Η ίδρυση των Τμημάτων Ένταξης είναι θετικό βήμα – Χρειάζεται συνέχεια και ευθύνη
Το εκπαιδευτικό κίνημα απαιτεί πλήρη στελέχωση, ενίσχυση των υποδομών και ουσιαστική υποστήριξη της ΕΑΕ
Όχι άλλες ημίμετρες λύσεις και προσχηματικές παρεμβάσεις
Κατσωνόπουλος Θοδωρής
Αιρετό μέλος του ΚΥΣΔΕ
Η πρόσφατη απόφαση του Υπουργείου Παιδείας για την ίδρυση 3.448 νέων Τμημάτων Ένταξης (Τ.Ε.), εκ των οποίων 892 στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (480 σε Γυμνάσια, 231 σε ΓΕΛ και 181 σε ΕΠΑΛ), συνιστά αναμφισβήτητα ένα θετικό βήμα προς την κατεύθυνση της ενταξιακής εκπαίδευσης, το οποίο τα εκπαιδευτικά σωματεία και το συνδικαλιστικό κίνημα της εκπαίδευσης διεκδικούσαν διαχρονικά. Είναι το αποτέλεσμα πολυετούς πίεσης, τεκμηριωμένων αιτημάτων και της διαρκούς ανάδειξης των αναγκών χιλιάδων μαθητών/τριών.
Η ίδρυση χωρίς στελέχωση είναι γράμμα κενό
Ωστόσο, η θετική αυτή εξέλιξη κινδυνεύει να αποδυναμωθεί αν δεν συνοδευτεί από ουσιαστικά μέτρα εφαρμογής, με πρώτο και βασικό τη στελέχωση όλων των νέων Τ.Ε. με μόνιμο εκπαιδευτικό προσωπικό. Η εξαγγελία για 10.000 μόνιμους διορισμούς δεν επαρκεί για να καλύψει τις οξυμένες ανάγκες της σχολικής πραγματικότητας. Ειδικά στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, όπου ο αριθμός των Τ.Ε. σχεδόν διπλασιάζεται (από 776 σε 1.668), η απουσία μόνιμου προσωπικού καθιστά αβέβαιη τη λειτουργία τους.
Η πολιτική δέσμευση για ίδρυση Τ.Ε. δεν έχει κανένα ουσιαστικό νόημα αν αυτά δεν λειτουργήσουν με μόνιμους εκπαιδευτικούς ΕΑΕ και όλο το υπόλοιπο εξειδικευμένο προσωπικό, με την απαραίτητη διοικητική και επιστημονική υποστήριξη.
Η ΕΑΕ δεν μπορεί να λειτουργεί με «μπαλώματα» και αναπληρωτές
Το ΥΠΑΙΘΑ συνεχίζει να αντιμετωπίζει την Ειδική Αγωγή με προσλήψεις κυρίως αναπληρωτών, αποφεύγοντας την αναγκαία επένδυση σε μόνιμο ανθρώπινο δυναμικό. Αυτό σημαίνει:
- εκπαιδευτικοί χωρίς συνέχεια στην παρέμβασή τους,
- μαθητές που χάνουν πολύτιμο χρόνο στήριξης,
- σχολικές μονάδες που παλεύουν να οργανωθούν κάθε Σεπτέμβρη από την αρχή.
Η δημιουργία νέων Τ.Ε. πρέπει να συνοδευτεί από άμεση ενίσχυση του αριθμού των μόνιμων διορισμών, ξεπερνώντας κατά πολύ τις συνολικά 10.000 θέσεις που ανακοινώθηκαν για το 2025. Το αίτημα είναι κάθε νέα εκπαιδευτική δομή να στελεχώνεται με μόνιμο προσωπικό από την πρώτη μέρα, και όχι με καθυστερήσεις και ελλείψεις που πλήττουν την ισότητα.
Ενταξιακή Εκπαίδευση – Όραμα χωρίς προϋπολογισμό;
Το Υπουργείο κάνει λόγο για «ισότιμη πρόσβαση» και «καθολική εφαρμογή», όμως η πραγματικότητα στα σχολεία της περιφέρειας, με υπόγειες αίθουσες, χωρίς ΕΕΠ ΕΒΠ, χωρίς υποδομές, διαψεύδει τον θριαμβευτικό τόνο των ανακοινώσεων.
Δεν υπάρχει ενταξιακή εκπαίδευση χωρίς αναβαθμισμένα κτίρια, χωρίς υποστηρικτικές δομές, χωρίς ουσιαστική συνεργασία σχολείου – ΚΕΔΑΣΥ – οικογένειας.
Τα Τμήματα Ένταξης δεν είναι λύση στο περιθώριο, ούτε εργαλεία διαχείρισης μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες ή/και ψυχοσυναισθηματικές διαταραχές κ.α. Είναι πυλώνες του δημόσιου σχολείου, που προϋποθέτουν χρόνο, επιστημονική στήριξη, επιμόρφωση, συλλογική παιδαγωγική κουλτούρα. Είναι η ίδια η ιδέα της συμπερίληψης, που δεν μπορεί να εξαντλείται σε δελτία Τύπου.
Ο θεσμός της Παράλληλης Στήριξης – Καθήκοντα εκπαιδευτικού παράλληλης στήριξης
Οφείλουμε να διεκδικήσουμε:
- Στελέχωση όλων των νέων Τ.Ε. με μόνιμους εκπαιδευτικούς ειδικής αγωγής, με κάλυψη όλων των κενών με διαφάνεια και ορθολογισμό.
- Άμεση αύξηση του αριθμού των μόνιμων διορισμών, με βάση τις πραγματικές ανάγκες των σχολικών μονάδων.
- Στήριξη των Τ.Ε. με ειδικό εκπαιδευτικό προσωπικό (ΕΕΠ – ΕΒΠ), επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, σύγχρονα προγράμματα και υποδομές.
- Καθολική λειτουργία ΚΕΔΑΣΥ με πλήρη στελέχωση και διασφάλιση της συνεργασίας με τις σχολικές μονάδες.
- Καμιά υποβάθμιση του ρόλου των εκπαιδευτικών γενικής και ειδικής αγωγής στη διαμόρφωση του παιδαγωγικού σχεδιασμού.
- Διεύρυνση και ποιοτική ενίσχυση των Τ.Ε. Άμεση ίδρυση και νέων Τ.Ε. σε σχολεία που εξακολουθούν να μένουν ακάλυπτα, με βάση τις αυξημένες μορφωτικές και ψυχοκοινωνικές ανάγκες των μαθητών και μαθητριών. Όχι άλλες καθυστερήσεις ή αποκλεισμοί με πρόσχημα τον «πληθυσμό» ή τα «κριτήρια κόστους».
- Ξεκάθαρες θέσεις για τις ειδικότητες και την κατανομή ωρών. Πλήρης κάλυψη των Τ.Ε. από τις υπάρχοντες ειδικότητες εκπαιδευτικών (ΠΕ02, ΠΕ03), χωρίς αποκλεισμούς στους ΠΕ04 μέσω του «κόφτη», με ενίσχυση της παρουσίας και άλλων ειδικοτήτων ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε σχολείου.
- Επανασχεδιασμό της λειτουργίας των Τ.Ε. με ενίσχυση του παιδαγωγικού ρόλου τους, ώστε νε είναι χώροι ουσιαστικής συμπερίληψης και γνωστικής στήριξης, με σεβασμό στην προσωπικότητα κάθε μαθητή.
ΕΑΕ: Καθηκοντολόγιο ειδικής αγωγής – ΣΜΕΑΕ – Τμήματα ένταξης – Παράλληλη στήριξη
Είναι αναγκαίο να προηγηθεί φάση συμπληρωματικών μεταθέσεων, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στους εκπαιδευτικούς της Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης (ΕΑΕ) να δηλώσουν εκ νέου ενδιαφέρον και να διεκδικήσουν οργανικές θέσεις που δεν ήταν γνωστές ή διαθέσιμες τον Οκτώβριο του 2024.
Το σχολείο της ισότητας και της συμπερίληψης δεν μπορεί να είναι ένα επικοινωνιακό αφήγημα. Είναι κοινωνική ανάγκη, είναι παιδαγωγικό χρέος, είναι πολιτική ευθύνη.
Η ίδρυση Τμημάτων Ένταξης μπορεί να αποτελέσει τομή, αρκεί να συνοδευτεί από τα απαραίτητα εργαλεία για να λειτουργήσει πραγματικά.
Το συνδικαλιστικό κίνημα οφείλει να παρακολουθεί και να παρεμβαίνει αποφασιστικά, για να μη μείνει το όραμα της ενταξιακής εκπαίδευσης στα χαρτιά.
Συμπερίληψη στην πράξη, όχι στα λόγια!
Μόνιμοι διορισμοί εδώ και τώρα!
