Η κυβέρνηση μιλά για δημοσιονομική υπευθυνότητα και αποκλείει τον 13ο και 14ο μισθό – Οι αριθμοί, όμως, δείχνουν ότι ο κρατικός κορβανάς γεμίζει, την ώρα που οι εργαζόμενοι συνεχίζουν να πληρώνουν ακριβά την ακρίβεια
Μια συζήτηση που κάθε άλλο παρά έχει κλείσει ανοίγει ξανά μετά τα τελευταία στοιχεία για την πορεία του κρατικού προϋπολογισμού και τις δηλώσεις της κυβέρνησης για την επαναφορά των δώρων στο Δημόσιο.
Το παράδοξο είναι εμφανές: από τη μία πλευρά καταγράφονται σημαντικές υπερβάσεις στους δημοσιονομικούς στόχους και ένα πρωτογενές πλεόνασμα πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ. Από την άλλη, όταν τίθεται το ζήτημα της επαναφοράς του 13ου και 14ου μισθού, η απάντηση της κυβέρνησης είναι ότι «δεν υπάρχουν τα χρήματα».
950 ευρώ κατώτατος μισθός και τέλος στον 13ο-14ο μισθό – Το σχέδιο της κυβέρνησης έως το 2027
5,7 δισ. ευρώ πρωτογενές πλεόνασμα στο επτάμηνο
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η «Καθημερινή», το πρωτογενές πλεόνασμα στο επτάμηνο Ιανουαρίου–Ιουλίου 2026 ανήλθε σε περίπου 5,725 δισ. ευρώ, έναντι στόχου 4,417 δισ. ευρώ. Η υπέρβαση φτάνει περίπου το 1,3 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 42,475 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά περίπου 1,112 δισ. ευρώ ή 2,7%.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το μεγάλο πολιτικό ερώτημα:
Όταν το κράτος εισπράττει περισσότερα από όσα είχε προϋπολογίσει και εμφανίζει πλεόνασμα πολύ υψηλότερο από τον στόχο, πόσο πραγματικά «δεν υπάρχουν» χρήματα για τους εργαζομένους;
Η ακρίβεια γεμίζει τα κρατικά ταμεία;
Ένα σημαντικό μέρος της αύξησης των φορολογικών εσόδων συνδέεται με την αυξημένη οικονομική δραστηριότητα, τον πληθωρισμό και την τουριστική κίνηση. Η ίδια η «Καθημερινή» επισημαίνει ότι ο υψηλότερος πληθωρισμός και η αυξητική τάση στις τουριστικές και ταξιδιωτικές εισπράξεις συνέβαλαν στην καλύτερη δημοσιονομική εικόνα.
Για τα νοικοκυριά, όμως, η εικόνα είναι διαφορετική.
Όταν οι τιμές ανεβαίνουν, ο πολίτης πληρώνει περισσότερο για τα ίδια προϊόντα και υπηρεσίες. Και πάνω σε αυτές τις αυξημένες τιμές επιβάλλεται και ο αντίστοιχος ΦΠΑ.
Έτσι δημιουργείται μια ιδιαίτερα οξύμωρη κατάσταση:
Η ακρίβεια πιέζει το εισόδημα του πολίτη, ενώ παράλληλα μπορεί να αυξάνει τις ονομαστικές φορολογικές εισπράξεις του κράτους.
Και την ίδια στιγμή: «Δεν υπάρχουν λεφτά για τα δώρα»
Στις 25 Αυγούστου, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης έβαλε ουσιαστικά τέλος στις προσδοκίες για επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού στο Δημόσιο, ενόψει των εξαγγελιών της ΔΕΘ, υποστηρίζοντας ότι το κόστος ανέρχεται περίπου στα 3 δισ. ευρώ ετησίως.
Το επιχείρημα είναι γνωστό: οι διαθέσιμοι πόροι δεν επαρκούν για μια τέτοια παρέμβαση και η κυβέρνηση επιλέγει να κατευθύνει το δημοσιονομικό περιθώριο σε άλλες παρεμβάσεις.
Όμως εδώ αρχίζει η πολιτική συζήτηση.
Γιατί οι εργαζόμενοι βλέπουν ένα κράτος που εμφανίζει υπερβάσεις δισεκατομμυρίων, ενώ όταν έρχεται η ώρα να επιστρέψει ένα μέρος του εισοδήματος που έχασαν τα προηγούμενα χρόνια, ακούν ξανά και ξανά ότι «δεν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος».
Πιερρακάκης: «Όχι» σε 13ο και 14ο Μισθό – «ακόμα και αν υπήρχαν τα χρήματα, δεν θα τα δίναμε»
12,84 δισ. ευρώ για πρόωρη αποπληρωμή χρέους
Την ίδια περίοδο, η χώρα προχωρά σε πρόωρες αποπληρωμές δημόσιου χρέους συνολικού ύψους περίπου 12,84 δισ. ευρώ μέσα στο 2026.
Το ποσό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, περίπου 6,94 δισ. ευρώ από τα διμερή δάνεια του πρώτου προγράμματος στήριξης, 2,5 δισ. ευρώ προς τον EFSF, μείωση εντόκων γραμματίων κατά 1,2 δισ. ευρώ και περίπου 2,2 δισ. ευρώ από ομολογιακό δάνειο που λήγει το 2027.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η επιλογή αυτή μειώνει το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους. Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία του οικονομικού επιτελείου, η εξοικονόμηση από τόκους υπολογίζεται περίπου στα 370 εκατ. ευρώ ετησίως και περίπου 2,6 δισ. ευρώ σε ορίζοντα επταετίας.
Και αυτό είναι ένα στοιχείο που δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Από τη μία, λοιπόν, η κυβέρνηση λέει ότι δεν υπάρχουν 3 δισ. ευρώ για την επαναφορά των δώρων. Από την άλλη, διαθέτει 12,84 δισ. ευρώ για την επιτάχυνση της αποπληρωμής χρέους, με στόχο τη μείωση των μελλοντικών τόκων.
Δεν είναι μόνο θέμα αριθμών – είναι θέμα πολιτικών επιλογών
Η κυβέρνηση έχει το δικαίωμα να επιλέγει τη δημοσιονομική της στρατηγική.
Το ίδιο δικαίωμα έχουν όμως και οι εργαζόμενοι να ρωτούν:
Γιατί η δημοσιονομική υπευθυνότητα μεταφράζεται σε πρόωρη αποπληρωμή χρέους, αλλά όχι σε ουσιαστική ενίσχυση του εισοδήματος των δημοσίων υπαλλήλων;
Γιατί οι εργαζόμενοι πρέπει να περιμένουν φορολογικές ελαφρύνσεις, όταν ζητούν την επιστροφή ενός θεσμού που αποτελούσε επί δεκαετίες μέρος του εισοδήματός τους;
Και τελικά, ποιος είναι ο πραγματικός δημοσιονομικός χώρος που υπάρχει και πώς αποφασίζεται πού θα κατευθυνθεί;
Η κοινωνία δεν τρώει «πλεόνασμα»
Οι αριθμοί του προϋπολογισμού μπορεί να είναι εντυπωσιακοί, όμως δεν αποτυπώνουν από μόνοι τους την καθημερινότητα μιας οικογένειας.
Ο δημόσιος υπάλληλος δεν πληρώνει το ενοίκιο του με το πρωτογενές πλεόνασμα.
Δεν γεμίζει το ρεζερβουάρ του με τα φορολογικά έσοδα.
Δεν πληρώνει το σούπερ μάρκετ με την αύξηση των κρατικών εισπράξεων.
Και φυσικά δεν αντιμετωπίζει την ακρίβεια με δημοσιονομικούς δείκτες.
Αυτό που μετρά στην καθημερινότητα είναι πόσα χρήματα μένουν στην τσέπη στο τέλος του μήνα.
Το ερώτημα της ΔΕΘ
Η κυβέρνηση ετοιμάζει το πακέτο των εξαγγελιών της ΔΕΘ, με έμφαση στις φορολογικές ελαφρύνσεις και στην αξιοποίηση του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου.
Οι εργαζόμενοι, οι δημόσιοι υπάλληλοι και οι συνταξιούχοι θα περιμένουν να δουν αν οι εξαγγελίες θα μεταφραστούν σε πραγματική ενίσχυση του εισοδήματός τους.
Για τον 13ο και 14ο μισθό, πάντως, το κυβερνητικό μήνυμα μέχρι σήμερα είναι ξεκάθαρο: δεν επιστρέφουν στο Δημόσιο στο πλαίσιο του σημερινού σχεδιασμού.
Και κάπου εδώ βρίσκεται η ουσία της συζήτησης.
Λεφτά μπορεί να υπάρχουν για πολλές δημοσιονομικές επιλογές. Το αν θα διατεθούν για τους εργαζόμενους δεν είναι μόνο οικονομικό ζήτημα. Είναι πρωτίστως πολιτική επιλογή.
Και αυτή ακριβώς την επιλογή θα κληθεί να αξιολογήσει η κοινωνία.
Νέο μισθολόγιο ιδιωτικών εκπαιδευτικών 2026 με δύο αυξήσεις – Παραδείγματα
Καθαρά ποσά ανά Μισθολογικό Κλιμάκιο (ΜΚ) για Μόνιμους και Αναπληρωτές εκπαιδευτικούς
Νέοι μισθοί εκπαιδευτικών από 01 Απρίλη: μόλις 24 ευρώ αύξηση καθαρά τον μήνα για όλους!
Πότε και Πώς Αλλάζει το Μισθολογικό Κλιμάκιο (Μ.Κ) των Εκπαιδευτικών
