Αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης από το 2027: Πόσο θα ανέβουν τα όρια κατά έτος;
Οι μελέτες διεθνών οργανισμών, όπως της Eurostat, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του ΟΟΣΑ, έχουν θέσει τις κυβερνήσεις σε κατάσταση κόκκινου συναγερμού λόγω της δημογραφικής βόμβας. Τα τέλη του 2026 και οι αρχές του 2027 αναμένεται να φέρουν στο προσκήνιο μια νέα αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, κυρίως λόγω της αύξησης του προσδόκιμου ζωής. Το ζήτημα θα τεθεί με βάση τη μελέτη της Αναλογιστικής Αρχής, η οποία εκπονείται κάθε τρία χρόνια και θα αποτυπώσει, σύμφωνα με τα τρέχοντα δεδομένα, μια αύξηση του προσδόκιμου ζωής. Αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο για αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης.
Μεταβατική περίοδος για την αύξηση των ορίων
Η αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης θα προβλέπει μια μεταβατική περίοδο. Για παράδειγμα, αν υποτεθεί ότι στην τριετία 2027-2030 η αύξηση των ορίων ηλικίας είναι έξι μήνες, τότε αυτή η αύξηση θα μπορούσε να γίνει σταδιακά, με προσθήκη δύο μηνών κάθε έτος. Με αυτόν τον τρόπο, η συνολική αύξηση των έξι μηνών θα καλυφθεί εντός της τριετίας, χωρίς να γίνει “ακαριαία”.
Το δημογραφικό πρόβλημα ως “αγκάθι”
Το δημογραφικό πρόβλημα αποτελεί μια από τις πιο δραματικές επιπτώσεις στο ασφαλιστικό σύστημα. Η αναλογία συνταξιούχων-ασφαλισμένων, η οποία σήμερα είναι 1 προς 1,66, αναμένεται να υποχωρήσει στο 1 προς 1,25 μέσα στα επόμενα 15 χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι αν σήμερα για κάθε 100 συνταξιούχους υπάρχουν 166 ασφαλισμένοι που τους συντηρούν με τις εισφορές τους, το 2040 σε κάθε 100 συνταξιούχους θα αντιστοιχούν μόνο 125 ασφαλισμένοι. Μισθολογικά Κλιμάκια και Κρατήσεις: Οδηγός για Εκπαιδευτικούς – Από το Παρελθόν στο Σήμερα
Η ισχύουσα νομοθεσία και οι προβλέψεις
Σύμφωνα με την ισχύουσα διάταξη του νόμου Κατρούγκαλου, η οποία παραμένει σε ισχύ, από την 1η Ιανουαρίου 2024 τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης θα ανακαθορίζονται ανά τριετία, με βάση το προσδόκιμο ζωής. Από το 2010 έως το 2015 είχαμε αύξηση του προσδόκιμου ζωής κατά 7 έως 12 μήνες, αλλά την περίοδο 2015-2020 δεν σημειώθηκε αντίστοιχη αύξηση. Επιπλέον, τα τελευταία χρόνια, λόγω της πανδημίας, το προσδόκιμο ζωής έχει υποχωρήσει, γεγονός που δεν απαιτεί προς το παρόν άμεση αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης.
Η Ελλάδα, ωστόσο, βρίσκεται σε μια ιδιαίτερη θέση, καθώς μετά την πίεση της τρόικας, τα ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης αυξήθηκαν στα 67 και 62 έτη από την 1η Ιανουαρίου 2013, πολύ περισσότερο από ό,τι θα προέκυπτε από την εφαρμογή του νόμου του 2010. Επιπλέον, με τον νόμο 4336/2015, όλα τα ενδιάμεσα ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης αυξήθηκαν δραστικά. Η Ελλάδα έχει ήδη το υψηλότερο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης στην ΕΕ, μαζί με τη Γαλλία (67 και 62 έτη) και την Ιταλία (67 και 64 έτη).
Οι προβλέψεις της Eurostat
Η πρόσφατη έκθεση της Eurostat (Ageing Report Group 2024) προβλέπει για την Ελλάδα αύξηση του προσδόκιμου ζωής κατά 7-8 μήνες από το 2024 έως το 2030. Αυτό υποδεικνύει ότι τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης θα πρέπει να αυξηθούν στα 68,5 έτη από τα 67 που ισχύουν σήμερα, μέχρι το 2030. Ημερομηνίες Πληρωμών Μονίμων/Νεοδιόριστων/Αναπληρωτών Εκπαιδευτικών για το Έτος 2025
Πόσο θα ανέβουν τα όρια;
Σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της Eurostat, η Ελλάδα, που το 2024 έχει γενικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης στα 67 έτη και στα 62 για πρόωρη συνταξιοδότηση, θα πρέπει να αυξήσει τα όρια στα 68,5 έτη και στα 63,5 έτη αντίστοιχα, μέχρι το 2030. Η τελευταία μελέτη του ΟΟΣΑ δείχνει ότι η αύξηση των ορίων ηλικίας στην Ελλάδα, λόγω της αύξησης του προσδόκιμου ζωής, θα είναι περίπου 1 έτος κατά την πρώτη εφαρμογή της σύνδεσης των ηλικιών συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής για τις ηλικίες άνω των 65 ετών.
Πρακτικά, με τη χρήση μιας μεταβατικής περιόδου, η αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης εκτιμάται ότι θα είναι 3-4 μήνες ετησίως στο διάστημα 2027-2030. Αυτή η σταδιακή προσέγγιση θα επιτρέψει μια ομαλή μετάβαση, χωρίς να δημιουργηθούν κενά στο ασφαλιστικό σύστημα.
ΠΗΓΗ – Ημερησία
Πίνακες με Καθαρές αποδοχές μόνιμων – νεοδιόριστων και αναπληρωτών!
