Δελτίο Τύπου – Επιστολή ΠΑΣΑΝ για τη μη κάλυψη κενών θέσεων αναπληρωτών/τριών
«Μη κάλυψη κενών θέσεων αναπληρωτών/τριών»
Αξιότιμοι/ες κύριοι/ες,
Με αφορμή το γεγονός ότι 1586 αναπληρωτές/τριες δεν αποδέχτηκαν τις κενές θέσεις κατά την πρόσληψή τους στην Γ΄ φάση, θεωρούμε απαραίτητο να αναδείξουμε τους πραγματικούς λόγους που οδηγούν ολοένα και περισσότερους/ες συναδέλφους στη μη ανάληψη υπηρεσίας ή ακόμη και στην οριστική αποχώρηση από το επάγγελμα. Η κατάσταση που βιώνουν οι αναπληρωτές/τριες είναι πλέον αδιέξοδη.
Α. Λόγοι αποχής και άρνησης ανάληψης θέσης
1. Χαμηλή μισθοδοσία
Οι μισθοί δεν επαρκούν ούτε για τα βασικά έξοδα διαβίωσης.
Με ενοίκια που συχνά ξεπερνούν τα 500–700€ σε νησιά και αστικά κέντρα, σε συνδυασμό με την ακρίβεια σε τρόφιμα, καύσιμα και μετακινήσεις, η οικονομική επιβάρυνση καθιστά αδύνατη την αξιοπρεπή διαβίωση ενός/μιας νέου/ας εκπαιδευτικού.
2. Στέγαση
Α) Τα ενοίκια έχουν εκτοξευθεί, ιδιαίτερα σε περιοχές με τουριστική πίεση. Σε Αθήνα και νησιά, τα ενοίκια συχνά ξεπερνούν τα 500–600€.
Β) Οι εκπαιδευτικοί που προσλαμβάνονται μετά τον Σεπτέμβριο (Β’ φάση και μετά) δυσκολεύονται ακόμη περισσότερο να βρουν κατοικία.
3. Συνεχείς μετακινήσεις
Κάθε χρόνο αλλάζει ο τόπος εργασίας και κατοικίας.
Οι αναπληρωτές/τριες μετακινούνται συνεχώς και συχνά καλούνται να εγκαταλείψουν το σπίτι τους από τον Μάρτιο ή Απρίλιο λόγω τουριστικής εκμετάλλευσης. Αυτή η διαρκής αβεβαιότητα εξαντλεί ψυχικά και οικονομικά.
4. Ζητήματα υγείας
Α) Οι περιορισμένες αναρρωτικές άδειες και η απώλεια του μισού ημερομισθίου δημιουργούν άγχος και ανασφάλεια.
Β) Σε νησιά και δυσπρόσιτες περιοχές υπάρχει ελλιπής ιατρική περίθαλψη, τόσο για τους εκπαιδευτικούς όσο και για τις οικογένειές τους.
Γ) Οι αναπληρώτριες αντιμετωπίζουν επισφαλείς ρυθμίσεις για άδειες ανατροφής και μητρότητας, γεγονός που συχνά οδηγεί σε άρνηση ανάληψης υπηρεσίας.
5. Εργασιακή εξουθένωση (burnout)
Υπερμεγέθη τμήματα, μη κάλυψη κενών, υπερβολική γραφειοκρατία, συμμετοχή σε πλήθος προγραμμάτων και έλλειψη υποστήριξης οδηγούν σε σωματική και ψυχική εξουθένωση.
6. Ανεπαρκής κάλυψη οδοιπορικών
Τα οδοιπορικά καλύπτονται μόνο για ορισμένες ειδικότητες, ενώ πολλοί κλάδοι εξαιρούνται.
7. Χαμηλή μοριοδότηση δυσπρόσιτων περιοχών
Η μοριοδότηση δεν αντανακλά τις πραγματικές δυσκολίες (κόστος διαβίωσης, μετακινήσεις, έλλειψη υποδομών).
8. Απόκλιση προσόντων – μισθού
Υπάρχει σημαντικό χάσμα μεταξύ προσόντων, γνώσεων, εμπειρίας και πραγματικού μισθού.
9. Κλίμα φόβου και αυθαιρεσίας
Παρατηρούνται προφορικές εντολές χωρίς κάλυψη, απειλές πειθαρχικών, απαξιωτική συμπεριφορά και γενικότερο κλίμα φόβου που ακυρώνει την παιδαγωγική αυτονομία.
10. Απουσία ουσιαστικής στήριξης
Οι ευθύνες μετακυλίονται στον/στην εκπαιδευτικό, ο οποίος/η οποία συχνά βρίσκεται αντιμέτωπος/η με ΕΔΕ ή απειλές ποινών, ακόμη και όταν λειτουργεί με επαγγελματισμό.
Β. Εύλογο ερώτημα
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον ανασφάλειας, απαξίωσης και έλλειψης κινήτρων, πώς μπορεί ένας νέος ή μία νέα εκπαιδευτικός να επιλέξει το επάγγελμα;
Δεν υπάρχει σήμερα ούτε οικονομικό, ούτε ηθικό, ούτε επαγγελματικό κίνητρο.
Γ. Προτάσεις – Λύσεις
1. Αναπροσαρμογή μισθών
Α) Άμεση αύξηση βασικών μισθών αναπληρωτών και μονίμων.
Σύνδεση μισθολογικής εξέλιξης με προσόντα και εμπειρία.
Β) Επίδομα στέγασης και μετακίνησης για όσους υπηρετούν μακριά από τον τόπο κατοικίας.
Γ) Επαναφορά δώρων.
2. Μέριμνα για στέγαση
Α) Ειδικό επίδομα στέγασης.
Β) Δημιουργία στεγαστικών λύσεων (κρατικά διαμερίσματα, επιδοτούμενα ενοίκια).
Γ) Νομική ρύθμιση ώστε να απαγορεύεται η απομάκρυνση αναπληρωτών από τα σπίτια τους πριν τη λήξη της σχολικής χρονιάς.
3. Ζητήματα υγείας
Α) Πλήρης εξομοίωση αναρρωτικών αδειών με των μονίμων.
Β) Ενίσχυση υγειονομικών υποδομών σε νησιά και δυσπρόσιτες περιοχές.
Γ) Πλήρης εξομοίωση δικαιωμάτων μητρότητας και ανατροφής για τις αναπληρώτριες.
4. Καθολική κάλυψη οδοιπορικών
Κάλυψη μετακινήσεων για όλους τους κλάδους, χωρίς εξαιρέσεις.
5. Αποσυμφόρηση τμημάτων – κάλυψη κενών
Μείωση μαθητών ανά τάξη στο νηπιαγωγείο:
Μέγιστο 20 μαθητές
15–18 μαθητές όταν υπάρχουν νήπια με αναπηρίες/ΕΑΕ
6. Μοριοδότηση δυσπρόσιτων περιοχών
Άμεση αύξηση μορίων ώστε να αντανακλούν τον πραγματικό βαθμό δυσκολίας και να αποτελούν ουσιαστικό κίνητρο.
7. Σεβασμός και εμπιστοσύνη στον/στην εκπαιδευτικό
Ενίσχυση παιδαγωγικής αυτονομίας, ουσιαστική επιμόρφωση, ψυχολογική στήριξη, υγιές διοικητικό περιβάλλον, διαφάνεια και κατάργηση προφορικών εντολών.
8. Προοπτική μονιμότητας
Μόνιμοι διορισμοί με σταθερά κριτήρια και θεσμική αναγνώριση της εμπειρίας των αναπληρωτών/τριών.
Οι εκπαιδευτικοί δεν ζητούν προνόμια.
Ζητούν σεβασμό, αξιοπρέπεια και τη δυνατότητα να ζήσουν από το έργο τους.
Αν δεν αλλάξει άμεσα το πλαίσιο, το φαινόμενο της μη κάλυψης θέσεων θα ενταθεί, με δραματικές συνέπειες για τα σχολεία, τους/τις μαθητές/τριες και το μέλλον της εκπαίδευσης.
Με εκτίμηση,
Το ΔΣ του Πανελληνίου Συλλόγου Αναπληρωτών Νηπιαγωγών (ΠΑΣΑΝ)
