Το λειτούργημα του εκπαιδευτικού χρόνο με το χρόνο γίνεται, πιστεύω, δυσκολότερο. Και πιστεύω δύσκολα κάποιος ορθά και ηθικά σκεπτόμενος θα διαφωνήσει. Σε αυτό συμβάλλουν πολλοί παράγοντες που μπορεί είτε άμεσα είτε έμμεσα να επηρεάζουν το έργο της/του εκπαιδευτικού. Παράγοντες όπως η υποχρηματοδότηση, η περικοπή μισθών, οι ψυχοκοινωνικές προκλήσεις, παιδιά συχνά παρατημένα από τους γονείς, σοβαρά προβλήματα συμπεριφοράς και η δυσκολία διαχείρισης τους, η έλλειψη αναγνώρισης στο πρόσωπο της/ου εκπαιδευτικού, η έλλειψη εμπιστοσύνης, η αυξημένη κριτική από γονείς και μαθήτριες μαθητές που κάποιες φορές φτάνει στα επίπεδα του χλευασμού, η υπερίσχυση της αξίας της γρήγορης οικονομικοκοινωνικής ανόδου με το λιγότερο κόπο περιλαμβάνοντας και τις απαραίτητες ηθικές εκπτώσεις (αρκεί βεβαίως να μην σε πιάσουν διάφοροι μηχανισμοί ελέγχου), η επίδραση των smartphones (σύμφωνα με έρευνες παγκοσμίως από το -σχεδόν ήδη μακρινό- 2012) που έχουν αυξήσει κατακόρυφα τα ποσοστά της κατάθλιψης παγκοσμίως και έχουν ρίξει τις επιδόσεις των μαθητριών/τών, η έλλειψη ψυχολογικής υποστήριξης και επιμορφώσεων, γενικότερα η μη υποστηρικτική στάση υπουργείων και κυβερνήσεων, προγράμματα ανούσια, φιλόδοξα για τους λίγους αρίστους που αφήνουν τους άλλους να τρέχουν ασθμαίνοντας. Μερικά λέω που όμως θεωρώ σημαντικά.
Και ακόμη το τεράστιο γραφειοκρατικό φορτίο, οι συνεχείς αλλαγές που δημιουργούν αβεβαιότητα, αναστάτωση, ενίοτε σύγχυση, οι απαιτήσεις να ανταποκριθείς σε παλιές και νέες οδηγίες, παλιούς και νέους νόμους, παλιά και νέα καθήκοντα, δημιουργώντας μία βαριά ατμόσφαιρα, ένα μπαμπούλα που σε στραγγαλίζει με τα “πρέπει”, ” και οπωσδήποτε”, ” και δεν γίνεται αλλιώς” κλπ. Και αν κλείσεις τα αυτιά, γρήγορα θα σε βρει ο μπαμπούλας των συνεπειών.
Και μέσα σε αυτό τον ορυμαγδό θα προκύψουν και οι αρρώστιες, οι δικές σου και των άλλων για τους οποίους είσαι υπεύθυνη/ος, γιατί συχνότατα είσαι και γονιός και έχεις μικρά παιδιά και είσαι και παιδί και έχεις συχνότατα μεγάλους γονείς. Και, αν πάρεις άδεια, τι θα γίνει με την ύλη; Υπάρχει και η τράπεζα θεμάτων! Γενικώς ανατρέπεται όλο το ωρολόγιο πρόγραμμα, κινδυνεύει να πέσει σαν από τραπουλόχαρτα, ωιμέ, το οικοδόμημα του σχολείου, της εκπαίδευσης γενικότερα. Δεν πρέπει να υπάρξει κενό, γιατί, αν είναι τα παιδιά ανεξέλεγκτα στην αυλή, μπορεί κάτι να συμβεί. Θέλουν κάποιον από πάνω τους με το ρόπαλο. Δεν ξέρεις τι μπορεί να σκαρώσουν. Μπορεί να μας ανατινάξουν!
Η λέξη που κυριαρχεί, όταν επιτέλους αποφασίσεις να ζητήσεις άδεια, είναι η “συγγνώμη”. Συγνώμη που τόλμησα να το σκεφτώ. Συγνώμη που το επιχείρησα. Συγγνώμη που πήρα την άδεια. Συγνώμη δεν θα ξαναγίνει.
Μαχόμενος εκπαιδευτικός είσαι εσύ; Ντροπή σου! Τομάρι! Λιποτάκτη! Προχώρα μπροστά ρε! Τρεκλίζοντας με μπουκωμένη μύτη με μπουκωμένο μυαλό, με φωνή που δεν βγαίνει ή, αν βγει, την νιώθεις σαν να γδέρνει τα σωθικά σου. Προχώρα, στάσου όρθια/ιος με θολούρα και ζαλάδα. Θα περάσει και αυτό, όπως και τις άλλες φορές! Πάρε και κάνα depon, αντισταμινικά, αντιβιοτικά. Αν είναι να πέσεις, πέσε στην τάξη! Σαν τους ήρωες. Στο πεδίο της μάχης σου! Να δώσεις το παράδειγμα , για να πέφτουν οι μαθήτριες και οι μαθητές σου στο πεδίο της δικής τους μάχης, της εργασίας τους. Να τα δίνουν κι αυτές/οί όλα για το κέρδος των εργοδοτών, που μπορεί να απέκτησαν το χρήμα κάνοντας τις ηθικές εκπτώσεις που λέγαμε πιο πάνω.
Σε άλλες χώρες, που δεν έχουν και το τέλειο εκπαιδευτικό σύστημα, είναι αναμενόμενο και ελάχιστα προβληματικό να πάρεις άδεια. Η αναπλήρωση γίνεται άμεσα, μπορεί και την ίδια μέρα, αξιοποιώντας την τεχνολογία, ειδικές πλατφόρμες δηλαδή, ενώ και η χρηματοδότηση για την πρόσληψη αναπληρώτριας/τή συχνά γίνεται από το ίδιο το σχολείο.
Η άδεια θα σε βοηθήσει να αναρρώσεις, αν είσαι ασθενής, και, όπως λέει η λέξη, να επανέλθεις δυνατή/ός. Αν δεν πάρεις άδεια, μπορεί και να χειροτερέψεις! Και δεν θα μπορείς να αποδώσεις, αφού αυτό σκέφτεσαι τόσο πολύ! Η άδεια θα σε βοηθήσει να στηρίξεις αυτούς που αγαπάς, εάν έχουν ανάγκη. Τα προβλήματα που προκύπτουν δείχνουν μία βαθιά αστοχία του συστήματος. Μία αστοχία ηθελημένη. Στην καλύτερη περίπτωση δείχνουν αδιαφορία. Θέλουν να σου επιβάλλουν και να σου υποβάλλουν μία τοξικότατη ευθύνη. Θυμάσαι αυτά τα “πρέπει” και τα λοιπά που λέγαμε παραπάνω; Ενοχές και τύψεις.
Συναδέλφισσες, συνάδελφοι, το σύστημα, λοιπόν, δεν μας υποστηρίζει. Όποιος δεν το καταλαβαίνει εθελοτυφλεί. Δεν θα τρελαθούμε όμως! Και δεν θα πεθάνουμε μέσα στην τάξη! Έτσι κι αλλιώς με τα όρια συνταξιοδότησης συνεχώς να αυξάνονται, θα έχουμε αυξανόμενους θανάτους εκπαιδευτικών, είτε εν ώρα διδασκαλίας είτε εκτός αιθούσης…. Τώρα τουλάχιστον ας μην κάνουμε τη χάρη στους μικρούς και τους μεγάλους Ναπολέοντες της εκπαίδευσης και όχι μόνο. Ας διεκδικήσουμε τα δίκαια μας, ανάμεσά τους και τις “ταπεινότατες” άδειες μας.
Δήμας Βαγγέλης,
Φιλόλογος
1ο ΓΕΛ Νέας Φιλαδέλφειας
