Ένα σχολείο με ιστορία περισσότερο από έναν αιώνα έκλεισε οριστικά τις πόρτες του στα Δουναίικα του Δήμου Ήλιδας, στην Ηλεία, αφήνοντας πίσω του όχι μόνο άδειες αίθουσες και μια σιωπηλή σχολική αυλή, αλλά και ένα μεγάλο ερώτημα για το μέλλον των μικρών χωριών της ελληνικής περιφέρειας.
Η φετινή σχολική χρονιά έφερε μια ιδιαίτερα δυσάρεστη εξέλιξη για την τοπική κοινωνία. Το παλιό Δημοτικό Σχολείο των Δουναίικων, που για περισσότερα από 100 χρόνια αποτελούσε σημείο αναφοράς για τους κατοίκους, σταμάτησε να λειτουργεί λόγω έλλειψης μαθητών.
Ένα σχολείο που για γενιές ολόκληρες υπήρξε η καρδιά του χωριού, δεν θα υποδεχθεί ξανά παιδιά στις αίθουσές του.
Τα παιδιά δεν χρειάζεται να είναι εξαιρετικά! Aπλά χρειάζεται να είναι ευτυχισμένα
ΤΠΕ Β1: Όλο το υλικό για τις εξετάσεις πιστοποίησης – Θεωρία, παρουσιάσεις και τεστ
Ένα σχολείο γεμάτο ιστορία και αναμνήσεις
Το Δημοτικό Σχολείο των Δουναίικων δεν ήταν απλώς ένα κτίριο από πέτρα και κεραμίδια. Ήταν ένας ζωντανός οργανισμός, συνδεδεμένος με την ιστορία και την καθημερινότητα του τόπου.
Στις αίθουσές του έμαθαν τα πρώτα τους γράμματα γενιές κατοίκων: παππούδες, γονείς και παιδιά. Στους τοίχους του έμειναν οι αναμνήσεις από τα μαθητικά γέλια, τις αγωνίες των εξετάσεων, τις σχολικές γιορτές και τα παιχνίδια στην αυλή.
Οι δάσκαλοι που πέρασαν από το σχολείο δεν μετέδωσαν μόνο γνώσεις. Συνέβαλαν στη διαμόρφωση χαρακτήρων και στη συγκρότηση της τοπικής κοινωνίας.
Σήμερα, στη θέση των παιδικών φωνών υπάρχει σιωπή. Η αυλή παραμένει άδεια, τα θρανία δεν περιμένουν μαθητές και το κουδούνι δεν δίνει πλέον τον καθημερινό ρυθμό στη ζωή της γειτονιάς.
Όταν κλείνει ένα σχολείο, ερημώνει ένα χωριό
Η περίπτωση των Δουναίικων αναδεικνύει ένα ευρύτερο και ιδιαίτερα ανησυχητικό πρόβλημα: τη δημογραφική συρρίκνωση και την εγκατάλειψη της ελληνικής περιφέρειας.
Τα μικρά χωριά χάνουν σταδιακά τον πληθυσμό τους, οι νέες οικογένειες λιγοστεύουν και οι σχολικές μονάδες αδυνατούν να συνεχίσουν τη λειτουργία τους εξαιτίας της έλλειψης μαθητών.
Όμως το κλείσιμο ενός σχολείου δεν αποτελεί απλώς μια διοικητική εξέλιξη. Για μια μικρή κοινότητα σημαίνει απώλεια ενός βασικού σημείου κοινωνικής ζωής, ενός χώρου συνάντησης και ενός συμβόλου συνέχειας από γενιά σε γενιά.
Όταν ένα σχολείο κλείνει στα κεφαλοχώρια και στα μικρά χωριά, η απώλεια δεν αφορά μόνο την εκπαίδευση. Αφορά την ίδια την προοπτική του τόπου.
Η σιωπή της άδειας σχολικής αυλής
Όπως περιγράφουν με συγκίνηση οι κάτοικοι των Δουναίικων, το λουκέτο στην πόρτα του ιστορικού σχολείου αφήνει μια βαθιά πληγή στην τοπική κοινωνία.
Μπορεί το κουδούνι να μη χτυπήσει ξανά και οι διάδρομοι να παραμείνουν βουβοί, όμως η προσφορά του σχολείου δεν διαγράφεται. Οι γνώσεις, οι αξίες και οι αναμνήσεις που δημιουργήθηκαν μέσα σε αυτό θα συνεχίσουν να αποτελούν κομμάτι της ιστορίας του χωριού.
Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: τι μέλλον μπορεί να έχει ένας τόπος όταν χάνει τα παιδιά του και μαζί με αυτά χάνει και το σχολείο του;
Γιατί όταν κλείνει ένα σχολείο στην ελληνική περιφέρεια, δεν κλείνει απλώς ένα κτίριο. Κλείνει ένα κομμάτι της ζωής του χωριού.
Και όταν τα μικρά χωριά χάνουν τα σχολεία τους, κινδυνεύουν να χάσουν και το μέλλον τους. Να κρατήσουν μόνο τις αναμνήσεις από το παρελθόν τους.
Από το Κείμενο του Μαρίνου Λάμπρου

