Η Καλλιτεχνική Ελευθερία και τα Όρια της Κοινωνικής Ευθύνης: Όταν οι Στίχοι Υποτιμούν την Αναπηρία
Του Βασίλη Κουλούρη – Γραμματέας Δικτύου Ατόμων με Αναπηρία, Χρόνιες, Σπάνιες Παθήσεις και των Οικογενειών τους
και της Σοφίας Πουλοπούλου – Αναπληρώτρια Γραμματέας Ειδικής Αγωγής, Τομέα Παιδείας ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής
Η ελευθερία της καλλιτεχνικής δημιουργίας είναι αναφαίρετο δικαίωμα και πυλώνας κάθε δημοκρατικής κοινωνίας. Ωστόσο, αυτή η ελευθερία δεν λειτουργεί αποκομμένα από την κοινωνική ευθύνη. Όταν η τέχνη αναπαράγει και ενισχύει υποτιμητικά στερεότυπα για ευάλωτες ομάδες, όπως τα άτομα με αναπηρία, τότε οφείλουμε να σταθούμε με σαφήνεια απέναντι σε τέτοιες πρακτικές.
Σε πρόσφατο τραγούδι γνωστού τράπερ περιλαμβάνεται στίχος που κάνει ειρωνική αναφορά στα ειδικά σχολεία, με τον απαξιωτικό χαρακτηρισμό «Πάει ειδικό σχολείο, καθυστερημένη». Η φράση αυτή δεν είναι απλώς ατυχής· ανασύρει βαθιά ριζωμένα κοινωνικά στερεότυπα, νομιμοποιεί τη χλεύη και εντείνει τον κοινωνικό αποκλεισμό των ατόμων με νοητική αναπηρία.
Τα ειδικά σχολεία είναι χώροι μάθησης, φροντίδας, στήριξης και καθημερινού αγώνα για χιλιάδες μαθητές, οικογένειες και εκπαιδευτικούς. Δεν επιτρέπεται να μετατρέπονται σε εργαλεία προσβολής για να εξυπηρετήσουν εμπορικούς σκοπούς ή «καλλιτεχνική πρόκληση».
Η κοινωνία των πολιτών οφείλει να διαμορφώσει ένα περιβάλλον αποδοχής, ισότητας και σεβασμού στη διαφορετικότητα. Η πρόοδος δεν μετριέται μόνο από το τι επιτρέπεται να ειπωθεί, αλλά και από το πώς επιλέγουμε να σταθούμε απέναντι στον Άλλο. Γιατί η πρόοδος δεν έρχεται όταν σωπαίνουν οι στίχοι, αλλά όταν όλες οι φωνές ακούγονται ισότιμα – με σεβασμό και ενσυναίσθηση.
Παρέμβαση Κυριακής Μάλαμα – Βουλευτής Χαλκιδικής, Κίνημα Δημοκρατίας
Απέναντι στους αποτρόπαιους και απάνθρωπους στίχους του τραγουδιού του Light, δεν αρκεί η ηθική καταδίκη. Είναι απαραίτητο να ενεργοποιηθούν άμεσα οι επιβαρυντικές διατάξεις του νόμου για τη ρατσιστική βία, ώστε να αντιμετωπιστούν ουσιαστικά φαινόμενα καλλιτεχνικού ρατσισμού που πλήττουν ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Καλούνται οι εισαγγελικές αρχές να παρέμβουν άμεσα, με στόχο την απόσυρση του εν λόγω τραγουδιού από τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και διαμοιρασμού περιεχομένου στο διαδίκτυο. Παράλληλα, είναι κρίσιμο να ξεκινήσει άμεσα μια ευρεία ενημερωτική και εκπαιδευτική καμπάνια στα σχολεία, επικεντρωμένη στη συμπερίληψη, τη σεξουαλική αγωγή, τον σεβασμό και την πρόληψη της σεξουαλικής και λεκτικής βίας.
Η αδράνεια, σε τέτοιες περιπτώσεις, ισοδυναμεί με συνενοχή.
Για μια κοινωνία που δεν σιωπά, αλλά υψώνει φωνή απέναντι στην περιθωριοποίηση και υπέρ της αξιοπρέπειας κάθε ανθρώπου.
