Uber στην ιδιωτική εκπαίδευση: ψηφιακές πλατφόρμες που δηλώνουν έδρα το εξωτερικό είναι απολύτως ανεξέλεγκτες παιδαγωγικά, εργασιακά και φορολογικά
Ανεξέλεγκτες σε όλα τα επίπεδα είναι οι ψηφιακές πλατφόρμες που παρέχουν εκπαιδευτικές υπηρεσίες (φροντιστηριακά μαθήματα, ξένες γλώσσες κ.λπ.). Το τελευταίο διάστημα έχουμε γίνει αποδέκτες σοβαρότατων καταγγελιών για συγκεκριμένες πλατφόρμες που διαφημίζονται στο διαδίκτυο. Σύμφωνα με όσα έχουν έρθει σε γνώση μας, οι εκπρόσωποί τους ζητούν από τους γονείς χρήματα είτε «μαύρα» (χέρι με χέρι) είτε με ηλεκτρονική πληρωμή σε τράπεζες χωρών του εξωτερικού, στις οποίες υφίσταται εξαιρετικά ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς.
Η ΟΙΕΛΕ ανοίγει σήμερα το ζήτημα αυτό, που θα αποδειχθεί τα επόμενα χρόνια εξαιρετικά κρίσιμο για το σύνολο του χώρου της εργασίας και της ιδιωτικής οικονομίας. Υπολογίζεται ότι μέχρι το 2030 πάνω από 45 εκατομμύρια εργαζόμενοι στην Ε.Ε. θα απασχολούνται σε ψηφιακές πλατφόρμες και υπάρχουν φόβοι ότι η ανεξέλεγκτη λειτουργία τους θα προκαλέσει μεγάλης έκτασης φοροδιαφυγή- φοροαποφυγή και σημαντική περιστολή εργασιακών, μισθολογικών και ασφαλιστικών δικαιωμάτων.
Οι καταγγελίες για τις ψηφιακές πλατφόρμες
Τις τελευταίες εβδομάδες γονείς επικοινώνησαν μαζί μας για συγκεκριμένη πλατφόρμα, τα στοιχεία της οποίας θα κατατεθούν στις αρμόδιες αρχές, η οποία αρχικά ζήτησε για τα δίδακτρα χρήματα σε «φυσική» μορφή και στη συνέχεια, επειδή οι γονείς επέμεναν για νόμιμη συναλλαγή μέσω τράπεζας, οι υπεύθυνοι έδωσαν ΙΒΑΝ τράπεζας χώρας της Βαλτικής.
Ταυτόχρονα, ουδείς γνωρίζει ποιοι είναι αυτοί που εργάζονται στις πλατφόρμες αυτές ως εκπαιδευτικοί, πώς πληρώνονται και πώς/εάν ασφαλίζονται. Οι συνάδελφοι που προσλαμβάνονται σε (νομίμως λειτουργούντα) Φροντιστήρια και Κέντρα Ξένων Γλωσσών, υποβάλλουν τα χαρτιά τους σε υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας και παίρνουν άδεια διδασκαλίας. Εργασιακά, υπάγονται σε ιδιαίτερο καθεστώς, καθώς η διδακτική ώρα ισούται με 45 λεπτά και η αμοιβή τους προσδιορίζεται με βάση, όχι το 40ωρο, αλλά τις 21 ώρες εβδομαδιαίως (το κατώτατο ωρομίσθιο αυτή τη στιγμή ανέρχεται σε 8,15 ευρώ).
Τι μας λένε εκπαιδευτικοί και στελέχη που ασχολούνται με την ψηφιακή επιχειρηματικότητα
Σύμφωνα με πληροφορίες που συλλέξαμε τις τελευταίες ημέρες από εκπαιδευτικούς και στελέχη του χώρου, η ανομία κυριαρχεί. Οι διδάσκοντες στις πλατφόρμες συχνά είναι φοιτητές (δεν έχουν πτυχίο) ή δεν έχουν σχέση με την ειδικότητα του αντικειμένου που διδάσκουν, ενώ, όταν πληρώνονται με ωρομίσθιο, παίρνουν από 1 (!) έως 5 ευρώ την ώρα.
Σε γενικές γραμμές, στο εργασιακό τμήμα, ισχύουν τα εξής:
- Μισθωτή εργασία, άθλια πληρωμένη (δεν απαντάται συχνά, καθώς οι πλατφόρμες δεν θέλουν να πληρώνουν «σταθερά» εκπαιδευτικούς).
- Τίτλος κτήσης (πρώην «Απόδειξη Επαγγελματικής Δαπάνης»). Σύμφωνα με την φορολογική νομοθεσία, ως παραστατικό αμοιβής των φυσικών προσώπων ιδιωτών για παροχή υπηρεσιών που ασκείται ως ευκαιριακή και παρεπόμενη δραστηριότητα, εκδίδεται Παραστατικό Παρεχόμενων Υπηρεσιών (Π.Π.Υ.) , εφόσον οι συναλλαγές αυτές στο σύνολό τους δεν υπερβαίνουν το ποσό των 10.000 ευρώ ετησίως και δεν υπάρχει υποχρέωση έναρξης εργασιών στη Δ.Ο.Υ. για την δραστηριότητά τους αυτή. Με βάση τα προαναφερθέντα, σε αυτές τις περιπτώσεις υποκρύπτεται καθεστώς εξαρτημένης μισθωτής εργασίας, γιατί οι υπηρεσίες που παρέχουν οι εκπαιδευτές δεν έχουν περιστασιακό χαρακτήρα καθώς διδάσκουν καθ’ όλη την διάρκεια του διδακτικού έτους.
- Απόδειξη Παροχής Υπηρεσιών (μπλοκάκι). Αυτή τη λύση την επιδιώκουν οι πλατφόρμες, αλλά γενικά οι διδάσκοντες την αποφεύγουν λόγω υψηλής φορολογίας.
- Μίσθωση της πλατφόρμας. Μια συνηθισμένη επιλογή που υποκρύπτει ίσως τον μεγαλύτερο βαθμό παρανομίας. Ο «διδάσκων» νοικιάζει για κάποιο διάστημα μια ψηφιακή πλατφόρμα (τύπου zoom, skype κ.λπ.) και παρέχει εκπαιδευτικές υπηρεσίες. Κανονικά, ο διδάσκων θα έπρεπε να έχει κάνει έναρξη επαγγελματικής δραστηριότητας και να κόβει αποδείξεις, όμως αυτό σπάνια γίνεται, όπως μας αναφέρουν άνθρωποι που γνωρίζουν το χώρο. Οι «εκπαιδευτικοί» πληρώνονται «μαύρα» και οι γονείς είναι ικανοποιημένοι, διότι, αν και δεν τους χορηγείται κανένα παραστατικό-απόδειξη, πληρώνουν πολύ χαμηλά δίδακτρα.
Όπως προαναφέρθηκε, κάποιες πλατφόρμες εισπράττουν τα χρήματα σε τραπεζικούς λογαριασμούς του εξωτερικού και πληρώνουν από το εξωτερικό τους εκπαιδευτικούς οδηγώντας σε φοροδιαφυγή- φοροαποφυγή.
Φορολογικά ο τόπος παροχής των υπηρεσιών αυτών που περιγράφονται πιο πάνω είναι η Ελλάδα και επομένως θα έπρεπε να εφαρμόζεται η ελληνική φορολογική νομοθεσία. Ωστόσο, πολλές από αυτές τις πλατφόρμες δηλώνουν, όπως προαναφέρθηκε, έδρα άλλες χώρες για ευνόητους λόγους.
Πλήττονται τα δημόσια ταμεία, οι εργαζόμενοι και οι υγιώς λειτουργούσες ιδιωτικές μονάδες στο χώρο της εκπαίδευσης
Από την παραβατική λειτουργία των ανεξέλεγκτων πλατφορμών πλήττονται:
- Τα δημόσια ταμεία λόγω της εκτεταμένης φοροδιαφυγής- φοροαποφυγής
- Οι εκπαιδευτικοί που εργάζονται με χαμηλότερες αποδοχές από αυτές που προβλέπει η νομοθεσία για εκπαιδευτικούς που διδάσκουν σε Φροντιστήρια και σε Κέντρα Ξένων Γλωσσών.
- Οι (όχι πολλές) νόμιμα λειτουργούσες ιδιωτικές μονάδες εκπαίδευσης του χώρου, καθώς η λειτουργία των ψηφιακών πλατφορμών εκπαίδευσης πλήττει τον υγιή ανταγωνισμό
Σε επικοινωνία που είχαμε με αρμόδιες υπηρεσίες της πολιτείας δηλώθηκε άγνοια για τη λειτουργία τους, για το ποιος τις εποπτεύει, πώς φορολογούνται, ποιος ελέγχει τα προσόντα των διδασκόντων και πώς αυτοί αμείβονται. Είναι φανερό ότι, μετά τα Κέντρα Μελέτης, μια νέα μεγάλη μαύρη τρύπα ανομίας, φοροδιαφυγής- φοροαποφυγής και εργασιακής εκμετάλλευσης ανοίγει στο χώρο της ιδιωτικής εκπαίδευσης.
Η ΟΙΕΛΕ, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η κατάσταση και για να υπάρξει πλέον ρύθμιση στο χώρο, προτείνει:
- Τη δημιουργία ενός ψηφιακού μητρώου, όπου θα καταχωρίζονται οι εκπαιδευτικές πλατφόρμες
- Την υποχρεωτική διασύνδεσή τους με το εγχώριο φορολογικό και τραπεζικό σύστημα
- Την υποχρέωση των διδασκόντων να καταθέτουν τα προσόντα τους στο Υπουργείο Παιδείας και να λαμβάνουν άδεια διδασκαλίας
- Την υπαγωγή των νομίμως πλέον διδασκόντων στο ίδιο νομοθετικό πλαίσιο εργασίας και αμοιβής με των υπόλοιπων εκπαιδευτικών σε Φροντιστήρια και σε Κέντρα Ξένων Γλωσσών (βλέπε Ν. 4415/2016).
Η Ομοσπονδία θα ενημερώσει πολιτικά κόμματα και συνδικαλιστικούς φορείς για το κρίσιμο θέμα των ψηφιακών πλατφορμών που θα απασχολήσει ιδιαίτερα το χώρο της εργασίας τις επόμενες δεκαετίες, ζητώντας να εκκινήσει σχετικός διάλογος με τη συμμετοχή κοινωνικών εταίρων και επιστημονικών φορέων.
