Σημαντικές διευκρινίσεις για το ζήτημα των ορίων χωρητικότητας στις σχολικές αίθουσες διδασκαλίας δίνει με επίσημο έγγραφό του ο Αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος, Αντιστράτηγος Θεόδωρος Κ. Βάγιας, απαντώντας σε σχετική ερώτηση της Βουλευτού κ. Χ. Ασημακοπούλου. Το θέμα έχει λάβει μεγάλη δημοσιότητα, καθώς —όπως καταγγέλλουν εκπαιδευτικοί και γονείς— παρατηρούνται τόσο αυθαίρετες παραβιάσεις των ορίων ασφαλείας, όσο και κατάχρηση του θεσμικού πλαισίου, με τεχνητή δημιουργία μικρών αιθουσών ώστε να επιβληθούν σπασίματα τμημάτων.
Το έγγραφο (αρ. πρωτ. 60943 Φ.109.1, 5/11/2025) αποσαφηνίζει πλήρως το θεσμικό πλαίσιο και βάζει τέλος σε λανθασμένες ερμηνείες που κυκλοφορούν το τελευταίο διάστημα.
1. Τι είναι ο “θεωρητικός πληθυσμός” και τι ΔΕΝ είναι
Το Πυροσβεστικό Σώμα ξεκαθαρίζει κατηγορηματικά ότι ο θεωρητικός πληθυσμός δεν αποτελεί όριο μέγιστου αριθμού μαθητών σε μια αίθουσα.
Όπως ορίζεται σε όλα τα σχετικά κανονιστικά κείμενα (Π.Δ. 41/2018, Π.Δ. 71/1988, Πυροσβεστική Διάταξη 16/2015), ο θεωρητικός πληθυσμός είναι:
«Ο τεχνικός υπολογισμός των ατόμων ενός χώρου, που χρησιμοποιείται αποκλειστικά για τη λήψη μέτρων πυροπροστασίας και όχι για τον καθορισμό του μέγιστου αριθμού χρηστών του χώρου.»
Υπολογίζεται βάσει:
καθαρής επιφάνειας δαπέδου
χρήσης του χώρου
αριθμού καθισμάτων (όπου υφίστανται)
Είναι δηλαδή εργαλείο σχεδιασμού πυρασφάλειας, όχι εκπαιδευτικό ή κτιριολογικό όριο χωρητικότητας.
2. Πώς υπολογίζεται ο θεωρητικός πληθυσμός στις σχολικές αίθουσες
Ανάλογα με το έτος κατασκευής του κτιρίου και τον ισχύοντα κανονισμό, η αναλογία είναι η ίδια:
1 άτομο ανά 2 τ.μ. καθαρού εμβαδού δαπέδου
ή
ο αριθμός καθισμάτων, όποιος είναι μεγαλύτερος.
Αυτό προκύπτει τόσο από τον Κανονισμό Πυροπροστασίας Κτιρίων (Π.Δ. 41/2018 και Π.Δ. 71/1988), όσο και από την Πυροσβεστική Διάταξη 16/2015.
Σε καμία περίπτωση όμως δεν σημαίνει ότι αυτός είναι ο μέγιστος επιτρεπόμενος αριθμός μαθητών σε μια σχολική αίθουσα.
3. Ποιος ορίζει τον μέγιστο αριθμό μαθητών ανά αίθουσα;
Ο Αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος επισημαίνει:
«Ο μέγιστος αριθμός μαθητών ανά αίθουσα καθορίζεται από τις κτιριολογικές και λοιπές διατάξεις του Υπουργείου Παιδείας, όχι από την πυροσβεστική νομοθεσία.»
Επομένως:
Ο Κανονισμός Πυροπροστασίας δεν ρυθμίζει πόσοι μαθητές επιτρέπονται σε μία αίθουσα.
Τα όρια μαθητών προκύπτουν από εκπαιδευτικές, κτιριοδομικές και λειτουργικές διατάξεις, οι οποίες είναι αρμοδιότητα του Υπουργείου Παιδείας.
Το ΠΣ παρεμβαίνει μόνο στα θέματα πυρασφάλειας.
4. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά για τα σχολεία — και πού εντοπίζονται τα προβλήματα
Η απάντηση του Αρχηγού ΠΣ αναδεικνύει δύο σοβαρά ζητήματα που παρατηρούνται στην πράξη:
α) Παράνομη υπερφόρτωση αιθουσών
Σε αρκετές περιπτώσεις, εκπαιδευτικοί αναφέρουν ότι επιβάλλεται υπέρβαση λογικών ορίων χωρητικότητας, με κίνδυνο για την ασφάλεια των μαθητών.
β) Τεχνητή δημιουργία μικρών αιθουσών
Καταγγελίες αναφέρουν ότι δημιουργούνται αίθουσες μικρού εμβαδού (π.χ. με γυψοσανίδες) ώστε, μέσω πυροσβεστικών διατάξεων, να επιβληθεί υποχρεωτικό «σπάσιμο» τμημάτων.
Η απάντηση Βάγια καθιστά σαφές ότι:
η πυρασφάλεια δεν μπορεί να χρησιμοποιείται εργαλειοποιημένα,
τα κριτήρια χωρητικότητας είναι ευθύνη του Υπ. Παιδείας,
η πυροσβεστική νομοθεσία έχει διαφορετικό ρόλο.
5. Τα υπόλοιπα ζητήματα της ερώτησης δεν άπτονται της αρμοδιότητας του ΠΣ
Το Πυροσβεστικό Σώμα περιορίζεται αυστηρά στη δική του θεσμική αρμοδιότητα: την πυρασφάλεια.
Οτιδήποτε αφορά τον σχεδιασμό, τον αριθμό μαθητών ανά τμήμα ή τις εκπαιδευτικές προδιαγραφές αποτελεί αρμοδιότητα άλλων υπηρεσιών.
