Σοφία Ζαχαράκη: Η ίδρυση της ΑΣΠΤ είναι το πρώτο βήμα και αφετηρία μιας ευρύτερης μεταρρύθμισης της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης – Οι τρείς παρεμβάσεις που θα ακολουθήσουν
«H Ανώτατη Σχολή Παραστατικών Τεχνών είναι κάτι πολύ παραπάνω από μια νέα δημόσια σχολή. Είναι η στιγμή που η Πολιτεία αναγνωρίζει ότι οι παραστατικές τέχνες αξίζουν πλήρη πανεπιστημιακή στέγη, σαφή ακαδημαϊκή προοπτική και θεσμική θέση αντάξια της ιστορίας και της δυναμικής τους. Είναι το πρώτο μεγάλο βήμα και, μαζί, ο θεμέλιος λίθος της συνολικής μεταρρύθμισης στην καλλιτεχνική εκπαίδευση, που θα ακολουθήσει.
Η δική μου γενιά είναι από τις πρώτες που μεγάλωσαν στη μεταπολίτευση, απολαμβάνοντας τους καρπούς της δημοκρατίας, της σταθερότητας και της κοινωνικής προόδου. Σε αυτή τη διαδρομή η εκπαίδευση προχώρησε σημαντικά σε όλες τις βαθμίδες, συχνά με πρωτοβουλίες του κόμματός μου, της Νέας Δημοκρατίας, αλλά και με θετικές παρεμβάσεις από άλλα κόμματα», δήλωσε η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη από το βήμα της Ολομέλειας της Βουλής.
Το νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού για την ίδρυση της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών ψηφίστηκε, χθες, με ευρεία πλειοψηφία από την Βουλή, επιβεβαιώνοντας τη σημασία και την αναγκαιότητα της μεταρρύθμισης για το μέλλον της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης στη χώρα.
Εγκύκλιος για την Βαθμολογική προαγωγή δημοσίων υπαλλήλων – εκπαιδευτικών
Όπως τόνισε η Υπουργός, η συζήτησή του αφορά μια ιστορική στιγμή για τη χώρα, καθώς η Πολιτεία προχωρά σε μεγάλα, ουσιαστικά και καθαρά βήματα για έναν χώρο που επί δεκαετίες προσέφερε στην Ελλάδα δημιουργία, κύρος και διεθνή ακτινοβολία, χωρίς να έχει λάβει την πλήρη θεσμική θέση που του άξιζε. «Για πρώτη φορά οργανώνουμε συνολικά ένα πεδίο που για δεκαετίες λειτουργούσε χωρίς ενιαίο πλαίσιο. Είναι μια επιλογή με υψηλό συμβολισμό. Είναι μια εκπλήρωση ενός οράματος 50 ετών αλλά ταυτόχρονα επένδυση για τα επόμενα χρόνια» όπως χαρακτηριστικά είπε.
Κεντρικός άξονας του νομοσχεδίου είναι η ίδρυση της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών. Την ίδια στιγμή, συγκροτείται για πρώτη φορά η Κατηγορία Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης (ΚΕ) εντός του Δημοσίου. «Προχωρούμε στην ίδρυση της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών, ενός οράματος πολλών γενεών για τον καλλιτεχνικό και δημιουργικό κόσμο της χώρας» επεσήμανε η Υπουργός τονίζοντας ότι «με το παρόν νομοσχέδιο δεν προχωρούμε απλώς σε μία ακόμη μεταβολή του εκπαιδευτικού χάρτη. Προχωρούμε, ταυτόχρονα, στη δημιουργία της κατηγορίας της Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης, εντός του Δημοσίου, βάζοντας κανόνες εκεί όπου υπήρχε ασάφεια, διαμορφώνοντας διαδρομές εκεί όπου υπήρχε αδιέξοδο και δίνοντας θεσμική κατοχύρωση εκεί όπου για χρόνια υπήρχε εκκρεμότητα. Και προχωρούμε, επιπλέον, σε μια στρατηγική επιλογή με ιδιαίτερο βάθος, μεταφέροντας την αρμοδιότητα της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης στο Υπουργείο Παιδείας. Εκεί όπου ανήκει ο σχεδιασμός της εκπαιδευτικής συνέχειας, της διαβάθμισης των τίτλων, της ακαδημαϊκής προοπτικής και της συνολικής πολιτικής για το μέλλον αυτού του πεδίου».
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η Υπουργός στον τρόπο με τον οποίο διαμορφώθηκε η μεταρρύθμιση. Όπως σημείωσε, το νομοσχέδιο δεν σχεδιάστηκε ερήμην του πεδίου, ούτε σε διοικητική απόσταση από τους ανθρώπους της τέχνης. Αντιθέτως, από την πρώτη στιγμή υπήρξε ουσιαστική επαφή, διάλογος και ανταλλαγή θέσεων, τόσο πριν από τη διαβούλευση όσο και πριν και μετά την κατάθεση του νομοσχεδίου. Ξεχωριστή αναφορά έκανε στη συζήτηση στις επιτροπές της Βουλής, την οποία χαρακτήρισε ιδιαιτέρως γόνιμη, επισημαίνοντας ότι εκεί αποτυπώθηκε με ακόμη μεγαλύτερη καθαρότητα το πνεύμα συνεννόησης, συνεργασίας και προσεκτικής ακρόασης όλων των εμπλεκομένων.
Στο πλαίσιο αυτό, ανέδειξε ότι ήδη πριν από την κατάθεση του νομοσχεδίου ενσωματώθηκαν ουσιαστικές βελτιώσεις που προέκυψαν από τον διάλογο με το πεδίο. Μεταξύ άλλων, έγιναν παρεμβάσεις στη λογική της λειτουργικής σχέσης της Α.Σ.Π.Τ. με τους φορείς μέσω προγραμματικών συμφωνιών, στα ζητήματα στελέχωσης ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαίτερες απαιτήσεις του χώρου και η ιστορική του συνέχεια, καθώς και σε κρίσιμα ζητήματα διακυβέρνησης και μετάβασης, με στόχο να διατηρηθεί η αναγκαία ισορροπία μεταξύ ακαδημαϊκών απαιτήσεων και του προεξάρχοντος χαρακτήρα των παραστατικών τεχνών.
Σε ό,τι αφορά στο παρόν και στο μέλλον του χώρου, η Σοφία Ζαχαράκη προχώρησε σε τρεις σημαντικές ανακοινώσεις:
-Στη διαμόρφωση ειδικού ακαδημαϊκού διαδρόμου συνέχειας μέσω προγράμματος του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου διάρκειας ενός έτους για αποφοίτους Α.Σ.Κ.Ε. και Α.Σ.Μ.Ε., στις περιπτώσεις όπου το πιστοποιημένο πρόγραμμα σπουδών συνδέεται άμεσα και οργανικά με την ίδια την Α.Σ.Π.Τ. Προβλέπεται ρητά η δυνατότητα κατάταξης αποφοίτων ΑΣΚΕ και ΑΣΜΕ στην ΑΣΠΤ στο 7ο εξάμηνο. Η πρόβλεψη αυτή, δεν είναι αποσπασματική, αλλά εντάσσεται στο ευρύτερο πλέγμα ακαδημαϊκών διαδρομών που είχαν σχεδιαστεί από την πρώτη στιγμή και παραμένουν ενεργές, ενώ έρχεται να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη δυνατότητα εκπαιδευτικής συνέχειας για τους αποφοίτους του χώρου. Επίσης, αυξάνεται το ποσοστό κατατάξεων των αποφοίτων Σχολών Ανώτερης Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης σε ΑΕΙ του ίδιου καλλιτεχνικού αντικειμένου με τον τίτλο αποφοίτησής τους, στο 30% από το 15% που είχε προβλεφθεί αρχικά.
– Το Υπουργείο Παιδείας, αμέσως μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου, θα προχωρήσει στη θεσμοθετημένη διαδικασία τροποποίησης του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων, με τη δημιουργία διακριτής κατηγορίας που θα αντανακλά το ειδικό καθεστώς των συγκεκριμένων σπουδών και θα αποτυπώνει με μεγαλύτερη ακρίβεια τη θέση τους μέσα στο εκπαιδευτικό σύστημα. Όπως τόνισε, πρόκειται για αναγκαίο επόμενο βήμα, ώστε η καλλιτεχνική εκπαίδευση να αποκτήσει πλήρη θεσμική ορατότητα και σαφή αποτύπωση στο εθνικό σύστημα προσόντων.
-Μετά την πλήρη ανάληψη του αντικειμένου της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης από το Υπουργείο Παιδείας, θα ακολουθήσει, σε στενή συνεργασία με το πεδίο, τους φορείς και τον κλάδο, η επόμενη φάση της συνολικής μεταρρύθμισης του χώρου, στο πλαίσιο της οποίας θα διαμορφωθούν και οι αναγκαίες διαδικασίες και αρμοδιότητες για την αντιμετώπιση του πάγιου αιτήματος της απόδοσης ECTS στους αποφοίτους των σχολών. Όπως υπογράμμισε η Υπουργός, το ζήτημα αυτό θα αντιμετωπιστεί με συγκροτημένο και θεσμικά ορθό τρόπο, όχι αποσπασματικά, αλλά ως μέρος μιας συνολικής αναδιάρθρωσης της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης και της λειτουργίας της.
Πέραν της θεσμικής τομής για την καλλιτεχνική εκπαίδευση, το νομοσχέδιο εισάγει ένα συνεκτικό πλέγμα πολιτικών που ενισχύουν τη λειτουργία του δημόσιου σχολείου, στηρίζουν τους μαθητές και τις οικογένειες και αναβαθμίζουν κρίσιμους τομείς της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Αναβάθμιση επαγγελματικού προσανατολισμού
Για πρώτη φορά, ο επαγγελματικός προσανατολισμός επεκτείνεται στη Γ’ Γυμνασίου, με δύο ατομικές συνεδρίες για κάθε μαθητή, μέσω ειδικής ψηφιακής εφαρμογής στο gov.gr.
Τα εργαλεία περιλαμβάνουν σταθμισμένα τεστ δεξιοτήτων και προσωπικότητας, που έχουν αναπτυχθεί από τον ΕΟΠΠΕΠ, δίνοντας τη δυνατότητα στους μαθητές να λαμβάνουν έγκαιρα τεκμηριωμένες αποφάσεις για το μέλλον τους.
Η παρέμβαση αυτή μειώνει το οικονομικό βάρος των οικογενειών και ενισχύει τον ρόλο του δημόσιου σχολείου στη συμβουλευτική καθοδήγηση.
Δωρεάν Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας
Από το σχολικό έτος 2026-2027, οι μαθητές της Γ’ Γυμνασίου θα έχουν τη δυνατότητα να αποκτούν δωρεάν και ψηφιακά το Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας σε μία από τις τέσσερις γλώσσες που διδάσκονται στο σχολείο.
Η πιλοτική εφαρμογή ξεκινά στα τέλη του 2026, ενώ η πλήρης ανάπτυξη του συστήματος εκτείνεται έως το 2030.
Στόχος του Υπουργείου είναι η ένταξη της πιστοποίησης γλωσσομάθειας – καθώς και πιστοποίησης πληροφορικής – στο Εθνικό Απολυτήριο.
Νέο πλαίσιο για τις σχολικές βιβλιοθήκες
Θεσμοθετείται για πρώτη φορά ολοκληρωμένο πλαίσιο λειτουργίας για τις σχολικές βιβλιοθήκες, με χρηματοδότηση 60 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ 2021-2027.
Το πρόγραμμα αφορά:
- 652 σχολικές βιβλιοθήκες (252 νέες και 400 αναβαθμιζόμενες)
- Ενίσχυση 8.143 σχολικών μονάδων με συλλογές φιλαναγνωσίας
- Ψηφιακή διασύνδεση με την Εθνική Βιβλιοθήκη και τις Δημόσιες Βιβλιοθήκες
Παράλληλα, διασφαλίζεται η στελέχωση με οργανικές θέσεις και προβλέπεται δυνατότητα κάλυψης αναγκών με προσωπικό ορισμένου χρόνου, ενώ συγκροτείται Εθνική Συντονιστική Επιτροπή Σχολικών Βιβλιοθηκών για την επιστημονική εποπτεία του θεσμού.
Ενίσχυση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής
Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής ενισχύεται με στόχο την προσέλκυση επιστημόνων υψηλών προσόντων.
Καθιερώνονται συγκεκριμένα οικονομικά κίνητρα, ώστε να προσελκύονται εκπαιδευτικοί με υψηλά προσόντα και εμπειρία. Ειδικότερα, για θέσεις Συμβούλου Α’ προβλέπεται επίδομα 230 ευρώ μηνιαίως, για θέσεις Συμβούλου Β’ 225 ευρώ μηνιαίως, ενώ τα αντίστοιχα επιδόματα επεκτείνονται ρητά και στους αποσπασμένους εκπαιδευτικούς στις θέσεις αυτές. Αναγνωρίζεται θεσμικά την εμπειρία στο Ι.Ε.Π., καθώς η άσκηση καθηκόντων Ειδικού Συμβούλου μοριοδοτείται για την επιλογή σε θέσεις στελεχών εκπαίδευσης με 0,50 μονάδες ανά έτος και έως 3 μονάδες συνολικά, ενισχύοντας τη σύνδεση του Ινστιτούτου με τη διοικητική εξέλιξη των εκπαιδευτικών. Διασφαλίζεται η χρηματοδοτική λειτουργία του Ι.Ε.Π., καθώς το προσωπικό του συμμετέχει οργανωμένα στην υλοποίηση συγχρηματοδοτούμενων έργων, ενώ για τους εκπαιδευτικούς της ιδιωτικής εκπαίδευσης που απασχολούνται στο Ινστιτούτο προβλέπεται κάλυψη αποδοχών μέσω ειδικού λογαριασμού του Υπουργείου.
Εισαγωγή του International Baccalaureate (IB)
Το International Baccalaureate εντάσσεται για πρώτη φορά οργανωμένα στο δημόσιο σχολείο, με πλήρες θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας.
Έχουν ήδη επιλεγεί 13 σχολεία σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Βόλο και Ηράκλειο, ενώ έχουν επιμορφωθεί περισσότεροι από 500 εκπαιδευτικοί. Η λειτουργία των πρώτων προγραμμάτων προγραμματίζεται για το σχολικό έτος 2026-2027.
Όπως διευκρίνισε, για άλλη μια φορά, η Υπουργός, οι Πανελλαδικές Εξετάσεις παραμένουν ο μοναδικός τρόπος εισαγωγής στα δημόσια ΑΕΙ. Το IB αποτελεί πρόσθετη εκπαιδευτική επιλογή και παρέχεται δυνατότητα επανεξέτασης χωρίς περιορισμό εξεταστικών περιόδων
Ενίσχυση της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στο εξωτερικό
Με τις νέες ρυθμίσεις που περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο θεσπίζεται 5ετής θητεία με επιμίσθιο, χωρίς δυνατότητα παράτασης, ώστε να συνδυάζονται η σταθερότητα στη στελέχωση με ίσες ευκαιρίες και εναλλαγή στελεχών. Παρατείνεται η καταβολή του ειδικού επιμισθίου και στο πέμπτο έτος απόσπασης, ώστε να ενισχυθεί η παραμονή έμπειρων εκπαιδευτικών και να περιοριστούν οι ασυνέχειες που δημιουργεί η συχνή εναλλαγή προσωπικού. Για το οικονομικό έτος 2025, η συνολική ετήσια δαπάνη καταβολής του ειδικού επιμισθίου ανήλθε σε 7.033.229 ευρώ, ενώ η επιπρόσθετη ετήσια δαπάνη από την επέκταση της καταβολής του στο πέμπτο έτος εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα 2 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, για εξαιρετικές υπηρεσιακές ανάγκες, προβλέπεται δυνατότητα παράτασης της απόσπασης πέραν της εξαετίας για έως τρία συνεχή σχολικά έτη, χωρίς επιμίσθιο, όταν δεν είναι δυνατή η αντικατάσταση. Παράλληλα, για εξαιρετικές υπηρεσιακές ανάγκες, προβλέπεται δυνατότητα παράτασης της απόσπασης πέραν της εξαετίας για έως τρία συνεχή σχολικά έτη, χωρίς επιμίσθιο, όταν δεν είναι δυνατή η αντικατάσταση.
Στόχος είναι η ενίσχυση της γλώσσας, της ταυτότητας και των δεσμών με τον απόδημο ελληνισμό.
Εξορθολογισμός αποσπάσεων και μετατάξεων
Το νομοσχέδιο αντιμετωπίζει χρόνιες στρεβλώσεις:
- Καθορίζεται τριετής διάρκεια αποσπάσεων με δυνατότητα ανανέωσης
- Θεσπίζονται σαφή κριτήρια και φορείς υποδοχής
- Δίνεται δυνατότητα μετάταξης σε οργανικές θέσεις με πλήρη διασφάλιση δικαιωμάτων
Το συνολικό μήνυμα της παρέμβασης της Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφίας Ζαχαράκη, ήταν σαφές: «Η χώρα μας είχε και έχει δημιουργούς καταξιωμένους καλλιτέχνες, ανθρώπους που εκπροσώπησαν την Ελλάδα μας στα πέρατα του κόσμου, έδωσαν στον ελληνικό πολιτισμό κύρος και ακτινοβολία.
Αυτός ο χώρος είχε ταλέντο.
Είχε ιστορία.
Είχε διεθνές αποτύπωμα.
Δεν είχε, όμως, αυτό το ενιαίο, δημόσιο, υψηλού επιπέδου ίδρυμα παραστατικών τεχνών αντάξιο αυτής της διαδρομής.
Αυτό αλλάζει.
Γιατί η Α.Σ.Π.Τ. δεν αφορά μόνο το σήμερα. Είναι παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές».
