Άδειες ανατροφής άνευ αποδοχών: Ακόμη μία ιστορία διοικητικής αυθαιρεσίας του Υπουργείου Παιδείας καταρρέει στα δικαστήρια
Μία ακόμη δικαστική απόφαση έρχεται να εκθέσει το Υπουργείο Παιδείας και τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης για την πρακτική που ακολουθούσαν επί χρόνια στις άδειες ανατροφής τέκνου άνευ αποδοχών των εκπαιδευτικών.
Το Διοικητικό Εφετείο Πειραιά, με την υπ’ αριθμ. 44/2026 απόφασή του, έβαλε τέλος στην αυθαίρετη ερμηνεία σύμφωνα με την οποία οι μητέρες εκπαιδευτικοί υποχρεώνονταν να παραμένουν σε άδεια άνευ αποδοχών μέχρι τη λήξη του σχολικού έτους, ακόμη και όταν είχαν ζητήσει να επιστρέψουν πολύ νωρίτερα στην υπηρεσία τους.
Η απόφαση αποτελεί ακόμη ένα ισχυρό πλήγμα σε μια διοικητική πρακτική που δεν στηριζόταν στον νόμο, αλλά σε εσωτερικές ερμηνείες των υπηρεσιών.
Το δικαστήριο ξεκαθαρίζει: Ο νόμος δεν προβλέπει υποχρεωτική άδεια μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς
Το Εφετείο ακύρωσε απόφαση της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Πειραιά, η οποία είχε εγκρίνει άδεια διάρκειας 12 μηνών σε εκπαιδευτικό που είχε αιτηθεί μόλις τέσσερις μήνες, υποχρεώνοντάς την να επιστρέψει στην εργασία της με την έναρξη του επόμενου σχολικού έτους αντί για μετά τις διακοπές των Χριστουγέννων, όπως επιθυμούσε.
Στο σκεπτικό της απόφασης επισημαίνεται ρητά ότι πουθενά στη νομοθεσία δεν προβλέπεται ως υποχρεωτικό όριο διάρκειας της άδειας η λήξη του σχολικού έτους. Αντίθετα, εφαρμόζεται το άρθρο 53 του Υπαλληλικού Κώδικα, το οποίο ισχύει και για τους εκπαιδευτικούς.
Οι τέσσερις προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος
Από τη νομολογία προκύπτει ότι για τη χορήγηση άδειας άνευ αποδοχών λόγω ανατροφής τέκνου απαιτούνται μόνο:
- το παιδί να μην έχει συμπληρώσει το 8ο έτος της ηλικίας του,
- η αίτηση να υποβάλλεται έως τις 31 Μαΐου για το επόμενο σχολικό έτος,
- η ελάχιστη διάρκεια της άδειας να είναι ένας μήνας,
- η συνολική διάρκειά της να μην υπερβαίνει τα πέντε έτη.
Καμία διάταξη δεν επιβάλλει η άδεια να εκτείνεται μέχρι τον Ιούνιο ή το τέλος του σχολικού έτους.
Δικαίωση μετά από χρόνια ταλαιπωρίας
Η συγκεκριμένη υπόθεση δεν είναι η πρώτη. Τα τελευταία χρόνια ολοένα και περισσότερες εκπαιδευτικοί αναγκάζονται να προσφεύγουν στη Δικαιοσύνη για να διεκδικήσουν κάτι που θα έπρεπε να θεωρείται αυτονόητο: την εφαρμογή του νόμου.
Χρειάστηκαν δικαστικές αποφάσεις, κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις και συνεχείς αντιπαραθέσεις με Διευθύνσεις Εκπαίδευσης για να αποδειχθεί ότι η διοικητική πρακτική που ακολουθούνταν δεν είχε νομικό έρεισμα.
Δύο χρόνια αναμονής για μία εγκύκλιο
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις καταγγελίες εκπαιδευτικών, εδώ και περίπου δύο χρόνια το Υπουργείο Παιδείας προαναγγέλλει την έκδοση σχετικής εγκυκλίου που θα ξεκαθαρίζει το ζήτημα, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει προχωρήσει στην έκδοσή της.
Η απουσία σαφών οδηγιών έχει ως αποτέλεσμα οι ίδιες αυθαίρετες πρακτικές να επαναλαμβάνονται, οδηγώντας τους εκπαιδευτικούς στις δικαστικές αίθουσες για να δικαιωθούν.
Να αποκατασταθούν και οι οικονομικές απώλειες
Πέρα από τη συμμόρφωση της Διοίκησης με τη νομολογία, τίθεται πλέον και ζήτημα αποκατάστασης όσων εκπαιδευτικών υποχρεώθηκαν παράνομα να παρατείνουν την άδεια άνευ αποδοχών μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς, χάνοντας αποδοχές για μήνες κατά τους οποίους θα μπορούσαν νόμιμα να είχαν επιστρέψει στην εργασία τους.
Η νέα απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά δεν αποτελεί μόνο δικαίωση για μία εκπαιδευτικό. Αποτελεί ακόμη μία ηχηρή υπενθύμιση ότι η διοίκηση δεν μπορεί να αντικαθιστά τον νόμο με αυθαίρετες ερμηνείες και ότι οι εκπαιδευτικοί δεν είναι υποχρεωμένοι να προσφεύγουν στα δικαστήρια για να εφαρμοστούν όσα ήδη προβλέπει η νομοθεσία.
