ΥΠΑΙΘΑ: Όταν το Υπουργείο δεν δίνει λύσεις, τα σχολεία μένουν μόνα τους – Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη;
Αποχώρηση μαθητών Δημοτικού χωρίς συνοδό: Μια ακόμη περίπτωση όπου η εκπαιδευτική κοινότητα καλείται να διαχειριστεί ένα κρίσιμο ζήτημα χωρίς σαφείς οδηγίες. Οι εκπαιδευτικοί καλούνται να αναλάβουν την ευθύνη, ενώ το Υπουργείο Παιδείας εξακολουθεί να αφήνει αναπάντητα βασικά ερωτήματα.
Πόσες φορές ακόμη θα κληθούν οι εκπαιδευτικοί να βγάλουν μόνοι τους τα κάστανα από τη φωτιά;
Το ζήτημα της αποχώρησης μαθητών Δημοτικού χωρίς συνοδό αποτελεί ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα της διαχρονικής αδυναμίας του Υπουργείου Παιδείας να δώσει ξεκάθαρες, εφαρμόσιμες και δεσμευτικές λύσεις σε προβλήματα που αφορούν άμεσα την καθημερινή λειτουργία των σχολείων.
Ένα σχολείο θέτει ένα απολύτως συγκεκριμένο ερώτημα: Μπορεί ένας μαθητής Δημοτικού να αποχωρεί μόνος του, εφόσον υπάρχει υπεύθυνη δήλωση του γονέα; Και, κυρίως, ποιος φέρει την ευθύνη αν συμβεί κάτι;
Αντί για μια σαφή απάντηση που θα ισχύει ενιαία σε όλα τα σχολεία της χώρας, η εκπαιδευτική κοινότητα βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με ένα θολό τοπίο, γεμάτο ερμηνείες, επιφυλάξεις και ευθύνες.
Το Υπουργείο δεν ξεκαθαρίζει – Τα σχολεία καλούνται να αποφασίσουν
Η απάντηση που δόθηκε στο ερώτημα της σχολικής μονάδας δεν ξεκαθαρίζει αν επιτρέπεται ή απαγορεύεται η αποχώρηση μαθητών χωρίς συνοδό, αποκλειστικά με υπεύθυνη δήλωση γονέα.
Αντίθετα, επισημαίνεται ότι δεν υπάρχει σαφής και δεσμευτική υπηρεσιακή οδηγία που να προβλέπει μια τέτοια δυνατότητα, ενώ παράλληλα γίνεται αναφορά στον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας κάθε σχολείου.
Και κάπου εδώ αρχίζει το πραγματικό πρόβλημα.
Πώς είναι δυνατόν ένα τόσο σοβαρό ζήτημα, που αφορά την ασφάλεια ανήλικων παιδιών και τις ευθύνες των εκπαιδευτικών, να παραμένει χωρίς ενιαία και ξεκάθαρη κεντρική ρύθμιση;
Μπορεί κάθε σχολική μονάδα να καλείται να αναζητήσει τη δική της λύση; Μπορεί ο διευθυντής και ο Σύλλογος Διδασκόντων να αναλαμβάνουν την ευθύνη να διαμορφώσουν κανόνες για ένα θέμα που δεν έχει αποσαφηνιστεί επαρκώς σε κεντρικό επίπεδο;
Και αν αύριο προκύψει ένα σοβαρό περιστατικό, ποιος θα αναλάβει την ευθύνη για το γεγονός ότι δεν υπήρχαν σαφείς οδηγίες;
Η γνωστή τακτική: Ευθύνες στα σχολεία, ασάφεια από το Υπουργείο
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η αποχώρηση των μαθητών. Είναι η νοοτροπία που αναδεικνύεται για ακόμη μία φορά.
Όταν προκύπτει ένα δύσκολο ζήτημα στην εκπαίδευση, οι σχολικές μονάδες καλούνται να το διαχειριστούν, οι διευθυντές να αναζητήσουν λύσεις και οι εκπαιδευτικοί να κινηθούν μέσα σε ένα πλαίσιο που συχνά δεν τους παρέχει την απαιτούμενη θεσμική σαφήνεια.
Το ΥΠΑΙΘΑ, αντί να δώσει μια ενιαία απάντηση που θα καλύπτει όλα τα σχολεία, αφήνει περιθώρια διαφορετικών ερμηνειών και πρακτικών.
Έτσι, η ευθύνη μεταφέρεται στην πράξη προς τα κάτω, εκεί όπου οι εκπαιδευτικοί καλούνται να διαχειριστούν τις συνέπειες αποφάσεων ή παραλείψεων που δεν βρίσκονται στη δική τους αρμοδιότητα.
Δεν είναι δυνατόν οι εκπαιδευτικοί να καλούνται να λειτουργούν ταυτόχρονα ως παιδαγωγοί, διοικητικοί υπάλληλοι, νομικοί σύμβουλοι και διαχειριστές κάθε κενού της εκπαιδευτικής νομοθεσίας.
Υπεύθυνες δηλώσεις, εσωτερικοί κανονισμοί και ευθύνες: Ποιος θα δώσει επιτέλους σαφείς απαντήσεις;
Η υπεύθυνη δήλωση του γονέα, η ασφάλεια του μαθητή και η ευθύνη του σχολείου δεν είναι ζητήματα που μπορούν να αντιμετωπίζονται με γενικόλογες διατυπώσεις.
Οι εκπαιδευτικοί χρειάζονται σαφείς απαντήσεις σε συγκεκριμένα ερωτήματα:
- Επιτρέπεται ή όχι η αποχώρηση μαθητή Δημοτικού χωρίς συνοδό, μετά τη λήξη του σχολικού προγράμματος;
- Ποια ακριβώς διαδικασία πρέπει να ακολουθείται από τις σχολικές μονάδες;
- Ποια είναι η ισχύς της υπεύθυνης δήλωσης του γονέα;
- Ποια είναι τα όρια της ευθύνης του διευθυντή και των εκπαιδευτικών;
- Μπορεί ο Εσωτερικός Κανονισμός να ρυθμίσει ένα ζήτημα που δεν αποσαφηνίζεται από την κεντρική νομοθεσία;
Αυτά δεν είναι δευτερεύοντα ερωτήματα. Είναι ζητήματα που επηρεάζουν καθημερινά τη λειτουργία των σχολείων και την ασφάλεια των μαθητών.
Και δεν μπορεί η απάντηση να εξαρτάται από το πώς θα ερμηνεύσει κάθε σχολείο ένα ασαφές θεσμικό πλαίσιο.
Η ασφάλεια των μαθητών δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με «βλέποντας και κάνοντας»
Κανείς δεν αμφισβητεί ότι η ασφάλεια των μαθητών αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα.
Ακριβώς γι’ αυτό, όμως, απαιτείται ένα ξεκάθαρο θεσμικό πλαίσιο που θα προστατεύει τα παιδιά, θα ενημερώνει τους γονείς και θα διασφαλίζει ότι οι εκπαιδευτικοί γνωρίζουν με ακρίβεια τι οφείλουν να πράξουν.
Η προστασία των μαθητών δεν μπορεί να στηρίζεται σε διαφορετικές ερμηνείες από σχολείο σε σχολείο ούτε στην αγωνία κάθε διευθυντή να αποφύγει ενδεχόμενες ευθύνες.
Το Υπουργείο Παιδείας οφείλει να δώσει σαφείς οδηγίες, όχι να αφήνει τα σχολεία να αναζητούν μόνα τους τη λύση σε ζητήματα που απαιτούν κεντρική αντιμετώπιση. Μείωση ωραρίου εκπαιδευτικών: Ποιοι δικαιούνται λιγότερες ώρες και πότε – Ο πλήρης οδηγός για Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια
Από τα άδεια χωριά στα άδεια σχολεία: Το δημογραφικό αλλάζει την Ελλάδα
