για τους εκπαιδευτικούς που υπηρετούν σε δύο ή περισσότερα σχολεία;
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ρυθμίσεις για τους εκπαιδευτικούς που συμπληρώνουν το υποχρεωτικό τους ωράριο σε περισσότερες από μία σχολικές μονάδες.
Η κατανομή της εφημερίας γίνεται με συγκεκριμένα κριτήρια:
Εκπαιδευτικοί που υπηρετούν σε δύο σχολεία
Η εφημερία πραγματοποιείται μόνο στη σχολική μονάδα στην οποία ο εκπαιδευτικός συμπληρώνει τις περισσότερες διδακτικές ώρες.
Εάν οι ώρες είναι ίσες και στα δύο σχολεία, η εφημερία πραγματοποιείται στο σχολείο της οργανικής θέσης ή της πρώτης τοποθέτησης.
Εκπαιδευτικοί που υπηρετούν σε τρία ή περισσότερα σχολεία
Όταν ο εκπαιδευτικός υπηρετεί σε τρεις ή περισσότερες σχολικές μονάδες και τουλάχιστον μία από αυτές στεγάζεται σε διαφορετικό κτίριο, δεν του ανατίθεται εφημερία.
Οι συγκεκριμένες προβλέψεις έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτρέπουν την πολλαπλή επιβάρυνση εκπαιδευτικών που μετακινούνται μεταξύ διαφορετικών σχολικών μονάδων.
Τι ισχύει στα συστεγαζόμενα Δημοτικά Σχολεία;
Για τα σχολεία που συστεγάζονται και λειτουργούν στον ίδιο χώρο προβλέπεται κοινός προγραμματισμός των εφημεριών.
Συγκεκριμένα:
- Καταρτίζεται ενιαίο πρόγραμμα εφημεριών.
- Τα συστεγαζόμενα σχολεία αντιμετωπίζονται ως μία σχολική μονάδα για τον συγκεκριμένο σκοπό.
- Όλοι οι εκπαιδευτικοί αναλαμβάνουν τον ίδιο αριθμό εφημεριών την εβδομάδα.
- Η επιτήρηση αφορά το σύνολο των μαθητών που βρίσκονται στους κοινόχρηστους σχολικούς χώρους, ανεξάρτητα από το σχολείο στο οποίο ανήκουν.
Στόχος είναι η ισότιμη κατανομή των υποχρεώσεων και η ενιαία επιτήρηση των μαθητών στους χώρους που χρησιμοποιούνται από κοινού.
Ποιος μπορεί να αλλάξει μια εφημερία την τελευταία στιγμή;
Οι έκτακτες αλλαγές στο πρόγραμμα εφημεριών αποτελούν ένα ζήτημα που συχνά δημιουργεί προβληματισμό στους εκπαιδευτικούς.
Η αρμοδιότητα για επείγουσες αντικαταστάσεις ή αλλαγές ημέρας ανήκει στον Διευθυντή ή στον Προϊστάμενο της σχολικής μονάδας.
Οι αλλαγές αυτές δεν γίνονται ανεπίσημα ή αυθαίρετα, αλλά πρέπει να καταγράφονται, ώστε να υπάρχει σαφής εικόνα για την εφαρμογή του προγράμματος και τις υπηρεσιακές υποχρεώσεις των εκπαιδευτικών.
Ποιος έχει την ευθύνη επιτήρησης μέσα στην τάξη;
Η ευθύνη για την ασφάλεια των μαθητών δεν περιορίζεται μόνο στους εκπαιδευτικούς που έχουν οριστεί ως εφημερεύοντες.
Κατά τη διάρκεια της διδακτικής ώρας, υπεύθυνος για την επιτήρηση των μαθητών είναι ο εκπαιδευτικός που πραγματοποιεί το μάθημα.
Ο εκπαιδευτικός εισέρχεται στην αίθουσα μαζί με τους μαθητές, αποχωρεί αφού έχουν βγει όλοι και τους συνοδεύει μέχρι την αυλή.
Πρόκειται για μια σημαντική υποχρέωση που αφορά την ασφαλή μετάβαση των μαθητών από την αίθουσα διδασκαλίας στους κοινόχρηστους χώρους του σχολείου.
Πόσες ώρες μπορεί να παραμένει ο εκπαιδευτικός στο σχολείο;
Η εγκύκλιος υπενθυμίζει επίσης το ισχύον πλαίσιο σχετικά με τον χρόνο παραμονής των εκπαιδευτικών στη σχολική μονάδα.
Σύμφωνα με το άρθρο 245 του ν. 4512/2018, ο εκπαιδευτικός δεν υποχρεούται να παραμένει στο σχολείο περισσότερο από έξι ώρες ημερησίως.
Η πρόβλεψη αυτή αποτελεί σημαντική παράμετρο κατά την οργάνωση του προγράμματος και την κατανομή των υπηρεσιακών υποχρεώσεων.
Τι δεν καθορίζει η εγκύκλιος για τις εφημερίες
Χρειάζεται να διευκρινιστεί ότι η εγκύκλιος δεν καθορίζει ενιαία διάρκεια και συγκεκριμένες ώρες διαλειμμάτων για όλα τα σχολεία, ούτε ορίζει έναν σταθερό αριθμό εφημεριών ανά εκπαιδευτικό κάθε εβδομάδα.
Εξαίρεση αποτελεί η πρόβλεψη για τα συστεγαζόμενα σχολεία, όπου απαιτείται ισότιμη κατανομή του αριθμού των εφημεριών.
Τα επιμέρους ζητήματα οργανώνονται σε επίπεδο σχολικής μονάδας, με βάση τις προβλεπόμενες αρμοδιότητες του Συλλόγου Διδασκόντων και τις πραγματικές ανάγκες λειτουργίας του σχολείου.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι εκπαιδευτικοί για τις εφημερίες 2026-2027
Οι βασικές προβλέψεις για τη νέα σχολική χρονιά συνοψίζονται στα εξής:
- Ο Διευθυντής και ο Υποδιευθυντής απαλλάσσονται από τις εφημερίες.
- Ο Σύλλογος Διδασκόντων αποφασίζει πόσοι εκπαιδευτικοί θα εφημερεύουν.
- Το πρόγραμμα καταρτίζεται από τον Σύλλογο, ύστερα από πρόταση του Διευθυντή ή του Προϊσταμένου.
- Η εφημερία καλύπτει την προσέλευση, την αποχώρηση, τα διαλείμματα και το Ολοήμερο.
- Για όσους υπηρετούν σε δύο σχολεία εφαρμόζονται ειδικά κριτήρια κατανομής.
- Για όσους υπηρετούν σε τρία ή περισσότερα σχολεία, με τουλάχιστον ένα σε διαφορετικό κτίριο, δεν ανατίθεται εφημερία.
- Στα συστεγαζόμενα σχολεία προβλέπεται κοινό πρόγραμμα και ισότιμη κατανομή.
- Έκτακτες αλλαγές στο πρόγραμμα πραγματοποιούνται από τον Διευθυντή ή τον Προϊστάμενο και καταγράφονται.
Η σωστή οργάνωση των εφημεριών δεν είναι μια τυπική διοικητική διαδικασία. Συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια των μαθητών, την εύρυθμη λειτουργία των σχολείων και τη δίκαιη κατανομή των υποχρεώσεων των εκπαιδευτικών.
Νομική βάση: Εγκύκλιος Υπουργείου Παιδείας Φ7/117148/Δ1/8-9-2026 για τη λειτουργία των Δημοτικών Σχολείων κατά το σχολικό έτος 2026-2027.
