Ασυντήρητα σχολικά κτίρια, τεχνικές ελλείψεις και προβλήματα ασφάλειας, αλλά οι ευθύνες καταλήγουν συχνά στους διευθυντές των σχολείων. Η Ο.Λ.Τ.Ε.Ε. ζητά άμεση νομική προστασία, ξεκάθαρες αρμοδιότητες και ουσιαστική στήριξη των εκπαιδευτικών.
Μέχρι πού μπορεί να φτάσει η ευθύνη ενός εκπαιδευτικού και ενός διευθυντή σχολείου; Και κυρίως, ποιος τους προστατεύει όταν καλούνται να διαχειριστούν προβλήματα για τα οποία δεν έχουν ούτε την αρμοδιότητα ούτε την τεχνική κατάρτιση;
Το ζήτημα της νομικής προστασίας των εκπαιδευτικών επαναφέρει με δυναμικό τρόπο η Ομοσπονδία Λειτουργών Τεχνικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (Ο.Λ.Τ.Ε.Ε.), με δελτίο Τύπου που εξέδωσε στις 29 Οκτωβρίου 2026, αναδεικνύοντας μια πραγματικότητα που γίνεται ολοένα και πιο πιεστική στις σχολικές μονάδες.
Οι εκπαιδευτικοί βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή, καλούμενοι να αντιμετωπίσουν όχι μόνο τις αυξημένες παιδαγωγικές και διδακτικές απαιτήσεις, αλλά και περιστατικά βίας, συγκρούσεις με γονείς, φθορές, βανδαλισμούς, τεχνικές βλάβες, ατυχήματα και προβλήματα ασφάλειας.
Και ενώ όλα αυτά αποτελούν πλέον μέρος της καθημερινότητας πολλών σχολείων, το ερώτημα παραμένει: Μπορεί η διοίκηση ενός σχολείου να θεωρείται υπεύθυνη ακόμη και για προβλήματα που έχει εγκαίρως καταγγείλει, αλλά δεν έχει τη δυνατότητα να επιδιορθώσει;
Αυτοαξιολόγηση σχολικών μονάδων: Πώς μπορεί να αξιολογηθεί ένα σχολείο όταν του λείπουν τα βασικά;
Σύλλογος Διδασκόντων: Πότε συνεδριάζει, ποιοι συμμετέχουν και πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις
Οι διευθυντές δεν είναι μηχανικοί, ηλεκτρολόγοι και εργολάβοι!
Η Ο.Λ.Τ.Ε.Ε. βάζει στο τραπέζι ένα ζήτημα που δεν μπορεί να συνεχίσει να αντιμετωπίζεται με ασάφεια και μετακύλιση ευθυνών.
Ο διευθυντής μιας σχολικής μονάδας έχει την ευθύνη της εύρυθμης λειτουργίας του σχολείου, οφείλει να καταγράφει τους κινδύνους και να ενημερώνει τις αρμόδιες υπηρεσίες. Δεν είναι, όμως, μηχανικός, τεχνικός ασφαλείας, ηλεκτρολόγος ή εργολάβος. Δεν διαθέτει τα απαραίτητα μέσα για να ελέγξει την καταλληλότητα ενός κτιρίου, να πιστοποιήσει την ασφάλειά του ή να προχωρήσει σε τεχνικές εργασίες αποκατάστασης.
Παρ’ όλα αυτά, όταν συμβεί ένα ατύχημα, οι άνθρωποι που βρίσκονται μέσα στο σχολείο ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με διαδικασίες διερεύνησης ευθυνών, ακόμη και όταν έχουν προηγηθεί έγγραφες αναφορές προς τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Με άλλα λόγια, ο διευθυντής καλείται να διαχειριστεί τις συνέπειες προβλημάτων που δεν έχει ούτε την εξουσία ούτε τα μέσα να επιλύσει.
Το περιστατικό στις Βρύσες Χανίων
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, το πρόσφατο περιστατικό στις Βρύσες Χανίων, όπου σχολικός πίνακας έπεσε κατά τη διάρκεια μαθήματος, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό εκπαιδευτικού.
Το ιδιαίτερα σοβαρό στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι, όπως επισημαίνει η Ο.Λ.Τ.Ε.Ε., η διεύθυνση του σχολείου είχε ήδη προχωρήσει σε έγγραφες αναφορές προς τις αρμόδιες υπηρεσίες για προβλήματα στις σχολικές εγκαταστάσεις.
Κι όμως, μετά το ατύχημα, η διευθύντρια βρέθηκε να αντιμετωπίζει διαδικασίες που συνδέονται με το περιστατικό.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία του προβλήματος. Τι συμβαίνει όταν ένας διευθυντής έχει ενημερώσει εγκαίρως για έναν κίνδυνο, έχει κάνει όσα προβλέπονται στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, αλλά οι αρμόδιοι φορείς δεν έχουν προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες;
Θα συνεχίσει ο εκπαιδευτικός να λειτουργεί ως ο τελευταίος αποδέκτης κάθε ευθύνης; Θα πρέπει να αναζητά μόνος του νομική υποστήριξη, να απολογείται και να επιβαρύνεται οικονομικά για ζητήματα που ξεπερνούν τον υπηρεσιακό του ρόλο;
Οι ευθύνες των Δήμων και των τεχνικών υπηρεσιών δεν μπορούν να μεταφέρονται στα σχολεία
Η Ομοσπονδία ξεκαθαρίζει ότι απαιτείται σαφής διαχωρισμός των αρμοδιοτήτων ανάμεσα στις σχολικές μονάδες, τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, τους Δήμους και τις αρμόδιες τεχνικές υπηρεσίες.
Οι διευθυντές οφείλουν να αναφέρουν τα προβλήματα και να συνεργάζονται με τους αρμόδιους φορείς. Οι τεχνικοί έλεγχοι, η πιστοποίηση της ασφάλειας των εγκαταστάσεων και η αποκατάσταση επικίνδυνων βλαβών, όμως, πρέπει να πραγματοποιούνται από εκείνους που διαθέτουν την αρμοδιότητα και την τεχνογνωσία.
Δεν μπορεί η έλλειψη συντήρησης, οι καθυστερήσεις στις επισκευές και η απουσία ουσιαστικών ελέγχων να μετατρέπονται σε προσωπικό βάρος για τον εκπαιδευτικό που βρίσκεται καθημερινά στο σχολείο.
Η ασφάλεια μαθητών και εργαζομένων απαιτεί συγκεκριμένες ευθύνες, τεχνική υποστήριξη, χρηματοδότηση και άμεσες παρεμβάσεις. Όχι απλώς έγγραφα, διαπιστώσεις και αναζήτηση υπευθύνων εκ των υστέρων.
Νομική προστασία και για τους αναπληρωτές εκπαιδευτικούς
Η Ο.Λ.Τ.Ε.Ε. υπενθυμίζει ότι υπάρχει ήδη νομοθετικό πλαίσιο για τη νομική υποστήριξη υπαλλήλων του δημόσιου τομέα σε υποθέσεις που σχετίζονται με την άσκηση των υπηρεσιακών τους καθηκόντων.
Ειδικότερα, επικαλείται το άρθρο 52 του Ν. 4674/2020, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 52 του Ν. 4735/2020 και τροποποιήθηκε μεταγενέστερα.
Ωστόσο, η ύπαρξη μιας διάταξης στον νόμο δεν αρκεί όταν ο εκπαιδευτικός βρίσκεται αντιμέτωπος με μια σοβαρή υπηρεσιακή ή νομική υπόθεση και δεν γνωρίζει πού να απευθυνθεί, ποιος θα τον υποστηρίξει και ποιος θα αναλάβει το σχετικό κόστος.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στους αναπληρωτές εκπαιδευτικούς, οι οποίοι δεν πρέπει να στερούνται ουσιαστικής νομικής προστασίας εξαιτίας της εργασιακής τους σχέσης.
Η προστασία δεν μπορεί να είναι προνόμιο μόνο των μονίμων. Όποιος υπηρετεί στη δημόσια εκπαίδευση και καλείται να ανταποκριθεί στις ίδιες υπηρεσιακές υποχρεώσεις πρέπει να έχει και αντίστοιχη θεσμική κάλυψη.
Τα αιτήματα της Ο.Λ.Τ.Ε.Ε. προς το Υπουργείο Παιδείας
Η Ομοσπονδία ζητά από το Υπουργείο Παιδείας συγκεκριμένες παρεμβάσεις:
- Ουσιαστική εφαρμογή και διεύρυνση του πλαισίου νομικής προστασίας εκπαιδευτικών και διευθυντών για υποθέσεις που προκύπτουν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.
- Άμεση παροχή νομικής συμβουλευτικής υποστήριξης από την πρώτη στιγμή ενός σοβαρού υπηρεσιακού περιστατικού.
- Σαφή οριοθέτηση των αρμοδιοτήτων και των ευθυνών των σχολικών μονάδων, των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης, των Δήμων και των τεχνικών υπηρεσιών.
- Τακτικούς και έκτακτους τεχνικούς ελέγχους των σχολικών εγκαταστάσεων.
- Έγκαιρη αποκατάσταση επικίνδυνων φθορών και τεχνικών προβλημάτων.
- Διασφάλιση των εκπαιδευτικών και των διευθυντών από πιέσεις ή δυσμενή μεταχείριση όταν καταγράφουν και αναφέρουν εγγράφως προβλήματα ασφάλειας.
Η παρέμβαση της Ο.Λ.Τ.Ε.Ε. αγγίζει ένα από τα πιο ουσιαστικά προβλήματα της δημόσιας εκπαίδευσης: την απόσταση ανάμεσα στις ευθύνες που φορτώνονται καθημερινά οι εκπαιδευτικοί και στην πραγματική διοικητική, τεχνική και νομική υποστήριξη που τους παρέχεται.
Οι εκπαιδευτικοί δεν ζητούν ασυλία. Δεν ζητούν να απαλλαγούν από τις ευθύνες που πραγματικά τους αναλογούν. Ζητούν να μην καλούνται να αναλάβουν ευθύνες άλλων υπηρεσιών και φορέων.
Δεν μπορεί ένας διευθυντής να ενημερώνει εγγράφως για επικίνδυνες εγκαταστάσεις, να περιμένει την παρέμβαση των αρμοδίων και, όταν συμβεί ένα ατύχημα, να βρίσκεται αντιμέτωπος με μια διαδικασία για την οποία χρειάζεται να αναζητήσει μόνος του νομική προστασία.
Τα σχολεία δεν χρειάζονται διευθυντές που θα αναλαμβάνουν τον ρόλο του μηχανικού, του τεχνικού ασφαλείας και του νομικού συμβούλου. Χρειάζονται ασφαλή κτίρια, υπεύθυνους φορείς, τακτικούς ελέγχους και μια Πολιτεία που θα αναλαμβάνει τις ευθύνες της.
Γιατί η προστασία των μαθητών και των εκπαιδευτικών δεν μπορεί να εξαρτάται από το πόσο καλά θα καταφέρει ένας διευθυντής να καλύψει τα κενά ενός συστήματος που δεν του παρέχει ούτε τα απαραίτητα μέσα ούτε την αντίστοιχη υποστήριξη.
