Τα Ακατάλληλα Θέματα των Πανελλαδικών Υπονομεύουν τη Δικαιοσύνη της Διαδικασίας
Του Στράτου Στρατηγάκη, Μαθηματικού – Ερευνητή
Οι Πανελλαδικές Εξετάσεις αποτελούν τον σημαντικότερο διαγωνισμό για την εισαγωγή στα ΑΕΙ της χώρας, με βασικό σκοπό την αξιόπιστη κατάταξη των υποψηφίων. Ωστόσο, η επιλογή ακατάλληλων θεμάτων σε ορισμένα μαθήματα υπονομεύει τον κύριο στόχο της διαδικασίας, δημιουργώντας σοβαρά προβλήματα και αδικίες.
Ουσιαστικά, οι Πανελλαδικές δεν έχουν ως σκοπό να ελέγξουν απλώς τις γνώσεις των υποψηφίων, αλλά να τους ταξινομήσουν σε μία σειρά σύμφωνα με τις επιδόσεις τους, ώστε να κατανεμηθούν δίκαια στις διαθέσιμες θέσεις των σχολών. Σε αυτό το πλαίσιο, τα θέματα θα πρέπει να επιλέγονται έτσι ώστε να επιτρέπουν την ομαλή διαβάθμιση των επιδόσεων: ούτε πολύ εύκολα που οδηγούν σε πολλούς αριστούχους, ούτε υπερβολικά δύσκολα που προκαλούν μαζική αποτυχία.
Όμως, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται το φαινόμενο είτε υπερβολικά δύσκολων είτε υπερβολικά εύκολων θεμάτων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Φυσική. Το 2015 μόλις το 9,4% των υποψηφίων κατάφερε να γράψει πάνω από 15, ενώ το 2016 το 17,78% έγραψε πάνω από 19. Την περασμένη χρονιά, το 2024, μόλις το 3,61% πέτυχε πάνω από 19 στη Φυσική, με τους εκπαιδευτικούς να εκφράζουν αγανάκτηση για τη δυσκολία των θεμάτων.
Η ασυνέπεια αυτή έχει σοβαρές παρενέργειες: αποθαρρύνει τους μαθητές από το 2ο Επιστημονικό Πεδίο (Θετικών Επιστημών), που μειώνονται συνεχώς, ενώ πολλοί στρέφονται στο 4ο Πεδίο (Οικονομίας και Πληροφορικής), που θεωρείται πιο «εύκολο». Επιπλέον, η αυξημένη δυσκολία αυξάνει το κόστος και το χρόνο της φροντιστηριακής προετοιμασίας, ενισχύοντας την παραπαιδεία.
Το αποτέλεσμα είναι μια στρεβλή εικόνα των πραγματικών γνώσεων και ικανοτήτων των υποψηφίων. Παρατηρούνται παράδοξα, όπως μαθητές να γράφουν χαμηλή βαθμολογία στη Φυσική αλλά υψηλές σε Χημεία και Βιολογία, κάτι που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Η Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων πρέπει να λαμβάνει υπόψη το πραγματικό επίπεδο των υποψηφίων και να προσαρμόζει τα θέματα κατάλληλα, ώστε οι Πανελλαδικές να διατηρήσουν την αξιοπιστία τους ως δίκαιος μηχανισμός επιλογής. Η ανάγκη για υπευθυνότητα και διαφάνεια είναι επιτακτική, ώστε οι εξετάσεις να υπηρετούν τον θεμελιώδη σκοπό τους: την ομαλή και δίκαιη ταξινόμηση των μαθητών που διεκδικούν την πρόσβαση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
