Πίσω από το πρώτο κουδούνι υπάρχουν εκπαιδευτικοί που ακόμη δεν ξέρουν πού θα υπηρετήσουν
Κάθε Σεπτέμβριο, λίγο πριν ανοίξουν οι πόρτες των σχολείων, η συζήτηση επικεντρώνεται σχεδόν αυτονόητα στους μαθητές. Στο άγχος της πρώτης ημέρας, στην προσαρμογή των παιδιών, στην αγωνία των γονέων και στις αλλαγές που φέρνει μια καινούργια σχολική χρονιά.
Υπάρχει όμως και μια άλλη πλευρά της επιστροφής στα σχολεία που συχνά περνάει απαρατήρητη: η αγωνία των ίδιων των εκπαιδευτικών.
Και δεν αφορά μόνο όσους μπαίνουν για πρώτη φορά σε μια σχολική αίθουσα. Ακόμη και εκπαιδευτικοί με πολλά χρόνια υπηρεσίας έρχονται αντιμέτωποι κάθε Σεπτέμβριο με νέες συνθήκες, νέα πρόσωπα, διαφορετικές απαιτήσεις και ένα σχολικό περιβάλλον που δεν είναι ποτέ ακριβώς ίδιο με το προηγούμενο.
Ο εκπαιδευτικός δεν πατάει ένα κουμπί για να «ξεκινήσει»
Η πρώτη ημέρα στο σχολείο δεν είναι απλώς μια επιστροφή στη δουλειά.
Ο εκπαιδευτικός καλείται μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα να γνωρίσει τους μαθητές του, να διαχειριστεί διαφορετικούς χαρακτήρες και ανάγκες, να δημιουργήσει κλίμα εμπιστοσύνης, να θέσει κανόνες και να οργανώσει μια ομάδα παιδιών που μέχρι εκείνη τη στιγμή αποτελούσε απλώς ένα σύνολο διαφορετικών προσωπικοτήτων.
Και όλα αυτά συμβαίνουν παράλληλα με τον καθημερινό φόρτο: προετοιμασία μαθημάτων, διοικητικές υποχρεώσεις, ηλεκτρονικές καταχωρίσεις, συνεδριάσεις, επικοινωνία με γονείς, διαχείριση συμπεριφορών και ένα διαρκώς αυξανόμενο πλέγμα απαιτήσεων.
Η δουλειά του εκπαιδευτικού, επομένως, δεν ξεκινά όταν χτυπήσει το κουδούνι. Ξεκινά πολύ νωρίτερα και απαιτεί ψυχική και πνευματική προετοιμασία.
Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, υπάρχει και η αβεβαιότητα της τοποθέτησης
Για μια μεγάλη κατηγορία εκπαιδευτικών, ιδιαίτερα αναπληρωτών και όσων βρίσκονται σε διαδικασία τοποθετήσεων, η φετινή σχολική χρονιά έχει έναν επιπλέον παράγοντα άγχους:
Δεν γνωρίζουν ακόμη με βεβαιότητα πού θα εργάζονται.
Ενώ η ημερομηνία έναρξης της σχολικής χρονιάς πλησιάζει, λάθη, αλλαγές και ανατροπές στις τοποθετήσεις μπορούν να ανατρέψουν μέσα σε λίγες ώρες τον προγραμματισμό ενός ανθρώπου.
Ένας εκπαιδευτικός μπορεί να έχει ήδη αναζητήσει σπίτι, να έχει υπογράψει μίσθωση, να έχει οργανώσει τη μετακίνησή του και να έχει μεταφέρει προσωπικά αντικείμενα σε έναν συγκεκριμένο τόπο.
Και ξαφνικά να πληροφορηθεί ότι πρέπει να μετακινηθεί αλλού.
Άλλο σχολείο. Άλλη περιοχή. Άλλη καθημερινότητα. Νέο σπίτι. Νέα έξοδα. Νέος προγραμματισμός.
Και όλα αυτά λίγες ημέρες πριν από την έναρξη των μαθημάτων.
Πώς ζητάμε από έναν εκπαιδευτικό να δημιουργήσει ασφάλεια όταν ο ίδιος δεν αισθάνεται ασφαλής;
Εδώ βρίσκεται μια από τις μεγαλύτερες αντιφάσεις.
Από τον εκπαιδευτικό ζητάμε να δημιουργήσει ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον για τους μαθητές του. Να τους βοηθήσει να προσαρμοστούν, να τους εμπνεύσει εμπιστοσύνη, να τους μεταδώσει ηρεμία και να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς.
Πώς μπορεί όμως να γίνει αυτό όταν ο ίδιος περιμένει ακόμη να μάθει σε ποιο σχολείο θα βρίσκεται;
Όταν δεν γνωρίζει αν το σπίτι που νοίκιασε θα βρίσκεται τελικά κοντά στον τόπο εργασίας του;
Όταν ένας διοικητικός χειρισμός ή μια αλλαγή στην τοποθέτηση μπορεί να ανατρέψει τον σχεδιασμό μιας ολόκληρης οικογένειας;
Η σταθερότητα που ζητάμε από το σχολείο πρέπει να ξεκινά και από τους ανθρώπους που το στελεχώνουν.
Δεν είναι «υπερβολικό άγχος» – είναι πραγματικές συνθήκες
Το άγχος των εκπαιδευτικών δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως προσωπική αδυναμία ή ως υπερβολική αντίδραση.
Όταν ένας εργαζόμενος βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξημένες απαιτήσεις, διοικητική πίεση, οικονομικές δυσκολίες, στεγαστικό πρόβλημα και αβεβαιότητα για τον τόπο εργασίας του, η πίεση είναι απολύτως πραγματική.
Ιδιαίτερα για τους εκπαιδευτικούς που μετακινούνται από περιοχή σε περιοχή, η έναρξη της σχολικής χρονιάς μπορεί να σημαίνει μια ολόκληρη επιχείρηση ζωής: εύρεση κατοικίας, μετακόμιση, έξοδα μετακίνησης, αλλαγή οικογενειακού προγραμματισμού και προσαρμογή σε έναν νέο τόπο.
Και όλα αυτά για έναν μισθό που, ειδικά στην αρχή της εκπαιδευτικής διαδρομής, συχνά δεν αφήνει πολλά περιθώρια.
Πριν ζητήσουμε περισσότερα από τους εκπαιδευτικούς, ας τους δώσουμε τα αυτονόητα
Ο εκπαιδευτικός δεν χρειάζεται μόνο οδηγίες, εγκυκλίους και νέες υποχρεώσεις.
Χρειάζεται σαφείς αποφάσεις, έγκαιρες τοποθετήσεις, σταθερότητα, αξιοπρέπεια και στοιχειώδεις συνθήκες για να κάνει τη δουλειά του.
Δεν μπορεί κάθε Σεπτέμβριο να ξεκινά ένας αγώνας δρόμου για να πληροφορηθεί κάποιος πού θα υπηρετήσει, να βρει σπίτι και να οργανώσει τη ζωή του την τελευταία στιγμή.
Και δεν μπορεί την ίδια ώρα να ζητάμε από τον ίδιο άνθρωπο να λειτουργήσει ως σταθερό σημείο αναφοράς για δεκάδες παιδιά.
Το πρώτο κουδούνι πρέπει να σημαίνει αρχή, όχι νέα ανατροπή
Η νέα σχολική χρονιά πρέπει να ξεκινά με σχέδιο και οργάνωση.
Για τους μαθητές, αλλά και για τους εκπαιδευτικούς.
Γιατί πίσω από κάθε εκπαιδευτικό που θα σταθεί μπροστά στον πίνακα υπάρχει ένας άνθρωπος που έχει τη δική του ζωή, τις δικές του υποχρεώσεις, το δικό του άγχος και τη δική του ανάγκη για σταθερότητα.
Και υπάρχει κάτι που δεν πρέπει να ξεχνάμε:
Δεν μπορείς να ζητάς από έναν άνθρωπο να δημιουργήσει ασφάλεια στα παιδιά, όταν το ίδιο το σύστημα του προσφέρει ανασφάλεια.
Το πρώτο κουδούνι πλησιάζει.
Ας φροντίσουμε τουλάχιστον οι άνθρωποι που θα το ακούσουν να ξέρουν πού θα χτυπήσει γι’ αυτούς.
Μισθολογικά Κλιμάκια στο Δημόσιο: Όλα Όσα Πρέπει να Γνωρίζετε
