Ελλάδα: Προτελευταία στην ΕΕ στις δαπάνες για την Εκπαίδευση – Μόλις 3,3% του ΑΕΠ
Νέα στοιχεία της Eurostat αποκαλύπτουν τη μεγάλη απόσταση της Ελλάδας από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο – 4,7% του ΑΕΠ δαπανούν κατά μέσο όρο οι χώρες της ΕΕ για την Εκπαίδευση, μόλις 3,3% η Ελλάδα
Μπορεί η «αριστεία» να αποτελεί σταθερό σύνθημα στην εκπαιδευτική πολιτική, όμως τα στοιχεία για τη δημόσια χρηματοδότηση της Εκπαίδευσης δημιουργούν ένα πολύ πιο δύσκολο ερώτημα: πόσο πραγματικά επενδύει η Ελλάδα στο σχολείο, στους μαθητές και στο μέλλον της νέας γενιάς;
Τα νεότερα στοιχεία της Eurostat δίνουν μια ιδιαίτερα αποκαλυπτική εικόνα.
Οι δημόσιες δαπάνες για την Εκπαίδευση, από την προσχολική έως και την τριτοβάθμια εκπαίδευση, αντιστοιχούν κατά μέσο όρο στο 4,7% του ΑΕΠ στην ΕΕ. Η Ελλάδα βρίσκεται στο 3,3%, καταλαμβάνοντας την προτελευταία θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών, μπροστά μόνο από τη Ρουμανία, που βρίσκεται στο 3,0%.
950 ευρώ κατώτατος μισθός και τέλος στον 13ο-14ο μισθό – Το σχέδιο της κυβέρνησης έως το 2027
3,3% στην Ελλάδα – 4,7% στην Ευρώπη
Η απόσταση είναι σημαντική.
Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 4,7% του ΑΕΠ, ενώ η Ελλάδα στο 3,3%. Πρόκειται για διαφορά 1,4 ποσοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ.
Στην άλλη πλευρά της κατάταξης βρίσκονται χώρες όπως η Σουηδία με 6,8%, η Φινλανδία με 6,3% και το Βέλγιο με 6,2%.
Η Ελλάδα, επομένως, δεν βρίσκεται απλώς λίγο κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Βρίσκεται στο τέλος της ευρωπαϊκής κατάταξης.
Περισσότερες απαιτήσεις από το σχολείο, λιγότεροι πόροι
Η αντίφαση είναι εμφανής.
Οι απαιτήσεις από το δημόσιο σχολείο αυξάνονται συνεχώς: ψηφιοποίηση, νέες τεχνολογίες, Τεχνητή Νοημοσύνη, συμπερίληψη, Ειδική Αγωγή, παράλληλη στήριξη, ψυχοκοινωνική υποστήριξη, σύγχρονες υποδομές και ένα ολοένα πιο σύνθετο εκπαιδευτικό περιβάλλον.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα εξακολουθεί να διαθέτει για την Εκπαίδευση ποσοστό του ΑΕΠ αισθητά χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Και εδώ βρίσκεται το πολιτικό ερώτημα:
Μπορεί να ζητάμε συνεχώς περισσότερα από μαθητές και εκπαιδευτικούς, όταν η δημόσια επένδυση στην Εκπαίδευση παραμένει τόσο χαμηλή;
Εκκαθαρισμένοι Πίνακες: Διαθέσιμοι για όλους τους κλάδους – Δείτε τη νέα σειρά κατάταξής σας
Το παράδοξο της «αριστείας»
Η συζήτηση για την αριστεία στην ελληνική Εκπαίδευση επικεντρώνεται συχνά στις επιδόσεις, στις εξετάσεις, στην αξιολόγηση και στις απαιτήσεις από τους εκπαιδευτικούς.
Όμως η εκπαιδευτική ποιότητα δεν χτίζεται μόνο με περισσότερες απαιτήσεις.
Χρειάζεται υποδομές.
Χρειάζεται επαρκή στελέχωση.
Χρειάζεται σύγχρονο εξοπλισμό.
Χρειάζεται ειδικό εκπαιδευτικό προσωπικό.
Χρειάζεται επιμόρφωση.
Και, πάνω απ’ όλα, χρειάζεται σταθερή και επαρκής χρηματοδότηση.
Η Ελλάδα, με δημόσιες δαπάνες στο 3,3% του ΑΕΠ, απέχει σημαντικά από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το 1,4% του ΑΕΠ που χωρίζει την Ελλάδα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο
Το 1,4% του ΑΕΠ που χωρίζει την Ελλάδα από τον μέσο όρο της ΕΕ δεν είναι απλώς ένας αριθμός σε έναν πίνακα της Eurostat.
Είναι μια ένδειξη για το πόσο διαφορετικές μπορεί να είναι οι πολιτικές επιλογές κάθε χώρας ως προς τους πόρους που κατευθύνονται στο εκπαιδευτικό σύστημα.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι υπάρχουν κράτη-μέλη που επενδύουν σημαντικά μεγαλύτερο ποσοστό του ΑΕΠ στην Εκπαίδευση.
Και έτσι προκύπτει ένα εύλογο ερώτημα:
Αν η Ελλάδα θέλει πραγματικά ένα καλύτερο εκπαιδευτικό σύστημα, πόσο είναι διατεθειμένη να επενδύσει σε αυτό;
Δεν αρκεί να ζητάμε από τους εκπαιδευτικούς να κάνουν περισσότερα
Οι εκπαιδευτικοί καλούνται καθημερινά να λειτουργήσουν μέσα σε ένα σχολείο με ολοένα περισσότερες απαιτήσεις.
Από την Ειδική Αγωγή και την παράλληλη στήριξη έως την ψηφιακή εκπαίδευση, τη διαχείριση κοινωνικών και μαθησιακών προβλημάτων και την εφαρμογή συνεχών μεταρρυθμίσεων, ο ρόλος του σχολείου διευρύνεται συνεχώς.
Την ίδια στιγμή, η συζήτηση για την αξιολόγηση, την αποτελεσματικότητα και την «αριστεία» γίνεται όλο και πιο έντονη.
Όμως υπάρχει μια βασική αρχή που δεν μπορεί να παρακαμφθεί:
Δεν μπορείς να απαιτείς ευρωπαϊκού επιπέδου εκπαιδευτικά αποτελέσματα, επενδύοντας με όρους ουραγού.
Η σύγκριση της Ελλάδας με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο δεν σημαίνει ότι η αύξηση των δαπανών από μόνη της θα λύσει όλα τα προβλήματα.
Σημαίνει, όμως, ότι χωρίς επαρκείς πόρους κάθε εκπαιδευτική μεταρρύθμιση ξεκινά με σημαντικό μειονέκτημα.
Η Εκπαίδευση ως πραγματική επένδυση
Τα στοιχεία της Eurostat δεν δίνουν από μόνα τους απάντηση στο ερώτημα ποια πρέπει να είναι η εκπαιδευτική πολιτική της χώρας.
Δείχνουν, όμως, μια πραγματικότητα που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί.
Η Ελλάδα βρίσκεται προτελευταία στην ΕΕ ως προς τις δημόσιες δαπάνες για την Εκπαίδευση ως ποσοστό του ΑΕΠ, με 3,3%, όταν ο μέσος όρος της ΕΕ ανέρχεται στο 4,7%.
Η διαφορά αυτή δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι η χαμηλή χρηματοδότηση είναι η μοναδική αιτία των προβλημάτων της ελληνικής Εκπαίδευσης.
Θέτει, όμως, ένα πολύ ουσιαστικό ερώτημα:
Πόσο σοβαρά αντιμετωπίζουμε την Εκπαίδευση ως επένδυση στο μέλλον της χώρας;
Γιατί όταν η Ελλάδα δαπανά 3,3% του ΑΕΠ, ενώ ο μέσος όρος της ΕΕ βρίσκεται στο 4,7%, η απόσταση είναι πλέον αρκετά μεγάλη ώστε να μην μπορεί να περάσει απαρατήρητη.
