Η δημιουργία νέων Τμημάτων Ένταξης αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την Ειδική Αγωγή, ωστόσο οι ελλείψεις εκπαιδευτικών εξακολουθούν να προκαλούν προβληματισμό. Σχολεία με δεκάδες γνωματεύσεις ΚΕΔΑΣΥ καλούνται να καλύψουν αυξημένες ανάγκες με περιορισμένο προσωπικό.
Η ίδρυση νέων Τμημάτων Ένταξης στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση αποτελεί μια θετική εξέλιξη για την υποστήριξη μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Ωστόσο, η δημιουργία των οργανικών θέσεων δεν αρκεί από μόνη της, καθώς το κρίσιμο ζήτημα παραμένει η επαρκής στελέχωση των σχολικών μονάδων με το αναγκαίο εκπαιδευτικό προσωπικό.
Όπως επισημαίνεται σε άρθρο της Νάνσυ Παναγουλοπούλου στο Nevronas, η υποστελέχωση εξακολουθεί να επηρεάζει τη λειτουργία των Τμημάτων Ένταξης, δημιουργώντας ερωτήματα για το κατά πόσο μπορούν να ανταποκριθούν στις πραγματικές ανάγκες των μαθητών.
Οδηγός ΕΠΑΛ: Ειδικότητες, επαγγέλματα και οι δρόμοι που ανοίγονται για τους μαθητές
Σχολεία με δεκάδες γνωματεύσεις και περιορισμένο προσωπικό
Σχολικές μονάδες της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, όπως Γυμνάσια, Λύκεια και ΕΠΑΛ, ο αριθμός των γνωματεύσεων ΚΕΔΑΣΥ μπορεί να φτάνει τις 80, τις 100 ή ακόμη και τις 120.
Οι αυξημένες ανάγκες καθιστούν ιδιαίτερα απαιτητική την οργάνωση της εκπαιδευτικής υποστήριξης, ειδικά όταν το διαθέσιμο προσωπικό δεν επαρκεί για την κάλυψη όλων των μαθητών.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον κλάδο των φιλολόγων. Ενδεικτικά, στο ημερήσιο Γυμνάσιο προβλέπονται 11 ώρες φιλολογικών μαθημάτων ανά τμήμα στην Α΄ τάξη και 10 ώρες στη Β΄ και τη Γ΄ τάξη. Οι ώρες αυτές προστίθενται στις υποχρεώσεις των εκπαιδευτικών που καλούνται να υποστηρίξουν παράλληλα τους μαθητές μέσω των Τμημάτων Ένταξης.
Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο ένας μόνο εκπαιδευτικός μπορεί να καλύψει το σύνολο των αναγκών, ιδιαίτερα σε σχολεία με μεγάλο αριθμό μαθητών που χρειάζονται εξειδικευμένη παιδαγωγική υποστήριξη.
Η δημιουργία θέσεων δεν εξασφαλίζει την πλήρη λειτουργία
Το θεσμικό πλαίσιο και οι προβλέψεις για τη λειτουργία των Τμημάτων Ένταξης έχουν ενισχυθεί τα προηγούμενα χρόνια, ενώ η δημιουργία νέων θέσεων και οι διορισμοί εκπαιδευτικών Ειδικής Αγωγής αποτελούν σημαντικές παρεμβάσεις.
Ωστόσο, η ύπαρξη μιας οργανικής θέσης δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το Τμήμα Ένταξης λειτουργεί με το απαραίτητο προσωπικό. Οι πραγματικές ανάγκες κάθε σχολείου διαφοροποιούνται ανάλογα με τον αριθμό των μαθητών, τις γνωματεύσεις, τα γνωστικά αντικείμενα και τις απαιτήσεις του εκπαιδευτικού προγράμματος.
Η επαρκής στελέχωση είναι, επομένως, καθοριστική προϋπόθεση για την ουσιαστική εφαρμογή της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης και τη συνεργασία εκπαιδευτικών Γενικής και Ειδικής Αγωγής.
Το ζητούμενο είναι η ουσιαστική υποστήριξη κάθε μαθητή
Η λειτουργία των Τμημάτων Ένταξης δεν μπορεί να αξιολογείται μόνο με βάση τον αριθμό των θέσεων που έχουν δημιουργηθεί. Το βασικό κριτήριο πρέπει να είναι αν κάθε μαθητής λαμβάνει την εκπαιδευτική υποστήριξη που χρειάζεται.
Για τον λόγο αυτό, αναδεικνύεται η ανάγκη να εξετάζονται τα πραγματικά λειτουργικά κενά κάθε σχολικής μονάδας και να καλύπτονται με βάση τις καταγεγραμμένες εκπαιδευτικές ανάγκες.
Η ενίσχυση των Τμημάτων Ένταξης με επαρκές προσωπικό αποτελεί βασική προϋπόθεση ώστε οι θεσμικές προβλέψεις να μετατρέπονται σε ουσιαστική εκπαιδευτική πράξη.
Το ζητούμενο, τελικά, δεν είναι μόνο να υπάρχουν Τμήματα Ένταξης στα σχολεία, αλλά να μπορούν να λειτουργούν αποτελεσματικά, προσφέροντας στους μαθητές την υποστήριξη που δικαιούνται στο δημόσιο σχολείο.
