Υποβάθμιση των Αρχαίων Ελληνικών: Ένα βήμα πίσω για την Παιδεία
Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,
Με αφορμή την εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής περί μείωσης της διδασκαλίας των Αρχαίων Ελληνικών κατά μία ώρα στην Α’ Λυκείου από το σχολικό έτος 2025-2026, προκειμένου να ενταχθεί το νέο μάθημα «Οικονομικά» στο ωρολόγιο πρόγραμμα, θα θέλαμε, ως ομάδα φιλολόγων, να εκφράσουμε την έντονη αντίθεση και ανησυχία μας.
Τα Αρχαία Ελληνικά αποτελούν μάθημα αυξημένης βαρύτητας ήδη από την Α’ Λυκείου, καθώς:
1. Διδάσκονται με εκτενή ύλη και αποτελούν γνωστικό αντικείμενο που απαιτεί συστηματική και μεθοδική εμβάθυνση για την κατανόηση της γραμματικής, του συντακτικού και της ιστορικοπολιτισμικής διάστασης των κειμένων.
2. Εξετάζονται με Τράπεζα Θεμάτων, γεγονός που εντείνει την ανάγκη για επαρκή διδασκαλία εντός τάξης, ώστε να διασφαλίζεται η επιτυχής πορεία όλων των μαθητών/-τριών.
3. Αποτελούν το βασικό μάθημα κατεύθυνσης στη Β’ Λυκείου για τον προσανατολισμό Ανθρωπιστικών Σπουδών και θεμέλιο της φιλοσοφικής, ιστορικής και γλωσσικής παιδείας, που υπηρετεί το Λύκειο. Η υποβάθμιση του μαθήματος από την Α’ Λυκείου θα έχει αναπόφευκτα επιπτώσεις στη συνέχεια των σπουδών των μαθητών/-τριών, οδηγώντας σε ελλιπή προετοιμασία και σταδιακή αποδυνάμωση της Ανθρωπιστικής κατεύθυνσης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα Αρχαία Ελληνικά στην Α’ Λυκείου διδάσκονταν επί σειρά ετών επί 6 ώρες εβδομαδιαίως, στη συνέχεια μειώθηκαν σε 5 ώρες και τώρα επεξεργάζεστε περαιτέρω μείωση. Αναρωτιόμαστε εύλογα: θα συνεχίζεται σταδιακά η αποδόμηση του εν λόγω μαθήματος;
Κατανοούμε απόλυτα την ανάγκη εισαγωγής του μαθήματος των Οικονομικών στο Λύκειο, ώστε οι μαθητές/-τριες να αποκτούν βασικές γνώσεις οικονομικής παιδείας.
Ωστόσο, θεωρούμε ότι η λύση δεν μπορεί να είναι εις βάρος ενός βασικού φιλολογικού μαθήματος, το οποίο καλλιεργεί δεξιότητες κριτικής σκέψης, γλωσσικής κατανόησης, ανάλυσης και πολιτισμικής συνείδησης, που συνιστούν θεμέλια για την παιδεία και τη δημοκρατική συγκρότηση των νέων. Θα μπορούσαν κάλλιστα να διερευνηθούν άλλες λύσεις.
Η Ανθρωπιστική Παιδεία στη χώρα μας αποτελεί διαχρονικά άξονα της εκπαίδευσης και στοιχείο ταυτότητας του ελληνικού σχολείου. Η αποδυνάμωση των Αρχαίων Ελληνικών από την Α’ Λυκείου θα στείλει το μήνυμα ότι η ανθρωπιστική καλλιέργεια υποχωρεί μπροστά σε τεχνοκρατικές ή χρηστικές λογικές, γεγονός που θα έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες στην πνευματική συγκρότηση των μαθητών/-τριών μας.
Με απόλυτο σεβασμό στο έργο σας, σας παρακαλούμε θερμά να επανεξετάσετε την εν λόγω εισήγηση και να προβείτε σε κάθε δυνατό σχεδιασμό που θα ενισχύσει, αντί να υποβαθμίσει, τη θέση των Ανθρωπιστικών Σπουδών στο Λύκειο.
Επιπλέον, ευελπιστούμε ότι δεν θα υποκύψετε σε συντεχνιακά συμφέροντα οποιασδήποτε ειδικότητας, αλλά θα σταθείτε με αντικειμενικότητα και όραμα υπέρ της ισόρροπης και ουσιαστικής παιδείας για όλα τα επιστημονικά πεδία.
Η Ανθρωπιστική Παιδεία δεν είναι πολυτέλεια. Είναι η βάση της Παιδείας!
Με εκτίμηση,
Ομάδα Φιλολόγων
