ΔΟΕ: Τα εργασιακά δικαιώματα των εκπαιδευτικών – Τι ισχύει για ωράριο, υπερωρίες, κενά και τμήματα
Αναλυτική ενημέρωση για το διδακτικό και εργασιακό ωράριο, τις υπερωρίες, τις εφημερίες, την κατανομή τάξεων, τον αριθμό μαθητών και τις μετακινήσεις εκπαιδευτικών
Με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, το Διοικητικό Συμβούλιο της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδας (ΔΟΕ) επικαιροποιεί τις θέσεις και τις αποφάσεις του σχετικά με τα εργασιακά δικαιώματα των εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
Ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών Π.Ε. «Αριστοτέλης» καλεί τους εκπαιδευτικούς να ενημερωθούν για το πλαίσιο που αφορά το ωράριό τους, τις αναθέσεις, τις υπερωρίες, τη λειτουργία των ολοήμερων σχολείων, τα νηπιαγωγεία, τον αριθμό των μαθητών ανά τμήμα και τις μετακινήσεις προσωπικού.
Συνταξιοδοτικός Οδηγός Εκπαιδευτικών 2026 – Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι εκπαιδευτικοί
Σύλλογος Διδασκόντων: Πότε συνεδριάζει, ποιοι συμμετέχουν και πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις
Το διδακτικό ωράριο είναι διακριτό από το εργασιακό
Σύμφωνα με τις θέσεις της ΔΟΕ, το διδακτικό ωράριο των εκπαιδευτικών καθορίζεται από τον Ν. 2517/1997 και ανέρχεται σε:
- 24 ώρες για εκπαιδευτικούς με έως 10 χρόνια υπηρεσίας,
- 23 ώρες από 10 έως 15 χρόνια,
- 22 ώρες από 15 έως 20 χρόνια,
- 21 ώρες για περισσότερα από 20 χρόνια υπηρεσίας.
Η ΔΟΕ επισημαίνει ότι ο Ν. 1566/1985 διαχωρίζει το εργασιακό από το διδακτικό ωράριο. Ως εκ τούτου, κάθε απασχόληση μαθητών μέσα στην τάξη θεωρείται διδακτικό έργο και, σύμφωνα με τη θέση της Ομοσπονδίας, δεν μπορεί να παρουσιάζεται απλώς ως «απασχόληση» στο πλαίσιο του εργασιακού ωραρίου.
Το συνολικό εργασιακό ωράριο δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 30 ώρες. Μετά την ολοκλήρωση του διδακτικού ωραρίου, ο εκπαιδευτικός μπορεί να αποχωρήσει, εκτός εάν του έχει ανατεθεί συγκεκριμένο μη διδακτικό έργο ή υπάρχει συνεδρίαση του Συλλόγου Διδασκόντων.
Τι γίνεται όταν λείπει εκπαιδευτικός
Ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδεικνύει η ΔΟΕ αφορά τα σχολεία στα οποία υπάρχουν κενά εκπαιδευτικών.
Η θέση της Ομοσπονδίας είναι ότι, όταν απουσιάζει εκπαιδευτικός, οι Σύλλογοι Διδασκόντων θα πρέπει να διαμορφώνουν μεταβατικά προγράμματα, χωρίς να παραβιάζεται το υποχρεωτικό διδακτικό ωράριο των εκπαιδευτικών που υπηρετούν στη σχολική μονάδα.
Σε περίπτωση απουσίας εκπαιδευτικού ειδικότητας, ιδιαίτερα όταν αυτή είναι μακροχρόνια, η ΔΟΕ ζητά την άμεση τοποθέτηση αναπληρωτή και όχι την κάλυψη των ωρών με υπερωριακή απασχόληση των υπόλοιπων εκπαιδευτικών.
Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι κανένας εκπαιδευτικός δεν μπορεί να υποχρεωθεί να διδάξει μάθημα διαφορετικό από την ειδικότητά του.
Οι υπερωρίες και η θέση της ΔΟΕ
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις υποχρεωτικές υπερωρίες.
Σύμφωνα με τη θέση της ΔΟΕ, η ανάθεση υπερωριών σε εκπαιδευτικούς του ίδιου σχολείου αποτελεί αρμοδιότητα του Συλλόγου Διδασκόντων, ενώ σε άλλη περίπτωση απαιτείται συγκεκριμένη έγγραφη διαδικασία και σύμφωνη γνώμη του ΠΥΣΠΕ.
Η Ομοσπονδία δηλώνει αντίθετη στην ανάθεση υποχρεωτικών υπερωριών και καλεί τους Συλλόγους Διδασκόντων και τους αιρετούς των ΠΥΣΠΕ να μην συναινούν σε τέτοιες αναθέσεις.
Παράλληλα, αναφέρει ότι, σε περίπτωση επιβολής υποχρεωτικών υπερωριών από τη διοίκηση, παρέχει συνδικαλιστική κάλυψη μέσω στάσεων εργασίας.
Ολοήμερο σχολείο: Τι ζητά η ΔΟΕ
Για το Ολοήμερο Σχολείο, η ΔΟΕ θεωρεί ότι οι ώρες σίτισης θα πρέπει να υπολογίζονται στο διδακτικό ωράριο των εκπαιδευτικών που εργάζονται στα ολοήμερα τμήματα.
Παράλληλα, υποστηρίζει τον διαχωρισμό των τμημάτων με βάση τις ηλικιακές ανάγκες των μαθητών και ανώτατο όριο τους 25 μαθητές ανά τμήμα.
Η Ομοσπονδία καλεί επίσης τους εκπαιδευτικούς να μην αναλαμβάνουν καθήκοντα τραπεζοκόμου και ζητά την πρόσληψη μόνιμου βοηθητικού προσωπικού.
Σε περίπτωση απουσίας εκπαιδευτικού από το Ολοήμερο, ζητά την άμεση κάλυψη της θέσης από αναπληρωτή ή, μέχρι τότε, την αναμόρφωση του προγράμματος.
Αξιολόγηση και ΑΕΕ
Στο ζήτημα της αξιολόγησης, η ΔΟΕ επαναλαμβάνει την αντίθεσή της στην εφαρμογή της αξιολόγησης και της ΑΕΕ, όπως αναφέρεται στο κείμενο των αποφάσεών της.
Καλεί τους εκπαιδευτικούς και τους Συλλόγους Διδασκόντων να αρνηθούν, σύμφωνα με τις συνδικαλιστικές αποφάσεις του κλάδου:
- να γίνουν αξιολογητές,
- να καταθέσουν φάκελο ατομικής αξιολόγησης,
- να συμμετάσχουν σε πρόγραμμα ΑΕΕ της σχολικής μονάδας.
Η ΔΟΕ υποστηρίζει ότι ο εκπαιδευτικός κλάδος πρέπει να κινηθεί στη βάση των αποφάσεων που έχει λάβει συλλογικά.
Νηπιαγωγεία: Ωράριο και λειτουργία τμημάτων
Ξεχωριστό κεφάλαιο αφορά τα εργασιακά δικαιώματα των νηπιαγωγών.
Η ΔΟΕ χαρακτηρίζει την επιβολή «πρωινής ζώνης» και πιθανής επιμήκυνσης του ωραρίου ως ζήτημα που επηρεάζει άμεσα τα εργασιακά δικαιώματα των νηπιαγωγών.
Παράλληλα, ζητά να δημιουργηθούν επιπλέον τμήματα στα δημόσια νηπιαγωγεία ώστε να μη μένει κανένα παιδί εκτός δημόσιας προσχολικής εκπαίδευσης.
Σε περίπτωση απουσίας νηπιαγωγού, η θέση της ΔΟΕ είναι ότι, εφόσον δεν υπάρχει αναπλήρωση, δεν πρέπει να ενοποιούνται τμήματα όταν ο αριθμός των νηπίων ξεπερνά τους 25 μαθητές.
Η κατανομή των τάξεων ανήκει στον Σύλλογο Διδασκόντων
Σημαντική είναι και η θέση της ΔΟΕ σχετικά με την κατανομή των τάξεων.
Όπως αναφέρει, η κατανομή των τάξεων πραγματοποιείται από τον Σύλλογο Διδασκόντων της σχολικής μονάδας και όχι μονομερώς από τον Διευθυντή.
Η Ομοσπονδία καλεί τους εκπαιδευτικούς και τους Συλλόγους Διδασκόντων να επιμένουν στις συλλογικές αποφάσεις τους για τη λειτουργία του σχολείου.
Έως 25 μαθητές ανά τμήμα
Η ΔΟΕ επαναφέρει και το ζήτημα του αριθμού των μαθητών ανά τμήμα.
Σύμφωνα με το πλαίσιο που επικαλείται, το ανώτατο όριο είναι οι 25 μαθητές ανά τμήμα, ενώ η Ομοσπονδία υποστηρίζει ως πάγια διεκδίκηση τη μείωση του αριθμού στους 20 μαθητές στα Δημοτικά και στους 15 στα Νηπιαγωγεία.
Παράλληλα, ζητά να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαίτερες μαθησιακές και κοινωνικές ανάγκες των μαθητών, ώστε όπου απαιτείται να δημιουργούνται μικρότερα τμήματα.
Ειδική αναφορά γίνεται και στους μαθητές με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, για τους οποίους η ΔΟΕ υπενθυμίζει τη σχετική πρόβλεψη για μείωση του αριθμού των μαθητών του τμήματος.
Καμία μετακίνηση χωρίς γραπτή απόφαση
Σε ό,τι αφορά τις μετακινήσεις εκπαιδευτικών, η ΔΟΕ καλεί τους συναδέλφους να μην εφαρμόζουν προφορικές εντολές για μετακίνηση σε άλλη σχολική μονάδα.
Όπως αναφέρει, απαιτείται γραπτή απόφαση του ΠΥΣΠΕ ή του Διευθυντή Εκπαίδευσης και, σε περίπτωση σχετικού ζητήματος, οι εκπαιδευτικοί καλούνται να ενημερώνουν άμεσα τον Σύλλογό τους.
Εφημερίες και ωρομίσθιοι εκπαιδευτικοί
Η ΔΟΕ αναφέρεται και στους ωρομίσθιους εκπαιδευτικούς και στους αναπληρωτές μειωμένου ωραρίου.
Υποστηρίζει ότι οι ωρομίσθιοι αμείβονται για τις ώρες διδασκαλίας τους και, με βάση τη θέση που διατυπώνεται στο κείμενο, δεν προκύπτει υποχρέωση ανάθεσης εφημερίας.
Παράλληλα, υπενθυμίζει το ζήτημα της καταγραφής των ημερών και ωρών απεργίας στην προϋπηρεσία των ωρομίσθιων εκπαιδευτικών.
«Καμία προφορική εντολή»
Κεντρικό μήνυμα της ενημέρωσης αποτελεί η προτροπή προς τους εκπαιδευτικούς να ζητούν κάθε αυθαίρετη ή παράτυπη υπηρεσιακή εντολή εγγράφως.
Η ΔΟΕ υποστηρίζει ότι σε περίπτωση προφορικής εντολής από προϊστάμενο, σύμβουλο ή διευθυντή, ο εκπαιδευτικός θα πρέπει να ζητά την έγγραφη διατύπωσή της, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί και να προσβληθεί, εφόσον θεωρηθεί παράνομη ή παράτυπη.
Παράλληλα, δηλώνει ότι παρέχει στους εκπαιδευτικούς συνδικαλιστική και νομική κάλυψη για τα ζητήματα που περιλαμβάνονται στις αποφάσεις της.
Το μήνυμα που στέλνει ο Σύλλογος «Αριστοτέλης», μεταφέροντας τις θέσεις της ΔΟΕ, είναι σαφές: τα εργασιακά δικαιώματα των εκπαιδευτικών δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως λεπτομέρεια της καθημερινής λειτουργίας του σχολείου, αλλά ως βασική προϋπόθεση για την ομαλή λειτουργία του δημόσιου σχολείου και την προστασία του εκπαιδευτικού έργου.
