Ο Πρόεδρος του ΙΕΠ στην ΕΡΤ: Στρατηγικές παρεμβάσεις για την αναβάθμιση της εκπαίδευσης και τη βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων
Σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Συνδέσεις» της ΕΡΤ, με τους δημοσιογράφους κ.κ. Κώστα Παπαχλιμίντζο και Κατερίνα Δούκα, ο Πρόεδρος του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) και Επίκουρος Καθηγητής του Τμήματος Πληροφορικής του Ιονίου Πανεπιστημίου, κ. Σπύρος Δουκάκης, παρουσίασε τις κύριες στρατηγικές παρεμβάσεις που υλοποιούνται για τη βελτίωση της ποιότητας της εκπαίδευσης σε όλα τα σχολεία της χώρας.
Η συζήτηση βασίστηκε στα ευρήματα της Έκθεσης Παρακολούθησης της Εκπαίδευσης και Κατάρτισης 2025 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία αξιοποιεί τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2022. Ο κ. Δουκάκης τόνισε ότι, παρά τις προκλήσεις που καταγράφουν τα δεδομένα, η Ελλάδα έχει ήδη προχωρήσει σε ένα στοχευμένο και συνεκτικό σχέδιο αλλαγών.
Παρουσιάστηκε η τρέχουσα εικόνα του εκπαιδευτικού συστήματος, αναδεικνύοντας τόσο τις επιτυχίες όσο και τις προκλήσεις. Επισημάνθηκε ότι η χώρα έχει υπερβεί τον ευρωπαϊκό στόχο για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου και βρίσκεται κοντά στον αντίστοιχο στόχο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Παράλληλα, η «μεγάλη πρόκληση» παραμένει η ενίσχυση των βασικών δεξιοτήτων, με ιδιαίτερη έμφαση στα μαθηματικά.
Κεντρικός πυλώνας της στρατηγικής είναι η αναμόρφωση των προγραμμάτων σπουδών, με στόχο τη σύγκλιση του διδακτικού περιεχομένου με τις ικανότητες που απαιτούνται τον 21ο αιώνα. Μετά την επικαιροποίηση των προγραμμάτων που είχαν αναπτυχθεί το 2015 και δεν αντικατέστησαν τα ισχύοντα του 1997 και του 2003, ακολούθησε η αναμόρφωση το 2021, η πιλοτική εφαρμογή το 2022 και η δημοσίευση σε ΦΕΚ το 2023. Η Παγκόσμια Τράπεζα χαρακτήρισε τα νέα προγράμματα κατάλληλα για την ανάπτυξη κρίσιμων δεξιοτήτων. Παράλληλα, ολοκληρώνεται το πρώτο μέρος του έργου του «πολλαπλού βιβλίου», με τη συμμετοχή 1.100 συγγραφέων και 1.400 αξιολογητών, καλύπτοντας τάξεις από το Δημοτικό έως την Α’ Λυκείου.
Ακολούθως προσδιορίστηκε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ένα συνεκτικό έργο που περιλαμβάνει: τις εθνικές διαγνωστικές εξετάσεις, τη νέα ψηφιακή πλατφόρμα με θέματα τύπου PISA, το Ψηφιακό Φροντιστήριο, τα Ωνάσεια Σχολεία, τις οδηγίες για τη διδασκαλία θεμάτων PISA, την ενίσχυση της Τράπεζας Θεμάτων, το Διεθνές Απολυτήριο, τα διαδραστικά συστήματα μάθησης, τα σετ ρομποτικής και το έργο «Το λογοτεχνικό βιβλίο στο σχολείο». Στόχος όλων αυτών είναι η ανάπτυξη πρακτικών δεξιοτήτων εφαρμογής και επίλυσης προβλημάτων, καθώς και η βελτίωση όλων των μαθησιακών δεξιοτήτων των μαθητών/τριών. Παράλληλα, μεγάλης κλίμακας προγράμματα επιμόρφωσης από το ΙΕΠ, με τη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης, εξοικειώνουν χιλιάδες εκπαιδευτικούς με τα νέα προγράμματα σπουδών και τις ψηφιακές τεχνολογίες.
Όλες οι μεταρρυθμίσεις, πολλές από τις οποίες υλοποιούνται διοικητικά, επιτελικά και επιστημονικά από το ΙΕΠ, εξελίσσονται σε συνεργασία με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας, όπου η Υπουργός Σοφία Ζαχαράκη έχει θέσει ως προτεραιότητες τη στήριξη των εκπαιδευτικών και τη βελτίωση της ποιότητας της μάθησης.
Στο πλαίσιο συμμόρφωσης με αποφάσεις του ΣτΕ, δημιουργήθηκε νέο πρόγραμμα σπουδών για το μάθημα της Ηθικής, που ήδη δημοσιεύτηκε σε ΦΕΚ, με στόχο την εισαγωγή του στα σχολεία από το σχολικό έτος 2026-2027.
Αναδείχθηκε επίσης ότι για πρώτη φορά έγινε εκτενής προεργασία για τη διεξαγωγή της έρευνας PISA 2025, που πραγματοποιήθηκε την περασμένη άνοιξη. «Δεν θα έχουμε θαύματα, αλλά θα δούμε διαφορές», σημείωσε ο Πρόεδρος του ΙΕΠ. Σε άλλες χώρες οι μαθητές και οι μαθήτριες φορούν τα καλά τους για την PISA, γιατί ξέρουν ότι εκπροσωπούν τη χώρα τους. Εμείς δίνουμε στα παιδιά μας τις ίδιες δυνατότητες – όχι μόνο για καλύτερους βαθμούς, αλλά για να νιώθουμε όλοι και όλες υπερηφάνεια για τις ικανότητες των σημερινών μαθητών/τριών και των αυριανών ενεργών πολιτών της χώρας.
Στόχος είναι οι μαθητές/τριες που σήμερα βρίσκονται στη Β΄ Γυμνασίου –και θα είναι το 2028 μαθητές/τριες της Α΄ Λυκείου– να έχουν κατακτήσει τις δεξιότητες που απαιτεί η εποχή: κατανόηση, εφαρμογή, επίλυση προβλημάτων και πραγματική αυτοπεποίθηση για όσα γνωρίζουν, κατανοούν και μπορούν να εφαρμόσουν μετά την ολοκλήρωση κάθε μαθησιακής διαδικασίας.
Πρόκειται για μια στρατηγική με συνέπεια, συνεργασία και σταδιακή, σταθερή βελτίωση για όλα τα παιδιά.
