Brain drain χωρίς τέλος: Η κυβέρνηση μιλά για επιστροφές, οι αριθμοί δείχνουν νέες φυγές
Χιλιάδες ακόμη πτυχιούχοι εγκαταλείπουν την Ελλάδα, την ώρα που το κυβερνητικό αφήγημα περί αντιστροφής του brain drain καταρρέει μπροστά στα στατιστικά στοιχεία.
Για χρόνια ακούμε το ίδιο αφήγημα: «Οι νέοι επιστρέφουν, η Ελλάδα αλλάζει, οι ευκαιρίες αυξάνονται.» Μόνο που οι αριθμοί δεν κάνουν δημόσιες σχέσεις και δεν υπηρετούν πολιτικές σκοπιμότητες.
Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι το κύμα φυγής των νέων επιστημόνων όχι μόνο δεν ανακόπτεται, αλλά αποκτά ξανά δυναμική. Αντί για μαζικό επαναπατρισμό, η χώρα συνεχίζει να εξάγει το πιο παραγωγικό και μορφωμένο ανθρώπινο δυναμικό της.
Η πραγματικότητα διαψεύδει το αφήγημα
Σύμφωνα με τα στοιχεία του «Greece in Figures», σχεδόν 14.000 περισσότεροι Έλληνες πτυχιούχοι εγκατέλειψαν τη χώρα το 2025 σε σχέση με το 2024, αναζητώντας εργασία και προοπτική στις χώρες της Ευρώπης.
Συνολικά, περισσότεροι από 128.000 πτυχιούχοι έχουν μεταναστεύσει στην Ευρώπη από το 2000 και μετά. Δεν πρόκειται για έναν προσωρινό δείκτη ούτε για μια στατιστική λεπτομέρεια. Πρόκειται για τη συνεχιζόμενη απώλεια ανθρώπινου κεφαλαίου που κόστισε εκατομμύρια ευρώ στην ελληνική κοινωνία να εκπαιδεύσει.
Η Ελλάδα εκπαιδεύει επιστήμονες για να τους αξιοποιεί η… Ευρώπη
Το πιο οξύμωρο είναι ότι η Ελλάδα συνεχίζει να επενδύει στην ανώτατη εκπαίδευση, αλλά οι καρποί αυτής της επένδυσης καταλήγουν στις οικονομίες άλλων χωρών.
Η Γερμανία, η Ολλανδία, οι σκανδιναβικές χώρες, η Ελβετία και δεκάδες ακόμη ευρωπαϊκές οικονομίες αποκτούν έτοιμο, υψηλά καταρτισμένο προσωπικό, χωρίς να έχουν πληρώσει το κόστος της εκπαίδευσής του.
Την ίδια ώρα, η Ελλάδα αναρωτιέται γιατί λείπουν γιατροί, μηχανικοί, εκπαιδευτικοί, ερευνητές και εξειδικευμένοι επαγγελματίες.
Πρώτη στην ανεργία των πτυχιούχων
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτική όταν εξετάζει κανείς την αγορά εργασίας.
Η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας πτυχιούχων στην Ευρώπη. Ακόμη όμως και όσοι εργάζονται, συχνά αμείβονται με αποδοχές που δεν ανταποκρίνονται στα προσόντα και στις ανάγκες της σύγχρονης ζωής.
Ποιος νέος επιστήμονας θα επιλέξει να μείνει όταν καλείται να ζήσει με μισθούς που εξαντλούνται πριν τελειώσει ο μήνας, όταν τα ενοίκια έχουν εκτοξευθεί και η αγορά κατοικίας έχει γίνει απαγορευτική;
Η ακρίβεια διώχνει περισσότερους από την ανεργία
Το πρόβλημα πλέον δεν είναι μόνο αν κάποιος βρίσκει δουλειά.
Το πραγματικό ερώτημα είναι αν μπορεί να ζήσει αξιοπρεπώς από αυτή.
Η ακρίβεια, η στεγαστική κρίση, οι χαμηλές πραγματικές αποδοχές, η υψηλή φορολογική επιβάρυνση και οι περιορισμένες δυνατότητες επαγγελματικής εξέλιξης λειτουργούν ως καθημερινά κίνητρα φυγής.
Οι νέοι δεν εγκαταλείπουν την Ελλάδα επειδή δεν την αγαπούν. Την εγκαταλείπουν επειδή δυσκολεύονται να σχεδιάσουν το μέλλον τους σε αυτή.
950 ευρώ κατώτατος μισθός και τέλος στον 13ο-14ο μισθό – Το σχέδιο της κυβέρνησης έως το 2027
Οι αριθμοί δεν επιδέχονται επικοινωνιακή διαχείριση
Η δημόσια συζήτηση για τον επαναπατρισμό των επιστημόνων δεν μπορεί να περιορίζεται σε συνθήματα και επικοινωνιακές καμπάνιες.
Οι αριθμοί δείχνουν ότι η χώρα εξακολουθεί να χάνει ανθρώπους υψηλής κατάρτισης, ενώ η αύξηση της ανεργίας και η επιδείνωση του κόστους ζωής ενισχύουν την τάση φυγής.
Η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από πανηγυρικές δηλώσεις ότι το brain drain τελείωσε. Έχει ανάγκη από πολιτικές που θα κάνουν έναν νέο επιστήμονα να επιλέξει να μείνει και έναν Έλληνα του εξωτερικού να πιστέψει ότι αξίζει να επιστρέψει.
Μέχρι τότε, κάθε ανακοίνωση περί «επιστροφής των νέων» θα προσκρούει στην πραγματικότητα. Και η πραγματικότητα είναι αμείλικτη: τα αεροδρόμια συνεχίζουν να γεμίζουν με πτυχιούχους που φεύγουν, όχι με εκείνους που επιστρέφουν.
Σοκ στις Τιμές Φοιτητικής Κατοικίας: Η Κατάσταση σε Αθήνα, Πειραιά και Θεσσαλονίκη
