Περιοδικός έλεγχος καταλληλότητας, ειδική επιτροπή και δυνατότητα μετάταξης σε διοικητικές θέσεις – Όλες οι αλλαγές που βρίσκονται υπό επεξεργασία
Ένα νέο πλαίσιο για τον έλεγχο της καταλληλότητας των εκπαιδευτικών να ασκούν διδακτικό έργο εξετάζει το Υπουργείο Παιδείας, με τις προτάσεις που βρίσκονται στο τραπέζι να αφορούν τόσο τους εκπαιδευτικούς που πρόκειται να διοριστούν όσο και τους ήδη υπηρετούντες μόνιμους.
Κεντρική πρόταση αποτελεί η καθιέρωση περιοδικής ψυχιατρικής αξιολόγησης, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει οριστικοποιηθεί το τελικό μοντέλο ή να έχει θεσμοθετηθεί κάποια σχετική ρύθμιση.
Εφόσον προχωρήσει ο σχεδιασμός, η αλλαγή θα αφορά σχεδόν 140.000 μόνιμους εκπαιδευτικούς σε ολόκληρη τη χώρα.
Ψυχιατρικός έλεγχος ανά 3 χρόνια
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που εξετάζεται, οι μόνιμοι εκπαιδευτικοί θα μπορούσαν να υποβάλλονται σε περιοδικό έλεγχο καταλληλότητας κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας τους.
Ένα από τα βασικά σενάρια προβλέπει επανέλεγχο ανά τρία χρόνια.
Στο πλαίσιο αυτό, ο εκπαιδευτικός θα καλείται να προσκομίζει ιατρική βεβαίωση από ψυχίατρο ή νευρολόγο-ψυχίατρο. Η γνωμάτευση θα μπορούσε να προέρχεται είτε από δημόσια δομή Υγείας είτε από ιδιώτη ιατρό.
Ανάλογος έλεγχος θα προβλέπεται και για τους εκπαιδευτικούς κατά τη διαδικασία του διορισμού τους.
Από τα άδεια χωριά στα άδεια σχολεία: Το δημογραφικό αλλάζει την Ελλάδα
Σύλλογος Διδασκόντων: Πότε συνεδριάζει, ποιοι συμμετέχουν και πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις
Τι θα γίνεται όταν υπάρχει ψυχιατρική διάγνωση
Ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα του υπό επεξεργασία πλαισίου είναι η διαχείριση των περιπτώσεων στις οποίες διαπιστώνεται κάποια ψυχιατρική πάθηση.
Η ύπαρξη μιας διάγνωσης δεν αναμένεται να οδηγεί αυτομάτως σε απομάκρυνση του εκπαιδευτικού από την τάξη ή από την υπηρεσία.
Αντίθετα, εξετάζεται η παραπομπή της υπόθεσης σε ειδική επιτροπή αποτελούμενη από ειδικούς, η οποία θα αξιολογεί συνολικά την κατάσταση και θα κρίνει εάν ο εκπαιδευτικός είναι σε θέση να συνεχίσει να ασκεί τα διδακτικά του καθήκοντα.
Η βασική φιλοσοφία της πρότασης είναι η αξιολόγηση της πραγματικής καταλληλότητας για την άσκηση του εκπαιδευτικού έργου και όχι η αυτόματη σύνδεση μιας ιατρικής διάγνωσης με την αδυναμία εργασίας.
Αν κριθεί ακατάλληλος για την τάξη, δεν σημαίνει απαραίτητα απομάκρυνση από την υπηρεσία
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη που εξετάζεται για τους εκπαιδευτικούς οι οποίοι θα κριθούν ότι δεν μπορούν να συνεχίσουν να εργάζονται μέσα στη σχολική τάξη.
Σύμφωνα με το σενάριο που βρίσκεται υπό συζήτηση, δεν θα προβλέπεται υποχρεωτικά αποχώρηση από το εκπαιδευτικό σύστημα.
Ο εκπαιδευτικός θα μπορούσε να τίθεται στη διάθεση της οικείας Διεύθυνσης Εκπαίδευσης και να απασχολείται σε διοικητικά καθήκοντα, αξιοποιώντας την υπηρεσιακή του εμπειρία σε διαφορετικό εργασιακό περιβάλλον.
Στο επίκεντρο και οι περίπου 2.500 «αδυνατούντες»
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις περιπτώσεις εκπαιδευτικών που έχουν χαρακτηριστεί ως «αδυνατούντες», δηλαδή σε όσους δεν μπορούν να ασκήσουν διδακτικό έργο, κυρίως για λόγους υγείας.
Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν καταγραφεί από τις περιφερειακές υπηρεσίες, οι συγκεκριμένες περιπτώσεις υπολογίζονται περίπου στις 2.500 πανελλαδικά.
Στο πλαίσιο των προτάσεων που εξετάζονται, υπάρχει ακόμη η σκέψη για μόνιμη μετάταξη σε διοικητική θέση όσων εκπαιδευτικών παραμένουν επί τρία συνεχόμενα χρόνια σε κατάσταση αδυναμίας άσκησης διδακτικών καθηκόντων.
Με τον τρόπο αυτό, θα μπορούσε να διατηρείται η υπηρεσιακή σχέση του εκπαιδευτικού με το δημόσιο σχολείο, χωρίς όμως να επιστρέφει στην τάξη εφόσον έχει κριθεί ότι δεν είναι σε θέση να ασκήσει διδακτικό έργο.
Τι ισχύει ήδη για τους αναπληρωτές
Η απαίτηση ιατρικής βεβαίωσης για την καταλληλότητα δεν αποτελεί εντελώς νέα διαδικασία στην εκπαίδευση.
Οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί, κατά την πρόσληψή τους, καλούνται ήδη να προσκομίζουν μεταξύ των απαιτούμενων δικαιολογητικών σχετικό πιστοποιητικό από ψυχίατρο ή νευρολόγο-ψυχίατρο.
Η βασική διαφοροποίηση της νέας πρότασης αφορά τους μόνιμους εκπαιδευτικούς και κυρίως την περιοδική επανάληψη του ελέγχου κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας τους.
Εξετάζεται και μηχανισμός υποστήριξης των εκπαιδευτικών
Παράλληλα με τον έλεγχο καταλληλότητας, εξετάζεται η δημιουργία ειδικού μηχανισμού υποστήριξης εκπαιδευτικών που αντιμετωπίζουν ψυχολογικές ή διοικητικές δυσκολίες.
Στόχος δεν θα είναι μόνο ο εντοπισμός περιπτώσεων στις οποίες ένας εκπαιδευτικός δεν μπορεί να συνεχίσει να βρίσκεται στην τάξη, αλλά και η έγκαιρη παρέμβαση ώστε να αποφεύγεται, όπου είναι δυνατόν, η επιδείνωση μιας κατάστασης.
Στο ίδιο πλαίσιο εξετάζεται και η ενίσχυση της νομικής υποστήριξης στις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, προκειμένου τα στελέχη της εκπαίδευσης να έχουν θεσμική κάλυψη όταν καλούνται να διαχειριστούν δύσκολες υποθέσεις που σχετίζονται με την καταλληλότητα εκπαιδευτικών.
Η λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην προστασία και το δικαίωμα στην εργασία
Το ζήτημα αναμένεται να προκαλέσει συζήτηση στον εκπαιδευτικό κόσμο, καθώς αγγίζει ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο πεδίο.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται η ανάγκη προστασίας των μαθητών, των εκπαιδευτικών και συνολικά της σχολικής κοινότητας. Από την άλλη, τίθενται ζητήματα προστασίας της προσωπικότητας, της ιδιωτικότητας, της αξιοπρέπειας και των εργασιακών δικαιωμάτων των εκπαιδευτικών.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και ως προς το ενδεχόμενο στιγματισμού ανθρώπων που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας. Ένας περιοδικός έλεγχος, εφόσον θεσπιστεί, θα πρέπει να συνοδεύεται από σαφείς κανόνες, επιστημονικά κριτήρια, προστασία των προσωπικών δεδομένων και ασφαλιστικές δικλίδες έναντι αυθαίρετων ή καταχρηστικών αποφάσεων.
Δεν έχει θεσμοθετηθεί ακόμη το μέτρο
Σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι ο περιοδικός ψυχιατρικός έλεγχος των μόνιμων εκπαιδευτικών δεν αποτελεί σήμερα θεσμοθετημένο μέτρο.
Οι προτάσεις που αφορούν τη λειτουργία ειδικής επιτροπής, την υπηρεσιακή αξιοποίηση εκπαιδευτικών που κρίνονται ακατάλληλοι για την τάξη και την πιθανή μετάταξη των «αδυνατούντων» σε διοικητικές θέσεις βρίσκονται σε επίπεδο επεξεργασίας.
Το τελικό πλαίσιο, εφόσον αποφασιστεί η προώθησή του, θα πρέπει να αποτυπωθεί σε συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση, η οποία θα καθορίζει με σαφήνεια τα κριτήρια, τη διαδικασία, τα δικαιώματα των εκπαιδευτικών και τις συνέπειες κάθε απόφασης.
Το μεγάλο στοίχημα για την Πολιτεία θα είναι να διαμορφώσει ένα σύστημα που θα προστατεύει τη σχολική κοινότητα και θα εντοπίζει έγκαιρα πραγματικές περιπτώσεις αδυναμίας άσκησης διδακτικού έργου, χωρίς ταυτόχρονα να μετατρέπει την ψυχική υγεία σε λόγο αυτόματου αποκλεισμού από την εργασία.
Όταν ο εκπαιδευτικός γίνεται «υπάλληλος» και ο γονέας «πελάτης» – Τι συμβαίνει στο σχολείο
Νέο μισθολόγιο ιδιωτικών εκπαιδευτικών 2026 με δύο αυξήσεις – Παραδείγματα
