Η Πανελλήνια Επιστημονική Ένωση Διευθυντών/ντριών Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την ολοένα αυξανόμενη επιβάρυνση των διευθυντών και ζητά άμεσες παρεμβάσεις για τη στήριξη των σχολικών μονάδων.
Με τον ρόλο των διευθυντών και διευθυντριών των σχολείων να γίνεται καθημερινά ολοένα πιο απαιτητικός, η Πανελλήνια Επιστημονική Ένωση Διευθυντών/ντριών Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης απευθύνει έκκληση προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας για ουσιαστικές αλλαγές.
Σε επιστολή της προς την Υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη και τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Παιδείας Ιωάννη Παπαδομαρκάκη, η Ένωση επισημαίνει ότι τα τελευταία χρόνια οι αρμοδιότητες των διευθυντών έχουν διευρυνθεί σημαντικά, με ολοένα περισσότερες διοικητικές, γραφειοκρατικές και ελεγκτικές υποχρεώσεις.
Περισσότερες υποχρεώσεις, χωρίς αντίστοιχη στήριξη
Εγκύκλιοι, ηλεκτρονικές πλατφόρμες, καταχωρίσεις, αναφορές, προθεσμίες, διαδικασίες και συνεχείς απαιτήσεις λογοδοσίας προστίθενται σε ένα ήδη ιδιαίτερα βαρύ πλαίσιο ευθυνών.
Την ίδια στιγμή, όπως υπογραμμίζει η Ένωση, δεν έχει υπάρξει αντίστοιχη ενίσχυση σε διαθέσιμο χρόνο, προσωπικό, γραμματειακή υποστήριξη και μέσα.
Η κατάσταση αυτή έχει ως αποτέλεσμα να μετατοπίζεται σταδιακά το επίκεντρο του ρόλου του διευθυντή. Από παιδαγωγικός ηγέτης της σχολικής μονάδας, κινδυνεύει να μετατραπεί σε διαχειριστή εγγράφων, πλατφορμών και προθεσμιών.
Ένας άνθρωπος που θα έπρεπε να βρίσκεται κοντά στους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς, να συντονίζει το εκπαιδευτικό έργο, να σχεδιάζει και να δημιουργεί, αφιερώνει μεγάλο μέρος της καθημερινότητάς του στην αντιμετώπιση της διογκούμενης γραφειοκρατίας.
«Περισσότερες ευθύνες, αλλά όχι περισσότερος χρόνος και προσωπικό»
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη εντονότερο όταν οι διευθυντές καλούνται να διαχειριστούν ζητήματα για τα οποία δεν ευθύνονται και τα οποία δεν έχουν τη δυνατότητα να επιλύσουν οι ίδιοι.
Ελλείψεις εκπαιδευτικών, προβλήματα στις υποδομές, καθυστερήσεις υπηρεσιών, ζητήματα καθαριότητας και συντήρησης, αυξημένες απαιτήσεις από γονείς και μαθητές, αλλά και ένα πλήθος σύνθετων διοικητικών και παιδαγωγικών υποχρεώσεων καταλήγουν να επιβαρύνουν το ίδιο πρόσωπο.
Η Ένωση περιγράφει μια πραγματικότητα στην οποία αυξάνονται ταυτόχρονα οι ευθύνες, οι υποχρεώσεις και η λογοδοσία, χωρίς όμως να αυξάνονται αντίστοιχα ο χρόνος, το προσωπικό και η υποστήριξη.
Μάλιστα, επισημαίνει ότι η κατάσταση έχει πλέον οδηγήσει σε εργασιακή εξουθένωση και αγγίζει, ως εργασιακή πραγματικότητα, τα όρια της εργασιακής κακοποίησης.
«Το σχολείο δεν μπορεί να λειτουργεί με προσωπικό κόστος των διευθυντών»
Η Ένωση ξεκαθαρίζει ότι η ανάδειξη του προβλήματος δεν αποτελεί προσπάθεια απαλλαγής των διευθυντών από τις ευθύνες τους.
Αντίθετα, αναγνωρίζει ότι οι διευθυντές γνωρίζουν το βάρος του ρόλου που έχουν αναλάβει και καταβάλλουν καθημερινά σημαντική προσωπική προσπάθεια ώστε τα σχολεία να συνεχίζουν να λειτουργούν.
Ωστόσο, όπως τονίζεται χαρακτηριστικά, αυτή η προσωπική υπέρβαση δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για την Πολιτεία. Το δημόσιο σχολείο δεν είναι δυνατόν να στηρίζεται στην ατελείωτη εργασία ανθρώπων που ξεπερνούν τα όρια των αντοχών τους και καλύπτουν με προσωπικό κόστος τις αδυναμίες του συστήματος.
Τι ζητούν οι Διευθυντές και οι Διευθύντριες
Η Πανελλήνια Επιστημονική Ένωση ζητά από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας να προχωρήσει άμεσα σε ουσιαστικό επανασχεδιασμό του ρόλου των διευθυντών και διευθυντριών.
Στο πλαίσιο αυτό θέτει συγκεκριμένες προτεραιότητες:
- Δραστική μείωση της γραφειοκρατίας
- Σύγχρονο και σαφές καθηκοντολόγιο
- Ουσιαστική μείωση του διδακτικού ωραρίου
- Σταθερή γραμματειακή υποστήριξη των σχολικών μονάδων
- Ενίσχυση των σχολείων με βοηθητικό προσωπικό
- Σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων και ευθυνών μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων
- Ουσιαστική θεσμική και νομική προστασία των διευθυντών και διευθυντριών κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.
Η Ένωση υπογραμμίζει ότι δεν διεκδικεί προνόμια ούτε επιδιώκει μικρότερες ευθύνες. Αυτό που ζητά είναι οι στοιχειώδεις προϋποθέσεις, ο χρόνος και τα μέσα που απαιτούνται ώστε οι διευθυντές να μπορούν να ανταποκριθούν στις ευθύνες που τους έχει αναθέσει η ίδια η Πολιτεία.
Στο επίκεντρο ο παιδαγωγικός ρόλος
Κεντρικό αίτημα της Ένωσης είναι να αποκατασταθεί ο παιδαγωγικός χαρακτήρας της θέσης του διευθυντή και της διευθύντριας.
Το σχολείο, όπως επισημαίνεται, δεν χρειάζεται έναν διευθυντή εξαντλημένο από τη γραφειοκρατία. Χρειάζεται έναν διευθυντή παρόντα, δημιουργικό και παιδαγωγικά ενεργό, διαθέσιμο για τους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς και συνολικά για τη σχολική κοινότητα.
Το μήνυμα προς την Πολιτεία είναι σαφές: οι διευθυντές και οι διευθύντριες δεν μπορούν να θεωρούνται αναλώσιμοι, ούτε να αντιμετωπίζονται ως διοικητικοί υπάλληλοι χωρίς όρια εργασίας. Παράλληλα, δεν μπορούν να λειτουργούν ως μηχανισμός που καλύπτει κάθε αδυναμία του εκπαιδευτικού συστήματος.
Η Ένωση ζητά έμπρακτη στήριξη και όχι διαρκή μεταφορά νέων ευθυνών στις πλάτες των διευθυντών.
Σύλλογος Διδασκόντων: Πότε συνεδριάζει, ποιοι συμμετέχουν και πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις

