Τι ισχύει για εκπαιδευτικούς, ΕΕΠ και ΕΒΠ – Πότε επιβάλλεται διετής ή τριετής αποκλεισμός, τι συμβαίνει στην Ενισχυτική Διδασκαλία και τι ισχύει για τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία
Η πρόσληψη ως αναπληρωτή/τρια εκπαιδευτικού, μέλους ΕΕΠ ή ΕΒΠ συνοδεύεται από συγκεκριμένες υποχρεώσεις. Η μη ανάληψη υπηρεσίας μετά την πρόσληψη ή η παραίτηση μετά την ανάληψη μπορεί να οδηγήσει σε αποκλεισμό από μελλοντικές προσλήψεις.
Το βασικό πλαίσιο προβλέπεται στο άρθρο 63 του ν. 4589/2019, ενώ ειδικότερες κυρώσεις προβλέπονται για τις ειδικές προσκλήσεις του άρθρου 86 του ν. 4547/2018. Οι σχετικές διατάξεις αφορούν τόσο τους εκπαιδευτικούς όσο και τα μέλη ΕΕΠ και ΕΒΠ.
Παρακάτω συγκεντρώνουμε σε έναν ενιαίο οδηγό τις βασικές περιπτώσεις, ώστε να είναι ξεκάθαρο τι συμβαίνει σε κάθε περίπτωση.
1. Κανονική πρόσληψη αναπληρωτή: διετής αποκλεισμός
Σύμφωνα με την παρ. 5Α του άρθρου 63 του ν. 4589/2019, όταν ένας εκπαιδευτικός ή μέλος ΕΕΠ/ΕΒΠ προσλαμβάνεται ως προσωρινός αναπληρωτής ή ωρομίσθιος και:
- δεν αναλαμβάνει υπηρεσία μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία ή
- αναλαμβάνει υπηρεσία και στη συνέχεια παραιτείται,
αποκλείεται από τις προσλήψεις για το σχολικό έτος κατά το οποίο έγινε η πρόσληψη και για το επόμενο σχολικό έτος.
Με απλά λόγια, πρόκειται για διετή αποκλεισμό από τις προσλήψεις αναπληρωτών.
Η διάταξη δεν σημαίνει διαγραφή από τους πίνακες του ΑΣΕΠ. Ο αποκλεισμός αφορά τις προσλήψεις αναπληρωτών για το προβλεπόμενο διάστημα.
Παράδειγμα
Εάν ένας υποψήφιος προσληφθεί κατά το σχολικό έτος 2026-2027 και δεν αναλάβει υπηρεσία ή παραιτηθεί, ο αποκλεισμός αφορά το σχολικό έτος 2026-2027 και το 2027-2028.
ΟΠΣΥΔ: Οδηγός – Βήμα βήμα η διαδικασία για τη δήλωση σχολείων – αναπληρωτών (εικόνες και βίντεο)
Οδηγός για τον νέο Αναπληρωτή και Νεοδιόριστο εκπαιδευτικό
Οδηγός Αδειών για Μόνιμους και Αναπληρωτές Εκπαιδευτικούς
2. Ειδική πρόσκληση: τριετής αποκλεισμός
Διαφορετική και αυστηρότερη είναι η κύρωση όταν η πρόσληψη πραγματοποιείται μέσω ειδικής πρόσκλησης, σύμφωνα με το άρθρο 86 του ν. 4547/2018.
Εάν ο αναπληρωτής προσληφθεί μέσω ειδικής πρόσκλησης και δεν αναλάβει υπηρεσία ή αναλάβει και στη συνέχεια παραιτηθεί, αποκλείεται από τις προσλήψεις:
για το σχολικό έτος της πρόσληψης και για τα δύο επόμενα σχολικά έτη.
Άρα, στην περίπτωση αυτή μιλάμε για τριετή αποκλεισμό.
Παράδειγμα
Πρόσληψη μέσω ειδικής πρόσκλησης το 2026-2027 και μη ανάληψη ή παραίτηση σημαίνει αποκλεισμό για:
- 2026-2027
- 2027-2028
- 2028-2029
3. Δεν υπάρχει γενικός κανόνας «ίδια ποινή για όλες τις προσλήψεις»
Είναι σημαντικό να ξεχωρίζει ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιήθηκε η πρόσληψη.
Δεν αντιμετωπίζονται όλες οι διαδικασίες με τον ίδιο τρόπο. Η βασική διάκριση είναι:
| Διαδικασία | Κύρωση |
|---|---|
| Κανονική πρόσληψη αναπληρωτή | 2 σχολικά έτη αποκλεισμού |
| Ειδική πρόσκληση | 3 σχολικά έτη αποκλεισμού |
| Ενισχυτική Διδασκαλία | Μετακίνηση στο τέλος του σχετικού πίνακα |
| Κανονική πρόσληψη σε Κατάστημα Κράτησης | Δεν εφαρμόζεται η συγκεκριμένη ποινή αποκλεισμού |
| Ειδική πρόσκληση σε Κατάστημα Κράτησης | 3 σχολικά έτη |
| Ειδικές περιπτώσεις μετακίνησης από ΑΜΩ σε ΑΠΩ | Δεν επιβάλλεται η συγκεκριμένη ποινή, όπου προβλέπεται από το ισχύον πλαίσιο |
4. Τι ισχύει για τα Καταστήματα Κράτησης
Ο νόμος προβλέπει ειδική εξαίρεση για τους αναπληρωτές που προσλαμβάνονται για τη λειτουργία σχολικών μονάδων σε Καταστήματα Κράτησης.
Η παρ. 5Α του άρθρου 63 δεν εφαρμόζεται στις προσλήψεις πλήρους ή μειωμένου ωραρίου για τις σχολικές μονάδες που λειτουργούν σε Καταστήματα Κράτησης.
Ωστόσο, διαφορετικό είναι το καθεστώς όταν η πρόσληψη πραγματοποιείται μέσω ειδικής πρόσκλησης. Εκεί εφαρμόζεται η ειδική κύρωση του άρθρου 86 του ν. 4547/2018, δηλαδή ο αποκλεισμός για το έτος πρόσληψης και τα δύο επόμενα σχολικά έτη.
5. Ενισχυτική Διδασκαλία: δεν επιβάλλεται διετής αποκλεισμός
Η Ενισχυτική Διδασκαλία αποτελεί ξεχωριστή περίπτωση.
Εάν ένας υποψήφιος επιλεγεί από τη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης για την Ενισχυτική Διδασκαλία και δεν παρουσιαστεί ή παραιτηθεί, δεν ενεργοποιείται η ποινή του άρθρου 63 μόνο και μόνο από αυτή τη διαδικασία.
Η προβλεπόμενη συνέπεια είναι ότι μετακινείται στο τέλος του πίνακα της Ενισχυτικής Διδασκαλίας της συγκεκριμένης Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
Παράλληλα, ο υποψήφιος παραμένει υποψήφιος για πρόσληψη στη Γενική Εκπαίδευση ή στις δομές της Ειδικής Αγωγής, εφόσον έχει ενεργή σχετική αίτηση.
Αυτό σημαίνει ότι η μη αποδοχή ή η παραίτηση από την Ενισχυτική Διδασκαλία δεν πρέπει να συγχέεται με την παραίτηση από κανονική πρόσληψη αναπληρωτή.
6. Ποιοι αποκλείονται από ειδικές προσκλήσεις
Οι προσκλήσεις για ειδικές τοποθετήσεις περιλαμβάνουν σχετικές προϋποθέσεις συμμετοχής.
Ειδικότερα, κατά κανόνα δεν μπορούν να συμμετέχουν σε ειδική πρόσκληση όσοι έχουν ήδη προσληφθεί ως αναπληρωτές κατά το ίδιο διδακτικό έτος για την κάλυψη λειτουργικών αναγκών, ανεξάρτητα από το αν ανέλαβαν ή όχι υπηρεσία.
Υπάρχει ειδική εξαίρεση για αναπληρωτές μειωμένου ωραρίου των οποίων η σύμβαση παραμένει ενεργή. Στην περίπτωση αυτή μπορούν, υπό τις προϋποθέσεις της εκάστοτε πρόσκλησης, να διεκδικήσουν πρόσληψη πλήρους ωραρίου στην ίδια περιοχή, ειδικότητα και βαθμίδα.
Εάν η σύμβαση μειωμένου ωραρίου έχει διακοπεί πριν από την ολοκλήρωση της διαδικασίας πρόσληψης, η αίτηση δεν αξιολογείται και τυχόν πρόσληψη που έγινε εκ παραδρομής ανακαλείται.
7. Τι γίνεται αν κάποιος έχει δύο ειδικότητες;
Η επιβολή της κύρωσης δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως τρόπος «παράκαμψης» της ποινής μέσω διαφορετικής ειδικότητας ή διαφορετικής διαδικασίας.
Επομένως, ο υποψήφιος που έχει περισσότερες από μία δυνατότητες πρόσληψης θα πρέπει πριν αποδεχθεί μια θέση να εξετάσει πολύ προσεκτικά τις συνέπειες της μη ανάληψης ή της παραίτησης.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται επίσης όταν κάποιος έχει ήδη ενεργή σύμβαση και εξετάζει εάν θα αποχωρήσει προκειμένου να αναλάβει διαφορετική θέση.
8. Μπορεί η ποινή να επηρεάσει τον μόνιμο διορισμό μέσω ΑΣΕΠ;
Η ποινή αποκλεισμού από τις προσλήψεις αναπληρωτών δεν ταυτίζεται με αποκλεισμό από τους πίνακες του ΑΣΕΠ.
Η μη ανάληψη υπηρεσίας ή η παραίτηση από θέση αναπληρωτή δεν σημαίνει αυτομάτως διαγραφή από τους αξιολογικούς πίνακες ούτε, από μόνη της, απαγορεύει τη συμμετοχή σε διαδικασία μόνιμου διορισμού.
Επομένως, ο αποκλεισμός από τις προσλήψεις αναπληρωτών δεν πρέπει να συγχέεται με τα κωλύματα διορισμού στο Δημόσιο.
9. Νέα σημαντική αλλαγή: από 5 σε 10 χρόνια το κώλυμα διορισμού λόγω απόλυσης από το Δημόσιο
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από εδώ και πέρα και σε μία διαφορετική διάταξη, η οποία αφορά απόλυση από δημόσια θέση για πειθαρχικούς λόγους.
Με τον ν. 5225/2025 τροποποιήθηκε το άρθρο 9 του Κώδικα Δημοσίων Υπαλλήλων. Πλέον, δεν διορίζονται όσοι έχουν απολυθεί από δημόσια υπηρεσία ή άλλο φορέα του δημόσιου τομέα λόγω της πειθαρχικής ποινής της οριστικής παύσης ή λόγω καταγγελίας της σύμβασης για σπουδαίο λόγο που οφείλεται σε υπαιτιότητα του εργαζομένου, εφόσον δεν έχει παρέλθει δεκαετία από την απόλυση.
Η συγκεκριμένη αλλαγή έχει πλέον ενσωματωθεί και στις προσκλήσεις για πρόσληψη εκπαιδευτικών στα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία (ΔΗΜ.Ω.Σ.).
Πρόκειται για σημαντική διαφοροποίηση σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, καθώς το σχετικό χρονικό διάστημα ήταν 5 έτη, ενώ πλέον ανέρχεται σε 10 έτη λόγω της τροποποίησης που επέφερε ο ν. 5225/2025.
Προσοχή: δεν είναι η ίδια ποινή
Εδώ χρειάζεται μία κρίσιμη διευκρίνιση:
Η διετής ή τριετής ποινή αφορά την περίπτωση μη ανάληψης υπηρεσίας ή παραίτησης αναπληρωτή.
Η δεκαετής περίοδος αφορά διαφορετικό ζήτημα: το κώλυμα διορισμού μετά από απόλυση από δημόσια θέση για τους συγκεκριμένους λόγους που προβλέπει ο νόμος.
Άρα δεν σημαίνει ότι ένας αναπληρωτής που παραιτείται από τη θέση του αποκλείεται για 10 χρόνια. Πρόκειται για διαφορετικές νομικές περιπτώσεις.
10. Τι πρέπει να προσέξει ένας αναπληρωτής πριν παραιτηθεί
Πριν από οποιαδήποτε παραίτηση ή μη αποδοχή πρόσληψης, είναι σημαντικό να ελεγχθούν:
1. Από ποια διαδικασία έγινε η πρόσληψη;
Κανονική πρόσκληση, ειδική πρόσκληση, Ενισχυτική Διδασκαλία, ΔΗΜ.Ω.Σ. ή άλλη ειδική διαδικασία.
2. Έχει ήδη αναλάβει υπηρεσία;
Άλλο η μη ανάληψη και άλλο η παραίτηση μετά την ανάληψη, παρότι στις βασικές περιπτώσεις του άρθρου 63 οδηγούν στην ίδια κύρωση.
3. Υπάρχει ενεργή σύμβαση μειωμένου ωραρίου;
Οι ειδικές διατάξεις για ΑΜΩ και πιθανή πρόσληψη πλήρους ωραρίου χρειάζονται ξεχωριστό έλεγχο.
4. Πρόκειται για ειδική πρόσκληση;
Η διαφορά μεταξύ διετούς και τριετούς αποκλεισμού είναι ιδιαίτερα σημαντική.
5. Πρόκειται για Ενισχυτική Διδασκαλία;
Εκεί η συνέπεια είναι διαφορετική και αφορά τη θέση του υποψηφίου στον σχετικό πίνακα.
Αρα:
Η μη ανάληψη υπηρεσίας ή η παραίτηση από θέση αναπληρωτή δεν έχει σε όλες τις περιπτώσεις την ίδια συνέπεια.
Το βασικό πλαίσιο είναι:
- Κανονική πρόσληψη: αποκλεισμός για το τρέχον και το επόμενο σχολικό έτος.
- Ειδική πρόσκληση: αποκλεισμός για το τρέχον και τα δύο επόμενα σχολικά έτη.
- Ενισχυτική Διδασκαλία: μετακίνηση στο τέλος του σχετικού πίνακα και όχι ο γενικός διετής αποκλεισμός.
- Καταστήματα Κράτησης: ισχύουν ειδικές εξαιρέσεις και διαφορετική αντιμετώπιση ανάλογα με το είδος της πρόσκλησης.
- ΔΗΜ.Ω.Σ.: εφαρμόζονται οι γενικές διατάξεις για τους αναπληρωτές, ενώ στις νεότερες προσκλήσεις έχει ενσωματωθεί και το νέο κώλυμα διορισμού λόγω απόλυσης από το Δημόσιο, με τη σχετική περίοδο να έχει αυξηθεί από 5 σε 10 έτη μετά τον ν. 5225/2025.
Σημαντικό: Σε κάθε νέα πρόσκληση πρέπει να διαβάζονται οι ειδικές διατάξεις της ίδιας της πρόσκλησης, καθώς μπορεί να προβλέπονται ειδικοί όροι, εξαιρέσεις ή πρόσθετες συνέπειες.
Εκκαθαρισμένοι Πίνακες: Διαθέσιμοι για όλους τους κλάδους – Δείτε τη νέα σειρά κατάταξής σας
