Νέοι κανόνες τίθενται σε εφαρμογή από τη σχολική χρονιά 2026-2027 για τα σχολικά κυλικεία, με σημαντικές αλλαγές στα τρόφιμα και τα ροφήματα που μπορούν να διατίθενται στους μαθητές. Στο επίκεντρο βρίσκονται η μείωση της ζάχαρης, του αλατιού και των κορεσμένων λιπαρών, αλλά και η απομάκρυνση προϊόντων που θεωρούνται λιγότερο υγιεινές επιλογές.
Το νέο υγειονομικό πλαίσιο του υπουργείου Υγείας έρχεται να αντικαταστήσει τους κανόνες που ίσχυαν εδώ και χρόνια και αφορά όχι μόνο τα σχολικά κυλικεία, αλλά και τους χώρους εστίασης και τους αυτόματους πωλητές που λειτουργούν μέσα στις σχολικές μονάδες.
Στόχος είναι η διαμόρφωση ενός πιο υγιεινού διατροφικού περιβάλλοντος για τους μαθητές, με έμφαση σε τρόφιμα καλύτερης διατροφικής αξίας.
Ποια προϊόντα θα μπορούν να αγοράζουν οι μαθητές
Στον νέο κατάλογο περιλαμβάνονται αρκετές επιλογές από φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά και αρτοσκευάσματα.
Φρούτα και λαχανικά
Οι μαθητές θα μπορούν να προμηθεύονται:
- Φρέσκα φρούτα εποχής
- Φρέσκα λαχανικά σε ατομικές μερίδες
- Φρουτοσαλάτες
- Αποξηραμένα φρούτα χωρίς πρόσθετη ζάχαρη
- Κομπόστες χωρίς πρόσθετα σάκχαρα
Γαλακτοκομικά προϊόντα
Επιτρέπονται, μεταξύ άλλων:
- Φρέσκο παστεριωμένο γάλα
- Κεφίρ
- Γιαούρτι χωρίς πρόσθετη ζάχαρη
- Ροφήματα γάλακτος με κακάο και χαμηλά λιπαρά
- Γαλακτοκομικά επιδόρπια που πληρούν τα προβλεπόμενα όρια
Αρτοσκευάσματα και σνακ
Στα επιτρεπόμενα προϊόντα περιλαμβάνονται κουλούρια, κριτσίνια και φρυγανιές ολικής άλεσης, συγκεκριμένα μπισκότα που πληρούν τις διατροφικές προδιαγραφές, σταφιδόψωμο, μουστοκούλουρα στις προβλεπόμενες ποσότητες, ρυζογκοφρέτες, καλαμποκογκοφρέτες, παστέλι και φυτικά επιδόρπια.
Οι ανάλατοι και χωρίς πρόσθετη ζάχαρη ξηροί καρποί προβλέπονται μόνο για τα κυλικεία της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
Από τα άδεια χωριά στα άδεια σχολεία: Το δημογραφικό αλλάζει την Ελλάδα
Τι ισχύει για τοστ και σάντουιτς
Τα τοστ και τα σάντουιτς εξακολουθούν να αποτελούν επιλογή για τους μαθητές, όμως αλλάζουν σημαντικά τα υλικά που μπορούν να χρησιμοποιούνται.
Μπορούν είτε να παρασκευάζονται στο ίδιο το κυλικείο είτε να διατίθενται τυποποιημένα, υπό την προϋπόθεση ότι τα συστατικά τους περιλαμβάνονται στον επιτρεπόμενο κατάλογο.
Ενδεικτικά, μπορούν να περιέχουν ψωμί ολικής άλεσης, τυρί, βραστό κοτόπουλο ή γαλοπούλα, τόνο, αυγό, ελιές χωρίς κουκούτσι, ταχίνι, φυστικοβούτυρο, μέλι και λαχανικά.
Τα αλλαντικά, καθώς και άλλα μη εγκεκριμένα συστατικά, δεν επιτρέπονται.
Χωρίς αλλαντικά πίτσες και πίτες
Αλλαγές προβλέπονται και για τις πίτες και τις πίτσες που διατίθενται στους μαθητές.
Στα επιτρεπόμενα προϊόντα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τυρόπιτες, πίτες λαχανικών, τυροκούλουρα και πίτσες χωρίς αλλαντικά.
Αντίθετα, προϊόντα όπως πίτσα ή πίτα που περιέχουν ζαμπόν, μπέικον, σαλάμι ή άλλα αλλαντικά δεν μπορούν να διατίθενται από τα σχολικά κυλικεία.
Ποια προϊόντα αποσύρονται από τα σχολικά κυλικεία
Μεγάλος αριθμός προϊόντων που ήταν μέχρι σήμερα ιδιαίτερα δημοφιλή στους μαθητές δεν περιλαμβάνεται πλέον στον επιτρεπόμενο κατάλογο.
Μεταξύ αυτών είναι:
- Αναψυκτικά
- Ενεργειακά ποτά
- Πατατάκια, chips και γαριδάκια
- Άλλα αλμυρά σνακ
- Σοκολάτες
- Παγωτά
- Τσίχλες και καραμέλες
- Κέικ
- Τσουρέκια
- Ντόνατς
- Γλυκά αρτοσκευάσματα που δεν πληρούν τις προβλεπόμενες προδιαγραφές
Τέλος τα αλλαντικά, ο γύρος και οι βαριές σάλτσες
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η απαγόρευση χρήσης μιας σειράς αλλαντικών και προϊόντων κρέατος.
Δεν επιτρέπονται, μεταξύ άλλων:
- Ζαμπόν
- Μπέικον
- Λουκάνικα
- Μορταδέλα
- Πάριζα
- Σαλάμι και λοιπά αλλαντικά
- Γύρος
- Σουβλάκι
- Παρασκευάσματα κρέατος
- Κέτσαπ
- Μαγιονέζα και άλλες βαριές σάλτσες
- Αλείμματα σοκολάτας
Έτσι, ένα κλασικό σάντουιτς με αλλαντικά ή μια πίτσα με ζαμπόν και άλλα αλλαντικά δεν θα μπορεί πλέον να πωλείται από τα σχολικά κυλικεία.
Eurostat: Η Ελλάδα προτελευταία στην ΕΕ στις δαπάνες για την Εκπαίδευση – Μόλις 3,3% του ΑΕΠ
Πρόσθετοι περιορισμοί στα Δημοτικά
Ειδικές προβλέψεις υπάρχουν για τους μαθητές της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, με στόχο να περιοριστούν και οι κίνδυνοι πνιγμονής.
Στα κυλικεία των Δημοτικών δεν θα διατίθενται μικρά, στρογγυλά φρούτα, όπως σταφύλια και κεράσια, ενώ οι ξηροί καρποί δεν επιτρέπονται.
Υποχρεωτική ενημέρωση για αλλεργιογόνα
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά την ενημέρωση για τα αλλεργιογόνα.
Οι υπεύθυνοι των σχολικών κυλικείων θα πρέπει να παρέχουν τις απαραίτητες πληροφορίες σχετικά με την παρουσία αλλεργιογόνων στα τρόφιμα, πριν από την αγορά τους, ώστε οι μαθητές και οι γονείς να μπορούν να γνωρίζουν τα συστατικά και να κάνουν ασφαλέστερες επιλογές.
Αυστηρότεροι και πιο οργανωμένοι έλεγχοι
Το νέο πλαίσιο δεν περιορίζεται μόνο στον κατάλογο των προϊόντων. Αλλάζει και η διαδικασία των υγειονομικών ελέγχων.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειών θα μπορούν να πραγματοποιούν τακτικούς αλλά και έκτακτους ελέγχους, ενώ προβλέπεται και δειγματοληπτικός εργαστηριακός έλεγχος των προϊόντων που διατίθενται στους μαθητές.
Παράλληλα, προβλέπεται η χρήση ενιαίων, ψηφιοποιημένων και βαθμονομημένων φύλλων ελέγχου για τις υγειονομικές επιθεωρήσεις.
Τα αποτελέσματα των ελέγχων θα καταχωρίζονται ηλεκτρονικά στο Πληροφοριακό Σύστημα Διαχείρισης Ελέγχων και οι επιχειρήσεις θα κατατάσσονται σε τρεις βαθμίδες:
- Χαμηλή συμμόρφωση
- Μεσαία συμμόρφωση
- Υψηλή συμμόρφωση
Σε περίπτωση παραβάσεων προβλέπονται οι αντίστοιχες διοικητικές ή ποινικές κυρώσεις, ενώ για παραβάσεις που δεν περιλαμβάνονται στο τυποποιημένο φύλλο ελέγχου θα μπορούν να δίνονται γραπτές συστάσεις και συγκεκριμένο χρονικό περιθώριο για συμμόρφωση.
Μέχρι να ολοκληρωθεί η πλήρης ψηφιοποίηση της διαδικασίας, οι έλεγχοι θα μπορούν να πραγματοποιούνται και σε έγχαρτη μορφή.
Με μια ματιά: Οι βασικές αλλαγές στα σχολικά κυλικεία
- 🚫 Εκτός κυλικείων: αναψυκτικά, ενεργειακά ποτά, chips, γαριδάκια, σοκολάτες, παγωτά, τσίχλες, καραμέλες, ντόνατς και αρκετά γλυκά αρτοσκευάσματα.
- 🥪 Σάντουιτς και τοστ: επιτρέπονται, αλλά χωρίς αλλαντικά και μη εγκεκριμένα συστατικά.
- 🍕 Πίτσες και πίτες: επιτρέπονται μόνο εφόσον δεν περιέχουν αλλαντικά.
- 🥓 Απαγορεύονται: ζαμπόν, μπέικον, λουκάνικα, μορταδέλα, πάριζα, σαλάμι, γύρος και άλλα παρασκευάσματα κρέατος.
- 🥤 Περισσότερες υγιεινές επιλογές: φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά χωρίς πρόσθετη ζάχαρη και προϊόντα ολικής άλεσης.
- 👧 Στα Δημοτικά: δεν θα διατίθενται ξηροί καρποί και μικρά στρογγυλά φρούτα, όπως σταφύλια και κεράσια.
- ⚠️ Αλλεργιογόνα: υποχρεωτική ενημέρωση πριν από την αγορά των τροφίμων.
- 🔍 Έλεγχοι: ενισχύονται οι υγειονομικοί έλεγχοι και εισάγεται ψηφιακή καταγραφή και αξιολόγηση της συμμόρφωσης.
